Bộ Công an: Có tình trạng cài thầu, dùng tài sản ảo che giấu dòng tiền tham nhũng

Những phương thức, thủ đoạn mới trong các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an, thông tin tại buổi thông báo kết quả phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, do Ban Nội chính Trung ương tổ chức chiều 18/6.

Nhiều phương thức, thủ đoạn mới

Theo thông tin tại buổi họp, trong 6 tháng đầu năm 2026, các cơ quan tiến hành tố tụng đã khởi tố mới 1.985 vụ án với 4.671 bị can về các tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết, từ đầu năm đến nay, lực lượng công an đã bám sát chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong đấu tranh, xử lý các vụ án liên quan. Thực tế cho thấy, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn xảy ra ở nhiều lĩnh vực, nhất là trong triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, thực hiện chính sách an sinh xã hội, giải quyết thủ tục hành chính công và các loại dịch vụ khác.

Đáng chú ý, tình trạng tham nhũng xảy ra tại các doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân có xu hướng gia tăng, gây thất thoát tài sản của Nhà nước, tổ chức và doanh nghiệp. Các hành vi phổ biến được nhận diện gồm nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, tham ô tài sản, vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước, vi phạm quy định về đầu tư công, đấu thầu…

Qua đấu tranh với loại tội phạm này, lực lượng công an đã nhận diện một số phương thức, thủ đoạn nổi lên. Trong đó, đáng chú ý là sự cấu kết, móc nối giữa đối tượng trong cơ quan Nhà nước với đối tượng ngoài xã hội, hình thành chuỗi lợi ích xuyên suốt từ đầu tư, đấu thầu, nghiệm thu đến thanh quyết toán.

“Tội phạm đi vào từng khâu của quá trình thực hiện dự án, rồi hình thành các lợi ích nhóm, cài cắm tiêu chí kỹ thuật, nâng khống dự toán công trình, lợi dụng chức vụ can thiệp cho nhà thầu trúng thầu và sử dụng trung gian, hệ sinh thái để che giấu dòng tiền tham nhũng”, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nói.

Một thủ đoạn khác là lợi dụng nhiệm vụ được giao trong cấp các loại giấy phép, giải quyết thủ tục hành chính để thu thêm phí ngoài quy định, liên quan đến tình trạng tham nhũng vặt. Bên cạnh đó, các đối tượng còn lợi dụng nhiệm vụ quản lý tài sản, quá trình cổ phần hóa, tái cơ cấu doanh nghiệp, xử lý tài sản công để định giá thấp tài sản Nhà nước, chuyển quyền sử dụng đất công, bán tài sản không qua định giá, đấu giá, gây thất thoát.

Theo Người phát ngôn Bộ Công an, chuyển đổi số cũng đang bị một số đối tượng lợi dụng để che giấu hành vi phạm tội. Các đối tượng sử dụng tin nhắn mã hóa, tài sản ảo, hồ sơ điện tử và giao dịch tài chính trực tuyến nhằm che giấu dấu vết, gây khó khăn cho quá trình phát hiện, điều tra.

“Đây là vấn đề chung của thế giới chứ không chỉ Việt Nam”, ông Toản cho biết.

Ngoài ra, các mô hình kinh doanh mới, tài sản mới cũng bị lợi dụng để chiếm đoạt và trục lợi. Thời gian gần đây nổi lên các mô hình liên quan bất động sản nghỉ dưỡng, hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ, huy động vốn dự án. Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết, Công an TP Hà Nội vừa khởi tố 21 vụ án liên quan 23 công ty và 187 đối tượng thực hiện hành vi này.

Thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Đề cập giải pháp đấu tranh trong thời gian tới, Người phát ngôn Bộ Công an nhấn mạnh yêu cầu nhận diện sớm, đi trước tội phạm. Theo ông, mọi loại tội phạm đều có dấu hiệu, do đó cần bám sát môi trường, điều kiện hoạt động phạm tội để kịp thời phát hiện những dấu hiệu phát sinh.

“Tất cả tội phạm đều có dấu hiệu, cần bám sát môi trường và điều kiện hoạt động phạm tội để nắm bắt các dấu hiệu phát sinh”, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nói.

Cùng với tăng cường phòng ngừa, Bộ Công an cho rằng cần tiếp tục xây dựng kỷ luật, kỷ cương công vụ, đề cao trách nhiệm liêm chính gắn với kiểm soát quyền lực. Đồng thời, sớm hoàn thiện việc xây dựng, kết nối cơ sở dữ liệu để chủ động phòng ngừa, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức trong cán bộ, công chức, doanh nghiệp và người dân.

Về thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nhấn mạnh đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên trong quá trình xử lý tội phạm. Từ tháng 12/2023 đến tháng 5/2026, công an các cấp đã khởi tố, điều tra hơn 6.600 vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế; thu hồi khoảng 37.500 tỷ đồng.

Trong đó, các vụ án tham nhũng, chức vụ đã thu hồi 9.500 tỷ đồng, đạt trên 85%; các vụ án kinh tế thu hồi 28.023 tỷ đồng, đạt 52%.

Dù vậy, công tác thu hồi tài sản vẫn còn nhiều khó khăn. Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, nhiều tài sản do phạm tội mà có đã được chuyển dịch, hợp thức hóa dưới tên người thân, pháp nhân trung gian hoặc bên thứ ba. Việc này gây khó khăn trong xác định đâu là tài sản do phạm tội mà có, đồng thời tạo khoảng trống thời gian để đối tượng tẩu tán tài sản.

Thủ đoạn tẩu tán, chuyển hóa tài sản cũng ngày càng tinh vi. Các đối tượng có thể chuyển tiền qua nhiều tài khoản trung gian, ví điện tử, đầu tư vào cổ phiếu, bất động sản, chuyển tài sản ra nước ngoài hoặc đưa vào tài sản số, tài sản mã hóa. Những phương thức này đòi hỏi công tác xác minh, điều tra phải rất công phu.

Người phát ngôn Bộ Công an cũng cho biết, có nhiều vụ án kinh tế đặc biệt lớn nhưng người vi phạm không trực tiếp chiếm hưởng hoặc không còn tài sản tương xứng để khắc phục hậu quả. Đây là một trong những lý do khiến tỷ lệ thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế thấp hơn so với án tham nhũng, chức vụ.

Bên cạnh đó, công tác giám định, định giá, xác định thiệt hại trong một số vụ án còn kéo dài; cơ sở dữ liệu ngân hàng, đất đai, thuế chưa liên thông, ảnh hưởng đến quá trình truy vết, phong tỏa và thu hồi tài sản.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết, Bộ Công an sẽ chỉ đạo các cơ quan điều tra tập trung cao độ vào truy vết dòng tiền, chuyển mạnh sang việc bảo toàn, phong tỏa, xử lý tài sản ngay từ giai đoạn đầu. Đồng thời, lực lượng công an sẽ phối hợp chặt chẽ với viện kiểm sát, tòa án, ngân hàng, cơ quan thuế và các đơn vị liên quan để kịp thời phong tỏa, kê biên, ngăn chặn giao dịch tài sản, phục vụ hiệu quả công tác thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

×