Bộ NNMT ban hành Thông tư "gỡ khó" cho xuất khẩu thủy sản sang Mỹ, chuẩn hóa quy trình chứng nhận COA

Nhằm thúc đẩy xuất khẩu thủy sản sang thị trường Mỹ, ngày 4/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 33, trong đó, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 74 ngày 26/12/2025 về việc quy định chứng nhận thủy sản, sản phẩm thủy sản xuất khẩu vào thị trường Mỹ.

Trước đó, Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, Thông tư số 74 có hiệu lực từ 1/1/2026 đã làm không ít doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hải sản khai thác sang thị trường Mỹ đang đối mặt với vướng mắc trong thủ tục cấp Giấy chứng nhận COA.

Thực tế ghi nhận, nhiều lô hàng đã cập cảng Mỹ nhưng phải nằm chờ, chưa thể thông quan do chưa được cấp hoặc phê duyệt COA. Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp trong nước cũng tạm thời chưa dám xuất hàng, dù đã nộp hồ sơ từ đầu năm, bởi tiến độ xử lý COA còn chậm và thiếu ổn định.

Theo Thông tư số 33 vừa được ban hành đã tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, chuẩn hóa quy trình chứng nhận COA, minh bạch hóa nguồn gốc thủy sản khai thác và nâng cao hiệu quả quản lý hạ tầng cảng cá.

Về chứng nhận COA xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Thông tư quy định chi tiết thành phần hồ sơ cho từng nhóm nguyên liệu gồm khai thác trong nước, nhập khẩu và nuôi trồng. Quy trình thẩm định được thiết lập chặt chẽ dựa trên việc đối chiếu với danh mục các loài bị cấm nhập khẩu và danh sách các quốc gia được phía Hoa Kỳ công bố công nhận tương đương.

Doanh nghiệp xuất khẩu có trách nhiệm lưu giữ hồ sơ chứng minh nguồn gốc tối thiểu 36 tháng và thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc đáp ứng yêu cầu kiểm tra.

Thông tư định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua lộ trình áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc và nhật ký khai thác điện tử. Cụ thể, quản lý tàu ra vào cảng và cấp giấy biên nhận bốc dỡ trên hệ thống điện tử áp dụng từ ngày 01/3/2026; giấy xác nhận nguyên liệu áp dụng từ ngày 01/9/2026; giấy chứng nhận nguồn gốc áp dụng từ ngày 01/01/2027.

Việc ghi nhật ký khai thác điện tử bắt buộc triển khai từ ngày 01/6/2027 đối với tàu cá từ 15 mét trở lên và từ ngày 01/9/2027 đối với tàu cá từ 12 mét trở lên. Sổ danh bạ thuyền viên bản giấy sẽ chấm dứt sử dụng sau ngày 30/9/2026.

Bên cạnh đó, văn bản sửa đổi quy định phân cấp thẩm quyền công bố mở, đóng cảng cá. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định đối với cảng cá loại I, loại II và các cảng cá chỉ định; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đối với cảng cá loại III. Thông tư cũng bổ sung hướng dẫn xử lý, cứu hộ thủy sản nguy cấp, quý, hiếm bị mắc cạn và trình tự điều chỉnh diện tích khu bảo tồn biển cấp tỉnh.

Thông tư 33/2026/TT-BNNMT có hiệu lực thi hành từ ngày 19/9/2026. Các hồ sơ thủ tục hành chính đã tiếp nhận trước ngày hiệu lực tiếp tục được giải quyết theo quy định tại thời điểm tiếp nhận, trừ trường hợp tổ chức, cá nhân có đề nghị áp dụng theo quy định mới.

Theo VASEP, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ tháng 7/2026 chỉ đạt 159 triệu USD. Lũy kế 7 tháng năm 2026, xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 1,05 tỷ USD, chỉ tăng 0,3% so với cùng kỳ.

“Con số này chưa phản ánh đầy đủ thuế Section 301 vì mức thuế mới được USTR (Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ) công bố ngày 23/7. Tác động lớn hơn sẽ xuất hiện trong các lô hàng thông quan từ cuối tháng 7 trở đi”, bà Lê Hằng, Phó Tổng thư ký VASEP nhấn mạnh.

×