Biến phế thải thành tài nguyên, nông dân Tuyên Quang, Nghệ An... thu hàng trăm triệu

Khi phế thải thành tài nguyên sinh lời

Tại tỉnh Tuyên Quang, các mô hình xử lý rác thải không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn đang đem lại nguồn thu nhập khá cho nhiều hộ gia đình. Điển hình như mô hình của hộ gia đình anh Dương Văn Thành - Giám đốc Hợp tác xã Chăn nuôi Thành Lâm (phường Mỹ Lâm, tỉnh Tuyên Quang), đang thu hàng trăm triệu mỗi năm từ mô hình nuôi giun quế.

Trước khi đến với mô hình nuôi giun quế, anh Thành đã sở hữu một trang trại trâu, bò với quy mô hơn 100 con. Chăn nuôi nhiều trong thời gian dài, anh Thành hiểu hơn hết những khó khăn trong xử lý chất thải chăn nuôi. Vì thế, sau khi học được kỹ thuật nuôi giun quế, anh đã mạnh dạn đầu tư 100 triệu đồng, mua 5 tấn giun giống về nuôi phía sau trang trại của gia đình.

Sau 7 năm phát triển, đến nay, mô hình nuôi giun quế của anh Thành đã có diện tích 600m2, có thể cho thu hoạch 3 vụ/năm với sản lượng hàng trăm tấn phân giun quế/vụ. Hiện, anh Thành đã chủ động được con giống. Từ mô hình nuôi giun quế cho phân hữu cơ, anh Thành thu lại 600 triệu đồng/năm.

Mô hình của anh Thành nay đã trở thành điểm sáng trong công tác bảo vệ môi trường nông thôn tại địa phương. Nhiều năm qua, mô hình đã được Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang đưa vào các chương trình tập huấn về xử lý rác thải, đồng thời trở thành điểm tham quan, học tập cho nhiều hội viên nông dân trên địa bàn. Từ nhân rộng những mô hình hiệu quả như hộ gia đình của anh Thành, chỉ riêng trong giai đoạn từ năm 2022 – 2024, Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang đã có hơn 8.000 hộ nông dân, 1.000 mô hình áp dụng các kỹ thuật xử lý rác thải thân thiện với môi trường.

Còn tại tỉnh Nghệ An, trong giai đoạn 2022 – 2025, Dự án “Tuyên truyền, vận động nông dân xử lý rác thải tại Việt Nam, góp phần vào nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính của cộng đồng quốc tế” được triển khai trên địa bàn 15 xã; đã hỗ trợ xây dựng thành công 670 mô hình xử lý rác thải.

Cùng với đó, dự án đã nhân rộng hơn 10.000 mô hình kỹ thuật TOT1 (bao gồm kỹ thuật lên men phụ phẩm cây trồng làm thức ăn chăn nuôi, kỹ thuật ủ phân hữu cơ từ phụ phẩm cây trồng, kỹ thuật nuôi gà trên đệm lót sinh học dày) và kỹ thuật TOT2 (bao gồm kỹ thuật nuôi trùn quế, kỹ thuật nuôi sâu canxi).

Các mô hình sau khi áp dụng vào thực tế không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn góp phần giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân. Nhiều mô hình sau khi triển khai đã phát huy hiệu quả rõ nét và được hội viên tích cực học tập, nhân rộng.

Là một trong những hộ nông dân tham gia dự án, ông Nguyễn Văn Minh (xã Vạn An, tỉnh Nghệ An) cho biết, trước đây, gia đình chăn nuôi gà phát sinh nhiều mùi hôi, tốn công dọn vệ sinh và ảnh hưởng đến sinh hoạt chung. Tuy nhiên, sau khi được tập huấn kỹ thuật, ông Minh đã tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để làm đệm lót sinh học trong chuồng nuôi và nhận thấy hiệu quả rõ rệt.

“Chuồng nuôi của nhà tôi giờ gần như không còn mùi hôi, nền chuồng luôn khô ráo, sạch sẽ, đỡ tốn công quét dọn. Sau một thời gian sử dụng, lớp đệm lót còn có thể tận dụng làm phân bón cho rau màu, lúa và ngô nên gia đình cũng giảm được chi phí mua phân bón hóa học”, ông Minh chia sẻ.

Theo ông Minh, đây là mô hình dễ thực hiện, phù hợp với điều kiện chăn nuôi của nhiều hộ dân, đặc biệt ở khu vực dân cư có chuồng trại gần nhà ở. Thấy ông làm hiệu quả, nhiều hộ dân xung quanh cũng đã đến tham quan, học hỏi và áp dụng mô hình nuôi gà trên đệm lót sinh học dày.

Phát huy vai trò tổ chức Hội Nông dân, tiếp tục nhân rộng các mô hình kinh tế xanh

Phát huy vai trò của Hội Nông dân trong phong trào xây dựng nông thôn mới, thời gian qua, Hội Nông dân các cấp đã xây dựng và nhân rộng thành công nhiều mô hình bảo vệ môi trường. Nhiệm kỳ qua, hơn 11.000 mô hình bảo vệ môi trường được xây dựng (đạt 282,9% kế hoạch, vượt 12,3% chỉ tiêu nhiệm kỳ), hơn 1.600 Câu lạc bộ nông dân bảo vệ môi trường được thành lập, góp phần xây dựng nông thôn mới. Các mô hình môi trường do Hội Nông dân tổ chức thực hiện như “Sạch làng, đẹp ruộng”, “Thắp sáng làng quê”, “Thùng rác thân thiện với môi trường”, “Nói không với túi nilon và rác thải nhựa” ngày càng lan tỏa, làm cho nông thôn “sáng - xanh - sạch - đẹp”.

Đáng chú ý, thực hiện Dự án Tuyên truyền, vận động nông dân xử lý rác thải tại Việt Nam, góp phần vào nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính của cộng đồng quốc tế; giai đoạn 2021-2025, Hội Nông dân đã triển khai được nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp áp dụng kỹ thuật xử lý rác thải. Trong quá trình triển khai Dự án, hơn 15.800 lượt hội viên, nông dân được tập huấn kỹ thuật xử lý rác thải thông qua 566 lớp tập huấn cơ sở; 9.150 mô hình xử lý rác thải thân thiện với môi trường đã được dự án hỗ trợ về con giống, chế phẩm, cơ sở vật chất; hơn 60.000 hộ nông áp dụng ít nhất 1 kỹ thuật xử lý rác thải thân thiện với môi trường…

Phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp đang trở thành xu thế tất yếu. Trong tiến trình đó, người nông dân đóng vai trò quan trọng, là chủ thể quyết định thành công của quá trình chuyển đổi. Nội dung này đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, chỉ đạo tại buổi gặp mặt với 95 đại biểu Nông dân Việt Nam xuất sắc, Nhà khoa học của Nhà nông năm 2025, nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam.

Theo đó, để nông nghiệp bứt phá, nông thôn giàu đẹp, nông dân hạnh phúc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu: Phát triển nông nghiệp xanh - tuần hoàn - thích ứng khí hậu. Chuyển từ “mở rộng sản lượng” sang tăng năng suất và chất lượng, giảm phát thải, sử dụng tiết kiệm nước, phân bón, thức ăn chăn nuôi; kinh tế sinh học, kinh tế tuần hoàn nông nghiệp phải trở thành hướng đi chủ đạo của nông thôn mới nâng cao.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, tiếp tục phát huy vai trò của tổ chức Hội trong phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, thời gian tới, các cấp Hội Nông dân xác định đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên thay đổi tư duy sản xuất theo hướng thân thiện với môi trường, gắn công tác bảo vệ môi trường với xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Cùng với đó, Hội tiếp tục nhân rộng các mô hình xử lý rác thải, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp theo hướng tuần hoàn; nâng cao hiệu quả hoạt động của các Câu lạc bộ nông dân bảo vệ môi trường; hỗ trợ hội viên thực hiện thu gom, phân loại, xử lý chất thải ngay tại nguồn. Nhiều mô hình “biến rác thành tài nguyên”, “biến phụ phẩm thành thu nhập” được lan tỏa, góp phần hình thành những vùng quê sáng - xanh - sạch - đẹp, tạo thêm sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

×