Bộ Công an tán thành phương án hạn chế tối đa việc phạm nhân, người bị tạm giam bỏ trốn

Sáng 6/8, trình bày tờ trình Dự thảo Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, nghị quyết mới nhằm xây dựng hệ thống chỉ tiêu, nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu của Đảng, đồng thời tạo cơ sở để Quốc hội giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp.

Theo ông Lê Quang Mạnh, nghị quyết không chỉ là mục tiêu để các cơ quan tư pháp phấn đấu mà còn là công cụ tăng cường trách nhiệm giải trình, kiểm soát quyền lực trong toàn bộ quá trình phòng ngừa, phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

Dự thảo gồm 8 điều. Trong đó, Điều 1 quy định phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng; từ Điều 2 đến Điều 5 quy định các chỉ tiêu, nhiệm vụ đối với công tác phòng, chống tội phạm, hoạt động của Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án; các điều còn lại quy định trách nhiệm tổ chức thực hiện và điều khoản thi hành.

Đáng chú ý, dự thảo đưa ra hai phương án đối với ba nhóm nội dung còn có ý kiến khác nhau.

Thứ nhất, về chỉ lệ giải quyết, xét xử các vụ án hình sự, dân sự và hành chính. Phương án 1 vừa yêu cầu bảo đảm 100% vụ án được giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định, vừa giữ chỉ tiêu về tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý và nhận được đa số ý kiến ủng hộ của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Trong khi đó, TAND Tối cao đề nghị phương án 2, chỉ quy định yêu cầu giải quyết đúng thời hạn mà không ấn định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý.

Thứ hai, đối với chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, đa số ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ủng hộ phương án tiếp tục duy trì chỉ tiêu giải quyết từ 60% trở lên trên tổng số thụ lý. TAND Tối cao và VKSND Tối cao đề xuất bỏ chỉ tiêu định lượng này, đồng thời kiến nghị không quy định yêu cầu tăng tỷ lệ giải quyết hằng năm.

Thứ ba, về chỉ tiêu quản lý người bị tạm giữ, tạm giam và phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ, đa số ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội lựa chọn phương án 1 quy định không để xảy ra trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ. Trong khi đó, Bộ Công an đề xuất và tán thành phương án theo hướng hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp bỏ trốn (phương án 2).

Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành phạm vi điều chỉnh của dự thảo. Theo Ủy ban, nội dung dự thảo phù hợp với chủ trương của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan. Đồng thời, đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định để bảo đảm tính chính xác, thống nhất và khả thi.

Đáng chú ý, dự thảo thiết kế hai phương án đối với ba nhóm chỉ tiêu còn có ý kiến khác nhau.

Đối với chỉ tiêu giải quyết, xét xử các vụ án hình sự, dân sự và hành chính, đa số ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng nhiều cơ quan của Quốc hội ủng hộ phương án 1, tiếp tục duy trì các chỉ tiêu định lượng như Nghị quyết 96, đồng thời bổ sung chỉ tiêu riêng đối với các vụ án xâm hại trẻ em.

Theo phương án này, 100% vụ án phải được giải quyết đúng thời hạn; tỷ lệ giải quyết án hình sự đạt trên 88% (án xâm hại trẻ em trên 90%), án dân sự trên 78% và án hành chính trên 65%; không làm oan người vô tội, không bỏ lọt tội phạm. Trong khi đó, một số ý kiến đề nghị chỉ quy định yêu cầu giải quyết đúng thời hạn, không đặt chỉ tiêu định lượng nhằm giảm áp lực cho ngành Tòa án.

Về chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, nhiều ý kiến tán thành phương án tiếp tục duy trì tỷ lệ giải quyết từ 60% trở lên trên tổng số thụ lý, coi đây là "áp lực tích cực" để các cơ quan tố tụng xử lý kịp thời đơn của công dân, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp. Phương án còn lại đề xuất bỏ chỉ tiêu định lượng, chỉ yêu cầu giải quyết đúng thời hạn, đúng căn cứ và đúng quy định của pháp luật.

Đối với công tác quản lý giam giữ, nhiều ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng nhiều cơ quan của Quốc hội tán thành với Phương án 1 vì phương án này quy định chỉ tiêu tuyệt đối không để xảy ra trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ, thể hiện yêu cầu quản lý nghiêm ngặt, nâng cao tính kỷ luật, trách nhiệm của cơ sở giam giữ, không để xảy ra sai sót trong công tác quản lý người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân.

Bên cạnh đó, một số ý kiến khác cho rằng nên quy định theo hướng "hạn chế đến mức thấp nhất" các trường hợp bỏ trốn nhằm giảm thiểu tối đa số vụ việc người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân bỏ trốn (Phương án 2), vừa tạo động lực để các cơ sở giam giữ không ngừng nâng cao chất lượng trong công tác quản lý giam giữ, vừa có tính khả thi.

×