Bộ Công an lý giải về việc người thân, bạn bè đến ở qua đêm phải khai báo lưu trú

Từ ngày 1/7, Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự chính thức có hiệu lực, trong đó sửa đổi nhiều quy định của Luật Cư trú. Cùng thời điểm, Bộ Công an ban hành Thông tư 116/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Cư trú.

Trao đổi về những nội dung mới, Đại tá Ngô Như Cường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an), cho biết Luật Cư trú sửa đổi tập trung vào 5 nhóm chính sách.

Theo đó, luật điều chỉnh quy định về cư trú và cơ quan đăng ký cư trú để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tạo thuận lợi cho việc đăng ký cư trú đối với trẻ em dưới 6 tuổi thông qua việc đơn giản hóa điều kiện và hồ sơ.

Luật cũng đẩy mạnh việc tự động cập nhật, điều chỉnh thông tin cư trú từ các cơ sở dữ liệu; bổ sung trách nhiệm thông báo lưu trú trên phương tiện; đồng thời sửa đổi các trường hợp xóa đăng ký thường trú, tạm trú nhằm thống nhất với quy định của pháp luật về quốc tịch.

Đối với Thông tư 116/2026, Đại tá Ngô Như Cường cho biết một trong những thay đổi đáng chú ý là thống nhất hình thức tiếp nhận hồ sơ đăng ký cư trú. Khi nộp hồ sơ trực tiếp, người dân chỉ cần cung cấp các thông tin cơ bản và điều kiện đăng ký cư trú, cán bộ tiếp nhận sẽ chủ động khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu liên quan để lập hồ sơ điện tử. Mỗi hồ sơ đều được cấp mã số để người dân theo dõi tiến độ giải quyết.

Thông tư cũng quy định cơ quan đăng ký cư trú không được yêu cầu công dân nộp hoặc xuất trình lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu hoặc đã tích hợp trên VNeID.

Ngoài ra, kết quả giải quyết thủ tục cư trú được thông báo qua nhiều hình thức; quy định rõ việc ủy quyền thực hiện thủ tục cư trú; bổ sung cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân qua điện thoại, đường dây nóng, thư điện tử, cổng thông tin điện tử, VNeID và các phương tiện thông tin đại chúng.

Thông tư cũng hướng dẫn cụ thể việc xác định quan hệ với chủ hộ, giải quyết một số trường hợp đăng ký cư trú; tự động điều chỉnh địa chỉ cư trú khi thay đổi địa giới hành chính; quy định trách nhiệm trong đăng ký, xóa đăng ký tạm trú, thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng và xác nhận thông tin cư trú.

Lý giải việc người thân, bạn bè ở qua đêm phải khai báo lưu trú

Điểm mới trong những nội dung là từ ngày 1/7, khi có người lưu trú qua đêm tại nơi cư trú của mình, thành viên hộ gia đình có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.

Theo Đại tá Ngô Như Cường, quy định mới về thông báo lưu trú mở rộng đối tượng thực hiện và đa dạng hóa phương thức thông báo.

Ngoài hộ gia đình, cơ sở lưu trú, cơ sở khám chữa bệnh, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện cũng phải thông báo khi có người lưu trú qua đêm trên phương tiện. Trường hợp chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình vắng mặt, người đến lưu trú phải tự thực hiện việc thông báo.

Nội dung thông báo gồm họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do, thời gian và địa chỉ lưu trú. Việc thông báo phải hoàn thành trước 23h trong ngày bắt đầu lưu trú; nếu người đến sau 23h thì phải thông báo trước 8h ngày hôm sau. Thời gian lưu trú tối đa là 30 ngày.

Người dân có thể thực hiện thông báo qua điện thoại, thư điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú, thay vì phải trực tiếp đến cơ quan công an.

Theo đại diện C06, quy định này nhằm bảo đảm thông tin nơi ở thực tế của công dân được cập nhật đầy đủ, chính xác, phục vụ công tác quản lý cư trú, bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm, cứu hộ cứu nạn và hoạch định chính sách. Thủ tục được đánh giá không gây phiền hà do không thu lệ phí, có nhiều hình thức thực hiện và chủ yếu khai thác dữ liệu điện tử.

Không phải nộp lại giấy tờ đã có trên cơ sở dữ liệu

Đại tá Ngô Như Cường cho biết việc sử dụng dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ cư trú được thực hiện theo nguyên tắc mọi thông tin, giấy tờ đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc đã tích hợp trên VNeID sẽ được cơ quan đăng ký cư trú chủ động khai thác, không yêu cầu người dân cung cấp lại.

Khi nộp hồ sơ trực tiếp, cán bộ tiếp nhận sẽ tra cứu thông tin để tạo lập hồ sơ điện tử. Với hồ sơ trực tuyến, các dữ liệu sẵn có được tự động đối chiếu và tái sử dụng. Chỉ trong trường hợp chưa thể khai thác dữ liệu, cơ quan chức năng mới tiến hành xác minh hoặc yêu cầu người dân xuất trình bản gốc để đối chiếu khi cần thiết.

Đối với các thay đổi về hộ tịch hoặc địa chỉ do điều chỉnh địa giới hành chính, cơ quan có thẩm quyền sẽ cập nhật và đồng bộ dữ liệu, người dân không phải làm thủ tục điều chỉnh thông tin cư trú.

Theo Bộ Công an, việc số hóa hồ sơ giúp giảm giấy tờ, giảm thời gian và chi phí đi lại, hạn chế tình trạng phải kê khai nhiều lần cùng một thông tin. Hồ sơ cũng được xử lý nhanh và minh bạch hơn, người dân có thể theo dõi tiến độ bằng mã hồ sơ và nhận kết quả qua văn bản điện tử, tin nhắn hoặc ứng dụng VNeID.

×