Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Dân tộc và Tôn giáo ký kết Chương trình phối hợp, tạo sinh kế cho đồng bào DTTS

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang dự và chủ trì lễ ký kết.

Cùng dự có các Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Nguyễn Hoàng Hiệp, Võ Văn Hưng và đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ.

Về phía Bộ Dân tộc và Tôn giáo có Thứ trưởng Y Vinh Tơr, Nông Thị Hà và đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ.

Tập trung phối hợp 4 nội dung trọng tâm

Thông tin về chương trình phối hợp giữa hai Bộ, lãnh đạo Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi (Bộ Dân tộc và Tôn giáo) cho biết, hai Bộ sẽ tập trung phối hợp 4 nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, phối hợp tham mưu, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo hướng gắn phát triển hạ tầng thiết yếu với phát triển sinh kế, giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập, bảo đảm an sinh xã hội và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Trọng tâm là xác định đúng địa bàn, đối tượng ưu tiên; phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp phù hợp với điều kiện sinh thái, văn hóa và tập quán của từng địa phương; phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác, liên kết chuỗi giá trị, doanh nghiệp cộng đồng vùng đồng bào DTTS&MN; phát triển sản phẩm OCOP, vùng nguyên liệu, du lịch nông thôn, kinh tế dưới tán rừng, dược liệu, khởi nghiệp cộng đồng và các mô hình sinh kế xanh, tuần hoàn, bền vững; thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và kết nối thị trường cho sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; ưu tiên các mô hình do phụ nữ, thanh niên, người có uy tín và cộng đồng bản địa tham gia quản lý.

Thứ hai, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khi hậu. Theo đó, phối hợp lồng ghép yêu cầu quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên đất, nước, rừng, đa dạng sinh học, cảnh quan thiên nhiên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu vào các cơ chế, chính sách, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trọng tâm là giải quyết các vấn đề về đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt và nước phục vụ sản xuất; bảo vệ và phát triển rừng, chi trả dịch vụ môi trường rừng; xử lý chất thải, nước thải, chất thải chăn nuôi; cải thiện môi trường nông thôn; phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh và các mô hình cộng đồng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ưu tiên điều tra, tìm kiếm nguồn nước, tích trữ nước, cấp nước sinh hoạt và sản xuất cho vùng khan hiếm nước, vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; tăng cường chia sẻ dữ liệu, thông tin phục vụ công tác quản lý, điều hành, cảnh báo sớm thiên tai và xây dựng kế hoạch phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thứ ba, nâng cao năng lực trong phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho cộng đồng vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Theo đó, phối hợp nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và giảm nhẹ rủi ro thiên tai; bảo đảm an toàn dân cư, ổn định đời sống và phục hồi sinh kế sau thiên tai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trọng tâm là tuyên truyền, tập huấn, diễn tập, nâng cao kỹ năng phòng chống thiên tai cho cộng đồng; rà soát, xác định khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt, hạn hán và các loại hình thiên tai khác; xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai cộng đồng, hệ thống cảnh báo sớm, cơ sở dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành và hỗ trợ ra quyết định.

Phối hợp bố trí ổn định dân cư gắn với phát triển sinh kế, hạ tầng thiết yếu, bảo tồn bản sắc văn hóa và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng. Phối hợp xây dựng phương án sơ tán di dời khẩn cấp người dân đến nơi an toàn, bố trí điểm tái định cư, cơ sở tránh trú một số loại hình thiên tai; triển khai các chính sách hỗ trợ, bố trí ổn định dân cư nhằm ổn định đời sống lâu dài và phục hồi sinh kế sau thiên tai; ưu tiên hộ nghèo, hộ cận nghèo, phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương. Phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc tôn giáo trong tuyên truyền, chuyển tải thông tin dự báo, cảnh báo thiên tai và hỗ trợ cộng đồng tại cơ sở.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, hệ thống thông tin địa lý (GIS), trí tuệ nhân tạo (AI) và các phương thức truyền thông phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp, phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, cảnh báo sớm thiên tai và hỗ trợ người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thứ tư, tổ chức triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035.

Phối hợp quản lý, hướng dẫn và tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: từ năm 2026 đến năm 2030 theo đúng chức năng, nhiệm vụ được phân công tại Quyết định số 16/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 15/4/2026 và Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bảo đảm đồng bộ, hiệu quả, tránh chồng chéo, trùng lặp trong quá trình tổ chức thực hiện. Tập trung chỉ đạo giải quyết các vấn đề cấp thiết về đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và hạ tầng xã hội thiết yếu để ổn định cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong năm 2026-2027.

Chú trọng phối hợp rà soát, xác định đúng địa bàn, đối tượng ưu tiên; lồng ghép nguồn lực, nhiệm vụ và giải pháp thuộc các chương trình, dự án, chính sách có liên quan; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá, sơ kết, tổng kết và chia sẻ thông tin, dữ liệu phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. Ưu tiên các nội dung về phát triển sinh kế, hỗ trợ phát triển sản xuất, bố trí ổn định dân cư, nước sinh hoạt, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số, phòng chống thiên tai và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Phải có kết quả cụ thể ngay trong năm 2026

Phát biểu tại lễ ký kết, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang cho biết, vùng đồng bào DTTS&MN luôn được xác định là phên dậu, đảm bảo an ninh quốc phòng của Tổ nước.

Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách để hỗ trợ, tạo sinh kế cho vùng đồng bào DTTS&MT, đời sống của người dân đã có nhiều khởi sắc. Tuy nhiên, đây vẫn là địa bàn khó khăn nhất, điều kiện tự nhiên, khí hậu khắc nhiệt, đời sống còn chênh lệch rất lớn so với khu vực đồng bằng.

Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang khẳng định, với 4 nội dung trọng tâm trong Chương trình phối hợp giữa hai Bộ đã đưa ra những nhiệm vụ rất cụ thể. Ông nhấn mạnh, riêng nội dung thứ 4 phải thực hiện cho bằng được, trong đó, trọng tâm đó là tổ chức triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nêu khó khăn từ thực tiễn, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang cho biết, hiện nay, vùng đồng bào DTTS&MT đang thiếu nước sinh hoạt. "Vừa qua, tôi có đi công tác tại xã Nghĩa Thuận, tỉnh Tuyên Quang. Tuy nhiên, trường phải kéo nước từ suối cách đó 10km, để phục vụ gần 1.000 học sinh, trong khi đường ống dẫn rất nhỏ, không đủ để phục vụ sinh hoạt".

Một vấn đề nữa, Bộ trưởng Khang nêu, đó là, câu chuyện tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số. Với khí hậu khắc nhiệt, sống ở vùng núi cao, thiếu nước, thiếu đất sản xuất, người dân ở 4 huyện tỉnh Hà Giang cũ (nay là Tuyên Quang) phải gùi đất lên núi, rồi bỏ vào hốc đá, sau đó tra từng hạt ngô. Chính vì vậy, phải tính toán tạo quỹ đất, hỗ trợ các mô hình sinh kế bền vững cho người dân

"Trong triển khai tổ chức thực hiện Chương trình phối hợp phải thực sự quyết liệt mới đảm bảo thành công và các nội dung đề ra. Đầu tiên, phải tập trung khảo sát, trước mắt, triển khai thực hiện nay tại một số địa phương", ông Khang nói.

Còn Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đề nghị, sau Chương trình ký kết, các đơn vị của hai Bộ phải bắt tay ngay vào công việc. Ông nhất trí với đề xuất ngay thứ 6 tuần này, đoàn công tác của hai Bộ tiến hành khảo sát, triển khai ngay tại tỉnh Tuyên Quang trong năm nay.

Bộ trưởng nhấn mạnh, tại Tuyên Quang cần ưu tiên triển khai xây dựng mô hình nước sạch.

"Khó nhất ở vùng đồng bào DTTS&MT không phải là tiền, mà đó là khó khăn về địa hình, địa chất, phong tục tập quán khác nhau", ông Hùng nói.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng khẳng định, với quyết tâm chính trị rất cao trước Đảng, Chính phủ và nhân dân, với tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm, hiệu quả nhất, trong năm 2026 Chương trình hợp tác giữa hai Bộ phải có kết quả cụ thể ngay.

Ông cũng đề nghị, các đơn vị của hai Bộ phải thường xuyên trao đổi, phối hợp, hàng năm phải tổ sức sơ kết để đánh giá, từ đó minh chứng cho bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số thấy được những chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước nhiệm kỳ này sẽ đi vào cuộc sống, có hiệu quả nhanh nhất, sớm nhất.

×