Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Chương trình hành động quốc gia chống sa mạc hóa

Chương trình hành động quốc gia chống sa mạc hóa giai đoạn đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050

Theo đó, Chương trình hành động quốc gia chống sa mạc hóa giai đoạn đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 thể hiện trách nhiệm của Việt Nam và nỗ lực của quốc gia chung tay hiện thực hoá các mục tiêu Công ước chống sa mạc hoá của Liên hợp quốc (sau đây viết tắt là Công ước) và các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Phòng, chống sa mạc hóa là nhiệm vụ trọng điểm, góp phần bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, quản lý bền vững tài nguyên rừng, nguồn nước và đất đai, từng bước ổn định, nâng cao đời sống và thu nhập của người dân, góp phần xóa đói, giảm nghèo, giải quyết vững chắc nhiệm vụ định canh định cư, kết hợp chặt chẽ giữa mục tiêu phòng, chống sa mạc hoá của Chương trình với các chiến lược quốc gia, của ngành và địa phương với việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) và mục tiêu thiên niên kỷ của Liên Hợp quốc.

Chương trình hướng tới việc triển khai chủ động, đồng bộ và hiệu quả công tác phòng, chống sa mạc hóa ở Việt Nam, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia, bộ, ngành và địa phương, đồng thời khẳng định các cam kết của Việt Nam trong việc thực hiện Công ước chống sa mạc hóa của Liên Hợp quốc và các cam kết quốc tế có liên quan.

Mục tiêu đến năm 2030 khoanh vùng và định vị các khu vực đất bị sa mạc hoá toàn quốc và theo các vùng kinh tế - xã hội ở các mức độ và nguyên nhân; tăng mật độ các trạm khí tượng thủy văn phục vụ công tác theo dõi, giám sát và dự báo, cảnh báo sớm.

Xây dựng quy hoạch, kế hoạch các khu vực sa mạc hoá theo hướng thích ứng và giảm thiểu tác động của khô hạn và thoái hoá đất thông qua sử dụng bền vững đất đai, giữ ổn định 3,5 triệu ha đất trồng lúa; sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả nguồn nước; bảo đảm tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 42-43%, nâng cao chất lượng rừng tự nhiên, năng suất và hiệu quả rừng trồng và các hệ thống nông lâm kết hợp để giảm thiểu lượng bốc hơi tiềm năng vào mùa khô; bảo tồn và sử dụng bền vững đất ngập nước.

Về dài hạn, đến năm 2050, tổng diện tích đất bị thoái hoá không vượt quá 40% tổng diện tích đất tự nhiên toàn quốc (trong đó diện tích đất bị thoái hóa nặng - có nguy cơ sa mạc hóa cao - không vượt quá 4,5%) thông qua phục hồi một phần diện tích đất bị thoái hoá nhẹ, trung bình và ngăn ngừa sự gia tăng đất thoái hoá nặng. Thu nhập bình quân của người dân sống tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi sa mạc hoá không thấp hơn 50% mức thu nhập bình quân đầu người của cả nước.

Về phạm vi thực hiện, Chương trình hành động quốc gia chống sa mạc hóa được triển khai trên phạm vi các vùng đất nông – lâm nghiệp bị sa mạc hóa trên cả nước, trong đó ưu tiên khắc phục các loại hình thoái hóa đất điển hình ở các vùng như sau:

1. Vùng Trung du và miền núi phía Bắc: Ưu tiên các giải pháp hạn chế và phục hồi đất bị xói mòn, rửa trôi và cải thiện độ phì nhiêu của đất.

2. Vùng Bắc Trung Bộ: Ưu tiên các giải pháp hạn chế và phục hồi đất bị suy giảm độ phì và đất bị khô hạn như phủ xanh đất trống đồi núi trọc.

3. Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên: Ưu tiên các giải pháp hạn chế và phục hồi đất bị suy giảm độ phì và đất bị khô hạn.

4. Vùng Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long: Ưu tiên các giải pháp hạn chế và phục hồi đất bị mặn hóa và phèn hóa.

Các nhiệm vụ và giải pháp thực hiện

Chương trình hành động quốc gia chống sa mạc hóa giai đoạn đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 xác định khung giải pháp tổng thể với 4 trụ cột: Khoa học, công nghệ và dữ liệu; canh tác thông minh và phục hồi đất; nâng cao năng lực và truyền thông; chính sách và hợp tác quốc tế.

Trong đó, trụ cột khoa học, công nghệ và dữ liệu tập trung vào các giải pháp giám sát, cảnh báo sớm, nghiên cứu giống cây chịu hạn, mặn, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, ứng dụng chuyển đổi số...

Trụ cột canh tác thông minh và phục hồi đất tập trung vào nhóm nhiệm vụ nâng cao chất lượng rừng, phục hồi rừng tự nhiên, chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, cải tạo, phục hồi đất bị thoái hóa, quản lý bền vững tài nguyên nước...

Trụ cột nâng cao năng lực và truyền thông tập trung vào các nội dung chính, gồm: tuyên truyền, nâng cao nhận thức, đào tạo, tập huấn kỹ thuật, tăng cường năng lực từ Trung ương đến địa phương, ổn định đời sống, hỗ trợ sinh kế cho người dân.

Trụ cột chính sách và hợp tác quốc tế nhấn mạnh các giải pháp: hoàn thiện hệ thống chính sách, đa dạng hóa nguồn vốn, tăng cường hợp tác quốc tế, khuyến khích hợp tác công tư...

Đồng thời, theo đặc thù thoái hóa đất của từng vùng, chương trình cũng xác định các nhóm nhiệm vụ, giải pháp ưu tiên.

Theo đó, vùng Trung du và miền núi phía Bắc ưu tiên các giải pháp hạn chế và phục hồi đất bị xói mòn, rửa trôi và cải thiện độ phì nhiêu của đất. Vùng Bắc Trung Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên ưu tiên các giải pháp hạn chế và phục hồi đất bị suy giảm độ phì và đất bị khô hạn. Vùng đồng bằng sông Hồng, vùng Đông Nam Bộ và vùng đồng bằng sông Cửu Long, ưu tiên các giải pháp hạn chế và phục hồi đất bị mặn hóa và phèn hóa.

Tổ chức thực hiện

1. Bộ Nông nghiệp và Môi trường

a) Là cơ quan thường trực giúp Thủ tướng Chính phủ đôn đốc, tổ chức thực hiện, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện Chương trình, xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện Chương trình; định kỳ hàng năm hoặc đột xuất (khi có yêu cầu) báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình thực hiện Chương trình, sơ kết (10 năm) và tổng kết thực hiện Chương trình.

b) Ban hành kế hoạch thực hiện ngắn hạn và dài hạn bao gồm cơ chế phối hợp, phân công nhiệm vụ, công tác báo cáo, kiểm tra, thanh tra đối với các bộ, ngành, địa phương liên quan triển khai thực hiện Chương trình.

c) Chủ trì và phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện các nhiệm vụ được giao theo phụ lục của Chương trình; hướng dẫn các địa phương trong quá trình triển khai thực hiện Chương.

d) Xây dựng kế hoạch và lập dự toán nhu cầu kinh phí thực hiện Chương trình hàng năm gửi Bộ Tài chính tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định bố trí dự toán ngân sách nhà nước theo quy định pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật về đầu tư công.

đ) Kêu gọi hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ các hợp tác song phương, đa phương, các tổ chức quốc tế trong và ngoài nước.

2. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm chủ trì tham mưu thành lập Ban Điều phối quốc gia thực hiện Công ước chống sa mạc hóa của Liên hợp quốc (gọi tắt là Ban Điều phối). Ban Điều phối có những nhiệm vụ sau đây:

a) Xây dựng quy chế hoạt động, giao trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên của Ban Điều phối để triển khai thực hiện Chương trình.

b) Xây dựng và tham mưu Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt kế hoạch thực hiện ngắn hạn và dài hạn bao gồm cơ chế phối hợp, phân công nhiệm vụ, công tác báo cáo, kiểm tra, thanh tra đối với các bộ, ngành, địa phương liên quan triển khai thực hiện Chương trình.

c) Định kỳ hàng năm báo cáo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường kết quả thực hiện các nhiệm vụ của Chương trình.

d) Báo cáo kết quả thực hiện các giải pháp phòng, chống sa mạc hóa đất tại Việt Nam thông qua Chương trình này tại các cuộc họp các Bên tham gia Công ước.

e) Xây dựng kế hoạch và kêu gọi hỗ trợ từ các nguồn lực trong nước và quốc tế, đặc biệt các nguồn tài trợ từ Ban thư ký Công ước.

f) Xây dựng kế hoạch tăng cường trao đổi hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ trong khuôn khổ Công ước.

3. Bộ Tài chính căn cứ đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các bộ có liên quan, Bộ Tài chính tổng hợp, cân đối bố trí nguồn kinh phí ngân sách trung ương hằng năm thực hiện Chương trình theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư công và các văn bản hướng dẫn có liên quan, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

4. UBND các tỉnh, thành phố chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai Chương trình theo nhiệm vụ được giao chủ trì hoặc phối hợp tại Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định và theo chức năng, nhiệm vụ trong phạm vi quản lý nhà nước được giao. Định kỳ hàng năm, hoặc đột xuất (khi có yêu cầu) báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường về kết quả thực hiện Chương trình. Cân đối, bố trí kinh phí thực hiện Chương trình từ nguồn ngân sách địa phương được giao hàng năm.

5. Các bộ, cơ quan có liên quan có nhiệm vụ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các bộ, ngành, địa phương thực hiện các nhiệm vụ theo Quyết định này và theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Chủ động lồng ghép các nội dung của Chương trình trong các hoạt động thuộc chức năng và nhiệm vụ.

×