Biến vỏ cà phê thành phân bón, nông dân Quảng Trị giải quyết tốt vấn đề môi trường lại có thêm thu nhập

Làm phân bón từ vỏ cà phê

Những ngày này, anh Nguyễn Duy Phương (SN 1979, trú thôn Phùng Lâm, xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị) đang đảo trộn lần một loại phân bón từ vỏ cà phê.

Anh Phương cho biết, gia đình có 1,5ha cà phê, giống THA1 - là giống cà phê chè (Arabica) cao cấp do Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) chọn tạo từ con lai TN1 (Ethiopia x Catimor).

Nhờ đầu tư “mạnh tay”, vụ thu hoạch cuối năm 2025, anh Phương thu hoạch được 20 tấn cà phê, đem lại thu nhập khá cao.

Với sản lượng này, anh Phương thu lại khoảng 1 tấn vỏ cà phê. Từ 1 tấn vỏ cà phê này, anh Phương trộn đều với 1kg chế phẩm sinh học do Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị nghiên cứu, sản xuất và hỗ trợ 50% chi phí cho nông dân khi mua.

Sau khi trộn đều, anh Phương dùng bạt phủ kín, khoảng 1 tháng sẽ đảo trộn một lần. Sau 3 tháng, vỏ cà phê hoai mục, trở thành phân hữu cơ, anh Phương đem bón trở lại cho cây cà phê.

“Phân bón hoá học có tác dụng nhanh, sau khi bón khoảng 1 tuần thì lá cây cà phê đã xanh non nhưng bề mặt rất mỏng, thu hút sâu bọ tấn công. Phân hữu cơ làm từ vỏ cà phê có tác dụng chậm hơn nhưng rất bền, lá non dày hơn, ít sâu bọ, chống chịu tốt với thời tiết. Theo tôi, phân bón làm từ vỏ cà phê để bón trở lại cho cây cà phê là tốt nhất”, anh Phương chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Hằng - Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Nông sản Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị, cho biết, HTX có 30 thành viên, liên kết với 115 hộ nông dân trồng 168 ha cà phê ở xã Khe Sanh.

Trong đó, riêng HTX trực tiếp quản lý 30ha canh tác chủ yếu giống cà phê bản địa. Trung bình mỗi năm, vùng cà phê của HTX thu hoạch từ 1.400 tấn đến 1.800 tấn quả tươi, đây là nguồn nguyên liệu dồi dào để chế biến sâu, tạo ra chuỗi giá trị khép kín.

Hiện nay, HTX Nông sản Khe Sanh sản xuất nhiều mặt hàng từ nông sản địa phương, nổi bật nhất là chuỗi cà phê sạch, chất lượng cao mang thương hiệu cà phê Khe Sanh.

Cà phê Khe Sanh là sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 5 sao quốc gia năm 2025, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, cà phê đặc sản Việt Nam. Đặc biệt, thương hiệu cà phê Khe Sanh đã đạt chứng nhận FDI của Mỹ, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế.

Bà Hằng cho biết, bên cạnh nâng cao chất lượng sản phẩm đạt các yêu cầu khắt khe nhất của thị trường, HTX Nông sản Khe Sanh còn chú trọng bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất.

Sau khi tìm tòi học hỏi, được sự hướng dẫn của cơ quan chức năng, HTX Nông sản Khe Sanh đã sản xuất phân bón từ vỏ cà phê thay vì đổ ra vườn cho tự hoai mục, mất thời gian, ô nhiễm môi trường như trước đây.

Chỉ riêng vụ thu hoạch năm 2025, HTX đã tận dụng 300 tấn vỏ cà phê phối trộn với chế phẩm sinh học EMI Nhật Bản để làm phân bón.

Mỗi tấn phân bón từ vỏ cà phê, HTX bán ra thị trường với giá 6 triệu đồng. Đây là nguồn thu đáng kể, vừa giúp nâng cao giá trị gia tăng trên trái cà phê, vừa góp phần bảo vệ môi trường.

Lợi ích kép của phân bón từ vỏ cà phê

Ông Hà Ngọc Anh Dũng – Chủ tịch Hội Nông dân xã Hướng Phùng, cho biết trước đây vỏ cà phê bị vứt bừa bãi, từ đất trống đến khe suối… Nước thải và mùi hôi từ vỏ cà phê gây ô nhiễm môi trường nặng nề, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.

Sau khi được các sở, ngành, chính quyền địa phương và các tổ chức phi chính phủ hướng dẫn, hỗ trợ…, nông dân trên địa bàn xã Hướng Phùng đã áp dụng công nghệ vi sinh làm phân bón từ vỏ cà phê.

Theo ông Dũng, làm phân bón từ vỏ cà phê rất đơn giản, chủ yếu dựa vào chế phẩm sinh học chứa các chủng vi sinh vật có khả năng thúc đẩy quá trình phân giải chất hữu cơ thành các chất dinh dưỡng dễ hấp thu cho cây.

So với phân vô cơ, phân hữu cơ từ vỏ cà phê có ưu điểm giúp hệ sinh vật trong đất tăng trưởng phát triển mạnh, cung cấp vi lượng tốt cho cây trồng như kẽm, đồng... Hơn nữa, tổ hợp vi sinh vật trong phân hữu cơ hạn chế một số loại bệnh trên cây cà phê.

“Trước đây vỏ cà phê bị đổ bỏ gây ô nhiễm. Còn hiện nay, nông dân ở đây ai cũng muốn có sở hữu vỏ cà phê, thu gom triệt để làm phân bón.

Phân bón từ vỏ cà phê được bà con nông dân đánh giá rất tốt cho cây trồng. Không những thế, làm phân bón từ vỏ cà phê đã giải quyết triệt để vấn đề ô nhiễm môi trường, tiết kiệm chi phí đầu tư, lợi ích rất rõ ràng” – ông Dũng cho hay.

Được biết, các xã như Khe Sanh, Hướng Phùng, Tân Lập,… thuộc tỉnh Quảng Trị có khoảng 3.700ha cà phê, ước tính sản lượng đạt hơn 4.000 tấn cà phê nhân.

Với sản lượng này, mỗi năm có khoảng 800 – 1.000 tấn vỏ cà phê phát sinh. Đây là loại phụ phẩm giàu chất hữu cơ, đặc biệt là kali, phốt pho, canxi, magie và sắt – các nguyên tố cần thiết cho cây trồng. Tuy nhiên, do khó phân hủy tự nhiên nên các phụ phẩm này sẽ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Nhờ làm phân bón từ vỏ cà phê, nông dân trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã góp phần xử lý một khối lượng chất thải hữu cơ rất lớn, góp phần bảo vệ môi trường.

Hơn thế, trong xu hướng sản xuất nông sản sạch để đáp ứng nhu cầu thị trường ngày càng khắt khe, bón phân làm từ vỏ cà phê là một trong những cách hiện thực hoá cà phê hữu cơ, nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh tế.

×