Bỏ nghề chăn ga gối đệm, người phụ nữ đưa cây nhàu về Bắc Ninh trồng thử, bất ngờ ra đầy quả, còn làm "nên chuyện"

Mạnh dạn trồng cây nhàu dược liệu trên đồng đất chiêm trũng

Ít ai biết rằng, trước khi trở thành Giám đốc Hợp tác xã Thương mại và dịch vụ tổng hợp Hán Thị, chị Hán Thị Luyến (SN 1979) từng trải qua những ngày tháng chán nản, bị dày vò bởi những cơn đau do bệnh thoái hoá đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm.

Trò chuyện với Dân Việt, chị Hán Thị Luyến cho biết, chị vốn làm nghề sản xuất, kinh doanh chăn ga gối đệm ở Bắc Ninh, với 25 năm lăn lộn trên thị trường. Tuy nhiên, khoảng 8 năm trước, chị Luyến bắt đầu bị những cơn đau nhức hành hạ cơ thể, chân đau buốt có lúc không thể đi bộ.

"Đi khám thì mới biết mình bị thoái hoá cột sống, thoát vị đĩa đệm nặng, đi 3-4 bệnh viện bác sĩ đều chỉ định mổ để thay sụn đĩa đệm. Tôi buồn chán đến mức từng nghĩ mình phải sống trong cảnh tập tễnh đến suốt đời", chị Luyến kể.

Cơ duyên đến khi một người em từ miền Nam gửi tặng chị chai nước cốt nhàu để hỗ trợ xương khớp. Chị dùng thử nước cốt nhàu và kết hợp các phương pháp phục hồi chức năng. Thật kỳ diệu, sau một thời gian sử dụng, sức khỏe chị cải thiện rõ rệt, những cơn đau dai dẳng dần tan biến.

Chính sự "hồi sinh" của bản thân đã thôi thúc chị Luyến nảy sinh ý tưởng táo bạo: "Tại sao không mang loài cây quý này về trồng ngay trên quê hương mình để giúp đỡ những người cùng cảnh ngộ?".

Năm 2019, chị Luyến lặn lội từ Bắc Ninh vào Bà Rịa - Vũng Tàu và tìm đến những mô hình trồng nhàu hữu cơ đã thành công để học hỏi kinh nghiệm, quyết tâm mang những gốc nhàu đầu tiên về trồng thử ở vùng đất chiêm trũng Trung Kênh. Thử thách xuất hiện ngay mùa đông đầu tiên. Khí hậu khắc nghiệt của miền Bắc với những đợt gió mùa đông bắc rít liên hồi đã khiến vườn nhàu héo rũ, nhiều cây dần bị chết khô.

Nhìn vườn cây lay lắt, chị Luyến không khỏi chán nản. Thật may, sau đó chị có cơ duyên gặp gỡ PGS.TS Phạm Thị Lý - một chuyên gia về hóa sinh y học và có hơn 30 năm nghiên cứu về cây nhàu. Nhờ sự chỉ dẫn khoa học về kỹ thuật chọn giống, xử lý đất và đặc biệt là cách "mặc áo" che chắn cho cây qua mùa đông, vườn nhàu của chị Luyến dần xanh tốt và kết trái.

"Ngày hái những quả nhàu đầu tiên trên đất Bắc, tôi đã mừng đến rơi nước mắt", chị Luyến kể. Sau khi thu hoạch, những quả nhàu tươi được chị và công nhân rửa sạch, loại bỏ bụi bẩn và tạp chất, sau đó để khô ráo rồi xếp vào bình chứa để tiến hành quá trình ngâm ủ, lên men tự nhiên. Khi ủ với thời gian đủ lâu, chị Luyến sẽ tách lấy nước cốt nhàu có màu nâu xám đặc trưng và hương vị thơm ngon.

"Ban đầu tôi chỉ nghĩ sản xuất quy mô nhỏ để đủ dùng và giới thiệu cho bạn bè thân thiết. Tuy nhiên xuất phát từ trải nghiệm cá nhân khi dùng trái nhàu để chữa bệnh xương khớp, tôi đã thành lập Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ Hán Thị nhằm phát triển loại dược liệu quý này với mong muốn nhiều người biết đến và sử dụng", chị Luyến chia sẻ thêm.

Đưa trái nhàu lên sàn OCOP, mở hướng đi mới cho nông dân

Hiện nay, HTX Hán Thị đã ra mắt các sản phẩm chủ lực từ cây nhàu phương Nam như nước cốt nhàu, trà túi lọc và rượu nhàu. Các sản phẩm đều đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao của tỉnh.

Từ mảnh đất chiêm trũng cằn cỗi, hiện nay vùng nguyên liệu trồng nhàu của HTX đã lên tới gần 17 mẫu Bắc bộ và canh tác hoàn toàn theo hướng hữu cơ.

Dưới bàn tay khéo léo và óc sáng tạo, chị Luyến đã "biến hóa" trái nhàu tươi thành hệ sinh thái sản phẩm đa dạng: từ nước cốt nhàu, trà túi lọc, rượu nhàu đến quả nhàu sấy khô. Khách hàng khi sử dụng sản phẩm đều phản hồi tích cực về sự cải thiện xương khớp, hệ tiêu hóa và làn da. Thậm chí, HTX còn ký kết hợp đồng cung cấp nguyên liệu cho các đối tác sản xuất mỹ phẩm thảo dược như dầu gội từ trái nhàu.

Chị Hán Thị Luyến chia sẻ, đặc trưng của quả nhàu có mùi hôi và hơi chua, nhiều người chưa biết đến công dụng về sức khỏe của loại quả này thì thường không thích sử dụng. Chưa nói đến người ngoài, chính người thân và bạn bè của chị Luyến ban đầu cũng hoài nghi khi thấy chị bỏ nghề sản xuất chăn ga gối đệm để chuyển sang làm nông nghiệp nhiều vất vả. Nhưng thời gian gần đây, ngày càng nhiều người biết đến lợi ích của quả nhàu nên đã tìm mua sản phẩm của HTX Hán Thị.

Theo tìm hiểu của PV, trái nhàu có khoảng 200 hoạt chất với tác dụng chăm sóc sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật. Tại các nước như Mỹ, Úc, nước cốt nhàu không còn xa lạ, được nhiều người coi là "thần dược" giúp cải thiện và nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng. Đặc biệt, các chất iridoids phát hiện trong trái nhàu có tác dụng chống ung thư, đột biến tế bào. 3-4 kg nhàu tươi sau khi ủ sẽ được khoảng 1 lít nước cốt nguyên chất.

Hiện, ngoài tiêu thụ qua kênh mạng xã hội, HTX của chị Luyến rất tích cực tham gia giới thiệu, quảng bá sản phẩm tại các triển lãm, hội chợ tại Bắc Ninh cũng như Hà Nội. Nhờ đó, dần dà chị xây dựng được các mối quan hệ hợp tác với các doanh nghiệp, cửa hàng dược liệu và siêu thị lớn để đưa sản phẩm từ cây nhàu tiếp cận rộng rãi hơn đến người tiêu dùng.

Hiện tại, HTX Hán Thị đang có khoảng 20 nhân công làm việc thường xuyên, chủ yếu là phụ nữ địa phương. Vào mùa thu hoạch rộ, HTX còn phải thuê thêm người làm thời vụ. Dù đã gặt hái được những thành công nhất định, chị Luyến vẫn đau đáu những dự định cho tương lai. Chị mong muốn mở rộng vùng nguyên liệu, đầu tư thêm máy móc hiện đại để tinh chế sâu hơn, biến trái nhàu thành cao nhàu, tinh dầu và các loại xà bông handmade.

"Mục tiêu của tôi không chỉ là bán hàng, mà là mang lại sức khỏe cho cộng đồng và tạo việc làm bền vững cho chị em phụ nữ nông thôn tại quê nhà," chị Luyến khẳng định.

×