Bỏ cá, thả con “càng xanh” xuống ruộng lúa, nông dân Thanh Hóa bất ngờ thu lãi gấp nhiều lần

Bỏ mô hình cá - lúa, chuyển sang nuôi tôm càng xanh

Những ngày đầu hè, trên cánh đồng nuôi tôm càng xanh xen canh lúa ở Tổ dân phố 1, phường Quang Trung (Thanh Hóa) ông Trần Xuân Hạnh đang tất bật kiểm tra nguồn nước và lượng thức ăn cho tôm. Ít ai biết rằng, hơn chục năm trước, khu vực này chỉ là vùng ruộng trũng chuyên cấy lúa, hiệu quả kinh tế thấp.

Sau chủ trương dồn điền đổi thửa năm 2013, gia đình ông Hạnh chuyển 0,5 ha ruộng sang mô hình cá - lúa. Tuy nhiên, nhiều năm sản xuất cho thấy hiệu quả không như kỳ vọng, thu nhập chỉ khoảng 30 triệu đồng mỗi năm.

Bước ngoặt đến vào năm 2022 khi Hội Nông dân thị xã Bỉm Sơn (cũ), Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa và Trung tâm Khuyến nông tỉnh triển khai thí điểm mô hình nuôi tôm càng xanh xen canh lúa. Là một trong những hộ đầu tiên tham gia, ông Hạnh mạnh dạn thả hơn 12.000 con tôm giống trên diện tích 5.300m².

"Thời gian đầu gần như ngày nào tôi cũng có mặt ngoài ruộng để theo dõi sự phát triển của tôm. Mọi kỹ thuật đều mới nên vừa làm vừa học hỏi kinh nghiệm", ông Hạnh nhớ lại.

Ngay vụ nuôi đầu tiên, gia đình ông thu lãi khoảng 50 triệu đồng. Kết quả khả quan này khiến ông quyết định gắn bó lâu dài với mô hình.

Đến nay, mỗi năm gia đình ông thu hoạch khoảng 800kg tôm thương phẩm, bán với giá từ 200.000 - 400.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt từ 100 - 130 triệu đồng, cao gấp 4 - 5 lần so với thời điểm nuôi cá kết hợp cấy lúa.

Nhân rộng mô hình, hướng tới sản xuất VietGAP

Theo ông Hạnh, ưu điểm lớn nhất của mô hình là tận dụng được mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau giữa cây lúa và con tôm. Trong quá trình nuôi, tôm sử dụng rong rêu, vi sinh vật và các chất hữu cơ trong ruộng làm thức ăn. Ngược lại, chất thải của tôm trở thành nguồn dinh dưỡng tự nhiên cho cây lúa. Ruộng lúa cũng là nơi trú ẩn và sinh sống lý tưởng cho tôm trong thời kỳ lột xác.

Nhờ đó, người nuôi giảm được lượng thức ăn công nghiệp, hạn chế sử dụng hóa chất, đồng thời tạo ra sản phẩm sạch hơn. Theo kinh nghiệm của ông Hạnh, mật độ nuôi phù hợp khoảng 5 con/m². Người nuôi cần đặc biệt chú ý đến lượng thức ăn, bởi tôm càng xanh là loài ăn chìm. Cho ăn quá nhiều dễ làm ô nhiễm nguồn nước, trong khi thiếu thức ăn có thể khiến tôm cắn nhau.

Vào mùa mưa, độ pH trong nước thường biến động, cần duy trì ở mức từ 7,5 - 8,5 để tôm sinh trưởng tốt. Đây cũng là yếu tố quyết định đến tỷ lệ sống và năng suất của cả vụ nuôi.

Không chỉ thành công với mô hình của gia đình, ông Hạnh còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm cho các hộ dân trong khu vực. Hiện ông là Tổ trưởng Tổ hợp tác nuôi tôm càng xanh phường Quang Trung với 5 thành viên, tổng diện tích sản xuất khoảng 2ha. Sản lượng hàng năm đạt gần 3 tấn tôm thương phẩm.

Từ năm 2025, được sự hỗ trợ của Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa, các thành viên tổ hợp tác được hỗ trợ con giống, thức ăn và hướng dẫn quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Các hộ thực hiện ghi chép nhật ký sản xuất, theo dõi môi trường nuôi, ứng dụng công nghệ trong quản lý và tiêu thụ sản phẩm.

Ông Mai Văn Sỹ, một thành viên của tổ hợp tác cho biết, trên diện tích 2.000m² nuôi tôm càng xanh, gia đình ông đạt lợi nhuận gần 100 triệu đồng mỗi năm. Để giảm chi phí, ông tận dụng nguồn cá rô phi nuôi tại địa phương làm thức ăn cho tôm.

Theo ông Hạnh, riêng Tổ dân phố 1 hiện có khoảng 50ha diện tích nuôi trồng thủy sản. Đây là dư địa lớn để mở rộng mô hình tôm - lúa trong thời gian tới, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung.

Đánh giá về mô hình, ông Vũ Tiến Dũng - Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa cho rằng, nuôi tôm càng xanh xen canh lúa là hướng chuyển đổi phù hợp đối với các vùng đất chiêm trũng, giúp nâng cao giá trị sản xuất trên cùng đơn vị diện tích, đồng thời tạo ra sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường.

"Việc hình thành các tổ hợp tác giúp nông dân liên kết sản xuất, tiếp cận khoa học kỹ thuật và từng bước xây dựng sản phẩm đạt tiêu chuẩn VietGAP. Đây là mô hình có nhiều tiềm năng để nhân rộng trong thời gian tới", ông Dũng nhận định.

×