60 trường học đạt giải Giải thưởng Trường học Sinh thái ASEAN Việt Nam 2025

Gần 300 trường học tham gia Giải thưởng Trường học Sinh thái ASEAN Việt Nam 2025

Chiều nay, ngày 27/1, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Họp báo công bố Lễ trao giải Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 - Trường học không rác thải nhựa, nhằm giới thiệu chính thức Giải thưởng, chia sẻ định hướng, kỳ vọng và các tác động xã hội - giáo dục mà chương trình hướng tới trong giai đoạn mới.

Phát biểu khai mạc họp báo, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khẳng định, Giải thưởng đã thực sự trở thành một phong trào hành động sâu rộng trong hệ thống giáo dục.

Tiếp nối thành công Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2024, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 với chủ đề “Trường học không rác thải nhựa”.

Về lý do chọn chủ đề “Trường học không rác thải nhựa” cho Giải thưởng năm 2025, nhựa là một trong những nguồn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đặc biệt là rác thải nhựa đại dương và vi nhựa ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe con người.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc, mỗi năm có khoảng 300 triệu tấn nhựa được sản xuất, trong đó một phần lớn không được xử lý đúng cách, gây ra tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe. Việt Nam là một trong những quốc gia có lượng rác thải nhựa lớn nhất khu vực Đông Nam Á.

Trải qua Lễ phát động và các hội thảo chuyên đề, Giải thưởng đã thu hút hơn 500 đại biểu tham dự trực tiếp, kết nối hơn 1.000 điểm cầu tại các địa phương, với trên 50.000 người tham dự trực tiếp.

Đặc biệt, năm 2025, số lượng trường học tham gia Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam đã tăng gấp 3,5 lần so với năm 2024 với gần 300 trường học trên cả nước, cho thấy tính lan tỏa mạnh mẽ của Giải thưởng.

Chất lượng hồ sơ tham gia Giải cũng được nâng cao rõ rệt. Trải qua quá trình xét chọn kỹ lưỡng, có 60 trường học được trao giải, từ cấp Tiểu học đến THPT, được phân bố tại 20 tỉnh, thành phố, bao phủ đầy đủ các vùng miền của đất nước. Về cơ cấu, Giải thưởng gồm 1 giải Nhất; 3 giải Nhì; 5 giải Ba; 8 giải Khuyến khích và 3 giải Sáng tạo.

Cơ hội để Việt Nam đóng góp cho giáo dục môi trường ASEAN

Phát biểu tại Họp báo, ông Nguyễn Ngọc Thạch - Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết, năm 2025 là dấu mốc đặc biệt đối với Báo, khi lần đầu tiên đảm nhận vai trò đơn vị tổ chức các sự kiện về giáo dục môi trường.

Theo ông Nguyễn Ngọc Thạch, quá trình triển khai Giải thưởng cho thấy, giáo dục môi trường là lĩnh vực có tiềm năng lớn, sức lan tỏa sâu rộng và tác động bền vững. Thông qua các mô hình trường học sinh thái, chương trình không chỉ nâng cao nhận thức, mà còn góp phần hình thành tư duy, thái độ và hành vi sống xanh cho học sinh ngay từ học đường - nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững lâu dài.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 2025-2028, Việt Nam được đề cử đảm nhiệm vai trò Chủ trì Nhóm công tác ASEAN về Giáo dục môi trường. Trên cương vị này, Báo Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp chặt chẽ với Vụ Hợp tác quốc tế và các nhóm công tác giáo dục môi trường của các quốc gia ASEAN để tổ chức các sự kiện trong nước, hội thảo tham vấn, lấy ý kiến chuyên gia, trao đổi ở cấp khu vực, từng bước triển khai các sáng kiến giáo dục môi trường đã được Hội nghị Bộ trưởng ASEAN thông qua.

Theo GS.TS.NGND Đặng Thị Kim Chi (nguyên Phó Viện trưởng Viện KH-CN Môi trường, Đại học Bách khoa Hà Nội), việc tổ chức Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 đáp ứng đúng yêu cầu cấp thiết hiện nay, không chỉ của Việt Nam mà của toàn thế giới trong nỗ lực bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Các vấn đề môi trường cần có sự chung tay của xã hội, bắt đầu từ mỗi người dân, mỗi gia đình, và đặc biệt là từ thế hệ học sinh, những chủ nhân tương lai của xã hội.

Tham gia Hội đồng chấm Giải thưởng năm nay, GS.TS Đặng Thị Kim Chi đánh giá cao hệ thống tiêu chí xét chọn được xây dựng bài bản, khoa học và sát thực tiễn.

Trong đó, ba nhóm vấn đề được đặc biệt quan tâm gồm: công tác quản lý, tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường trong nhà trường, nhất là vấn đề rác thải nhựa với kế hoạch triển khai theo từng năm; vai trò chủ động, sáng tạo của học sinh trong việc xây dựng trường học sinh thái thông qua các hoạt động được thầy cô lồng ghép và định hướng; và những sản phẩm, kết quả cụ thể thể hiện sự thay đổi về nhận thức và hành vi, có sự gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng địa phương.

“Tôi rất phấn khởi vì càng đọc hồ sơ càng thấy chủ đề Trường học không rác thải nhựa là rất hợp thời và các tiêu chí đưa ra thực sự tích cực. Không chỉ dừng ở nâng cao nhận thức, các trường đã biến điều đó thành hành động cụ thể, với nhiều sản phẩm tái chế sáng tạo, thiết thực”, bà Kim Chi nhấn mạnh.

Tiếp tục duy trì các sáng kiến sau Giải thưởng Trường học Sinh thái ASEAN Việt Nam

Tại họp báo, phiên hỏi – đáp giữa báo chí và chuyên gia đã làm rõ các nội dung liên quan đến tiêu chí Giải thưởng, quy trình tham gia, tác động giáo dục – xã hội và định hướng phát triển trong thời gian tới.

Trả lời câu hỏi về cơ cấu giải thưởng, ông Bùi Đức Hiếu - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Phó Trưởng Ban Tổ chức Giải thưởng cho biết, trong cơ cấu giải năm nay, Giải thưởng Sáng tạo là hạng mục độc lập, không trùng lặp với các giải Nhất, Nhì, Ba hay Khuyến khích.

Việc xét chọn Giải thưởng Sáng tạo hướng tới khuyến khích tư duy đổi mới, cách làm linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, qua đó góp phần lan tỏa các mô hình giáo dục môi trường hiệu quả, bền vững trong hệ thống trường học Việt Nam và khu vực ASEAN.

Giải chú trọng các tiêu chí trọng tâm, bao gồm: sáng kiến hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần; mô hình thu gom, phân loại, tái chế rác thải hiệu quả; việc ứng dụng vật liệu tái chế hoặc công nghệ thân thiện môi trường; các giải pháp giáo dục gắn với thực tiễn tại nhà trường. Ban Tổ chức cũng dành sự quan tâm đặc biệt đối với các trường học tại khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo - nơi có điều kiện khó khăn nhưng có nỗ lực, sáng tạo trong bảo vệ môi trường.

Giải đáp thêm về những điểm mới của chương trình năm nay và tính bền vững của Giải thưởng, GS.TS.NGND Đặng Thị Kim Chi cho biết, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 có điểm mới quan trọng là lựa chọn chủ đề cụ thể “giảm thiểu rác thải nhựa”, thay vì cách tiếp cận chung về bảo vệ môi trường như trước.

Tham gia Giải thưởng năm nay, hầu hết các trường đều đã hình thành nguồn quỹ từ các hoạt động phân loại, thu gom và tái chế rác thải. Bên cạnh đó, nhiều trường còn chủ động mở rộng các hoạt động giảm thiểu rác thải nhựa, vận động sự tham gia của gia đình học sinh và cộng đồng địa phương để gia tăng nguồn lực duy trì hoạt động. Đây cũng là một trong những tiêu chí quan trọng trong quá trình xét chọn, nhằm bảo đảm mô hình không chỉ tồn tại trong khuôn khổ giải thưởng mà có khả năng vận hành lâu dài.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về định hướng hợp tác trong thời gian tới giữa Việt Nam và các quốc gia ASEAN trong lĩnh vực môi trường và trường học sinh thái, bà Lê Anh Lan - đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) - cho biết, Việt Nam đang sở hữu những điều kiện rất thuận lợi để đề xuất và dẫn dắt các sáng kiến mang tính khu vực.

Theo bà, với khoảng 25 triệu học sinh trên cả nước, trung bình mỗi em có ít nhất hai người thân trực tiếp là bố mẹ hoặc ông bà, các hoạt động giáo dục và thay đổi hành vi trong nhà trường có khả năng tác động lan tỏa tới khoảng 75 triệu người dân. Con số này cho thấy Việt Nam là một “không gian hành động” đầy tiềm năng trong thúc đẩy giáo dục bảo vệ môi trường, chưa kể những cam kết lâu dài mà UNICEF đang dành cho Việt Nam.

Tại họp báo, đại diện UNICEF đề xuất mở rộng phạm vi triển khai các hoạt động giáo dục môi trường từ bậc mầm non, thay vì chỉ tập trung từ tiểu học trở lên. Theo UNICEF, đây là giai đoạn hình thành những giá trị và thói quen đầu tiên của trẻ em, có ý nghĩa lâu dài đối với tương lai đất nước. Sự tham gia của giáo viên mầm non cùng cộng đồng địa phương, bắt đầu từ trường mầm non, sẽ tạo nền tảng vững chắc để hình thành ý thức bảo vệ môi trường ngay từ sớm, góp phần xây dựng các thế hệ công dân xanh trong tương lai.

Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN là một trong những hoạt động quan trọng trong khuôn khổ Tổ chức các quan chức cao cấp ASEAN về môi trường (ASOEN), nhằm tôn vinh và khen thưởng các trường học có thành tích xuất sắc trong công tác giáo dục môi trường, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Năm nay, Giải thưởng lựa chọn chủ đề “Trường học không rác thải nhựa” để hưởng ứng lời kêu gọi của Liên hợp quốc về “Chấm dứt ô nhiễm nhựa”.

×