Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu loạt nhiệm vụ, giải pháp xuất khẩu nông sản sang Mỹ, Trung Quốc, EU, phấn đấu cán đích 65 tỷ USD

Mục tiêu của Kế hoạch nhằm duy trì xuất khẩu và giữ vững, ổn định thị trường truyền thống, khai thác, chuyển hướng thị trường tiềm năng để đạt mục tiêu xuất khẩu 65 tỷ USD năm 2025. Duy trì ổn định chuỗi cung ứng của các ngành hàng, phát triển mạnh mẽ các ngành hàng có lợi thế, còn dư địa phát triển. Tận dụng tối đa thời gian giãn thuế, cân bằng thâm hụt thương mại từ thị trường Hoa Kỳ; tận dụng mọi cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu ngắn hạn trong quý II và đầu quý III, tăng tốc tối đa giá trị xuất khẩu 6 tháng cuối năm.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 6 tháng cuối năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu có thể đạt 31,6 tỷ USD, giảm 4,8% so với cùng kỳ năm 2024, lượng giá trị sụt giảm ước tính khoảng 1,6 tỷ USD trong trường hợp duy trì mức thuế đối ứng như hiện nay.

Do vậy, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy yêu cầu, trong giai đoạn này cần có hành động quyết liệt để tiếp tục duy trì xuất khẩu tại thị trường truyền thống và bổ sung các dòng sản phẩm phù hợp, bổ sung một số nhóm hàng có thể gia tăng giá trị xuất khẩu ở thị trường tiềm năng, như hàng thủy sản sang Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, ASEAN; gỗ và sản phẩm gỗ sang thị trường Trung Quốc, Nhật Bản, EU; mặt hàng rau gia vị, trái cây tươi sang Hàn Quốc, Nhật Bản, ASEAN; cà phê sang Trung Quốc, Nhật Bản, ASEAN.

Giữ vững vị thế của các mặt hàng có khả năng suy giảm kim ngạch xuất khẩu

Theo kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, gỗ và sản phẩm gỗ là mặt hàng chịu áp lực lớn nhất từ thuế suất của thị trường Hoa Kỳ do thị phần lớn. Mục tiêu kế hoạch xuất khẩu năm 2025 ước đạt 18,5 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ 2024 (trong đó 6 tháng đầu năm cần đạt 8,4 tỷ USD, 6 tháng cuối năm cần đạt khoảng 10,1 tỷ USD). Để đạt mục tiêu kế hoạch, cần tận dụng ưu thế đồ gỗ Việt Nam với sản phẩm đa dạng, chi phí cạnh tranh, năng lực sản xuất lớn, khả năng sản xuất theo hình thức OEM/ODM linh hoạt và tuân thủ tốt tiêu chuẩn gỗ hợp pháp. Tiếp tục tìm kiếm, duy trì các dòng sản phẩm phù hợp để xuất khẩu vào Hoa Kỳ. Giảm thâm hụt cán cân thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Đặc biệt, cần chuẩn bị kỹ lưỡng cho các vấn đề điều tra phòng vệ thương mại.

Ngoài thị trường Hoa Kỳ, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cần tiếp tục thúc đẩy gia tăng thị phần xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc (dăm gỗ, ván bóc, gỗ xẻ, ván dăm, ván ghép và đồ mộc xây dựng...)

Mở rộng thị trường xuất khẩu sang châu Âu, Nhật Bản, Úc, Canada, Trung Đông; xem xét chuyển hướng sản phẩm và tiêu thụ tại thị trường trong nước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá, thủy sản là mặt hàng thứ 2 chịu áp lực lớn từ thuế suất tại thị trường Hoa Kỳ. Mục tiêu kế hoạch xuất khẩu năm 2025 ước đạt 10,5 tỷ USD, tăng 4,3% so với cùng kỳ 2024.

Để đạt mục tiêu kế hoạch, cần thúc đẩy gia tăng thị phần cá tra tại thị trường Hoa Kỳ; rà soát hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực giám sát và hỗ trợ ngư dân tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế để giải quyết vấn đề Hoa Kỳ áp dụng Đạo luật bảo vệ động vật có vú ở biển (MMPA).

Duy trì thị phần và thúc đẩy thủy sản tươi sống tại thị trường Trung Quốc: mặt hàng tôm thẻ chân trắng và cá tra xuất khẩu có thể chững lại do cạnh tranh với sản phẩm tại thị trường nội địa. Tuy nhiên, các nhóm sản phẩm như cá các loại khác, mực và bạch tuộc, nhuyễn thể có vỏ và cua ghẹ có tiềm năng lớn xuất khẩu sang Trung Quốc do nhu cầu tăng mạnh; phối hợp với các cơ quan hữu quan của Trung Quốc nhằm khơi thông thị trường nhập khẩu tôm hùm bông.

Mở rộng thúc đẩy một số nhóm sản phẩm giá trị gia tăng vào thị trường EU: Cá ngừ và thủy sản khai thác gặp khó khăn xuất khẩu vào EU do quy định về chống đánh bắt bất hợp pháp IUU. Tuy nhiên, EU có xu hướng ổn định dần dần với nhóm hàng thủy sản, nhu cầu nhập khẩu thường tăng sau kỳ nghỉ hè.

Tiếp tục duy trì và tăng cường thúc đẩy giao thương, xuất khẩu thủy sản vào thị trường Nhật Bản (cá ngừ), Hàn Quốc. Mở rộng thị trường và gia tăng xúc tiến thương mại, kết nối mở rộng đối tác, tìm kiếm bạn hàng tại khu vực Trung Đông (Dubai tiềm năng do thuế nhập khẩu thấp và nhu cầu đa dạng), ASEAN, Châu Đại Dương (Úc và các khu vực lân cận) và Châu Mỹ La tinh (cơ hội lớn vào Brazil khi mở cửa thị trường cho tôm và cá tra Việt Nam, là nhà cung cấp thủy sản lớn thứ 2 cho Hoa Kỳ).

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mặt hàng gạo không chịu áp lực lớn từ thuế suất tại thị trường Hoa Kỳ do thị phần nhỏ, tuy nhiên xuất khẩu gạo đang có xu hướng sụt giảm ngay từ đầu năm 2025 do nguồn cung trên thị trường lớn, giá xuất khẩu thấp và các thị trường nhập khẩu đang hạn chế mua vào để chờ giá xuống thấp.

Mục tiêu kế hoạch xuất khẩu năm 2025 ước đạt 5,7 tỷ USD, giảm 0,9% so với cùng kỳ 2024 (trong đó 6 tháng đầu năm cần đạt 2,6 tỷ USD, 6 tháng cuối năm cần đạt 3,1 tỷ USD). Tuy nhiên, theo số liệu xuất khẩu ước tính vào thời điểm tháng 6/2025, khả năng kim ngạch xuất khẩu ngành hàng gạo có thể sụt giảm hơn so với mục tiêu đặt ra, ước tính chỉ đạt khoảng 5,5 tỷ USD giảm 4,4% so với cùng kỳ năm 2024.

Để đạt mục tiêu kế hoạch, cần tiếp tục duy trì các thị trường truyền thống có thị phần lớn như Philippines, Indonesia, Malaysia để giữ thị trường. Doanh nghiệp cần tìm kiếm thêm thị trường xuất khẩu và đa dạng hóa nguồn nguyên liệu đầu vào để giảm áp lực thuế. Nghiên cứu chuyển dịch mạnh sang các thị trường EU, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore (đối với các sản phẩm chế biến như bún, mì, nui, phở); tìm giải pháp giảm chi phí logistic để mở rộng sang các thị trường tiềm năng Ghana, Bờ Biển Ngà và UAE với chủng loại gạo thơm và gạo trắng.

Mặt hàng rau quả không chịu áp lực lớn đối với thuế suất tại Hoa Kỳ do thị trường xuất khẩu rất đa dạng. Tuy nhiên, xuất khẩu vào Trung Quốc đang có xu hướng giảm mạnh so với năm 2024 đối với các mặt hàng sầu riêng, thanh long, chuối, mít.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu cần duy trì thúc đẩy xuất khẩu vào các thị trường lớn, ưu tiên lựa chọn các thị trường mà Việt Nam đã ký kết hiệp định thương mại tự do như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Trung Quốc để giảm thiểu rủi ro và gia tăng giá trị xuất khẩu bền vững.

Tăng tốc thúc đẩy xuất khẩu vào Hoa Kỳ trong quý II do sản phẩm trái cây chủ yếu là xuất khẩu tươi (tập trung sản phẩm trái cây đặc sản là thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam): Dừa tươi, xoài, bưởi, chanh dây vẫn có thể tiếp tục vào Mỹ do có lợi thế cạnh tranh so với các nước trong khu vực đang chịu mức thuế cao; đẩy mạnh xuất khẩu bổ sung các sản phẩm chế biến để tránh rủi ro xuất khẩu sản phẩm tươi.

Đối với thị trường Trung Quốc (thị trường xuất khẩu rau quả lớn thứ nhất), hiện, Trung Quốc đã giảm thuế hơn 8.000 mặt hàng nhập khẩu từ Việt Nam (trong đó có trái cây tươi) trong khuôn khổ Hiệp định thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA) mở ra nhiều cơ hội để các doanh nghiệp tiếp cận thị trường rộng lớn này; mặt hàng dừa tươi có triển vọng tăng trưởng tốt tại thị trường Trung Quốc (trên 70% năm 2024).

Tập trung triển khai các giải pháp nhằm tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng sang thị trường Trung Quốc.

Nâng cao mức độ tuân thủ quy định của nước nhập khẩu về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm để giữ vững thị trường, đặc biệt các mặt hàng có giá trị cao đang bị thị trường nhập khẩu kiểm soát chặt. Nắm bắt thông tin, theo dõi việc thông quan, xuất nhập khẩu nông sản qua khu vực cửa khẩu biên giới phía Bắc để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh vào thời điểm thu hoạch chính vụ nông sản và dịp Tết nguyên đán...

Đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng tiềm năng

Đối với các mặt hàng có khả năng duy trì và đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu như cà phê, hồ tiêu, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngoài Hoa Kỳ, cà phê Việt Nam có thể chuyển hướng sang các thị trường khác như: Trung Quốc, Nhật Bản, Philippines, Thái Lan.... Đây là những thị trường tiêu thụ mạnh cà phê Robusta Việt Nam, giúp giảm tác động nếu như bị mất một phần thị phần tại Mỹ.

Đối với hồ tiêu, chủ động mở rộng thị trường sang châu Âu, châu Á và Trung Đông nhằm tránh phụ thuộc vào thị trường Mỹ; quan tâm vấn đề an sinh xã hội vùng nguyên liệu, có giải pháp giữ vững vùng trồng. Đối với hạt điều, cần tích cực triển khai việc minh bạch nguồn gốc sản phẩm, truy xuất dữ liệu số, đầu tư vào chế biến sâu và xây dựng thương hiệu quốc gia cho ngành điều.

Để tiếp tục thúc đẩy gia tăng giá trị, chất lượng và thị phần xuất khẩu các sản phẩm nông lâm thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung triển khai thực hiện các giải pháp sau:

Hoàn thiện và cụ thể hóa các thể chế mang tính định hướng phát triển thị trường nông sản và hội nhập phù hợp với các Luật chuyên ngành được sửa đổi, ban hành; tập trung triển khai các cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và xây dựng các chuỗi cung ứng nông sản bền vững, nâng cao chất lượng, giá trị, sức cạnh tranh và uy tín của nông sản Việt Nam tại thị trường trong nước và quốc tế.

Tiếp tục triển khai thực hiện các Chiến lược phát triển từng ngành hàng trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp nhằm duy trì sản xuất, đảm bảo nguồn cung phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu; chủ động xây dựng, triển khai, điều chỉnh kế hoạch sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng phó phù hợp, kịp thời với diễn biến thị trường nhằm hạn chế mất cân đối cung cầu và biến động giá cả.

Quản lý chặt chẽ chất lượng trong sản xuất, chế biến và chứng nhận sản phẩm đảm bảo các tiêu chuẩn, quy định của thị trường, truy xuất được nguồn gốc sản phẩm, làm cơ sở để phát triển thương hiệu nông sản Việt Nam.

Thúc đẩy tiêu thụ nông sản tại thị trường trong nước và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nông lâm thủy sản, đóng góp vào sự phát triển của ngành và đất nước trong giai đoạn mới...

Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao C ục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường chủ trì rà soát, tham mưu điều chỉnh Kế hoạch phát triển thị trường và xúc tiến thương mại của Bộ năm 2025 nhằm đảm bảo phù hợp với các nhiệm vụ và giải pháp theo kế hoạch nêu trên, hỗ trợ tích cực cho các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp trong việc duy trì, tìm kiếm, mở rộng thị trường xuất khẩu, hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp trong công tác quảng bá, phát triển sản phẩm, phát triển thị trường, tìm đầu ra cho sản phẩm.

Phối hợp và kiến nghị Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) rà soát, điều chỉnh bổ sung một số đề án thúc đẩy, mở rộng thị trường xuất khẩu cũng như phát triển thị trường trong nước đối với sản phẩm nông lâm thủy sản thuộc chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại năm 2025.

Phối hợp chặt chẽ với Vụ Hợp tác quốc tế, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Cục Chăn nuôi và Thú y, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Cục Thủy sản và Kiểm ngư để nắm bắt, cập nhật thông tin, hợp tác trong đánh giá rủi ro, mở cửa thị trường nông sản, đàm phán song phương, đa phương; phối hợp triển khai và thực thi các Hiệp định thương mại đã ký kết.

Chủ động phối hợp với các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp thường xuyên cập nhật, nắm bắt thông tin, tình hình sản xuất, giá cả trong nước một số mặt hàng có biến động như thịt lợn, gạo; thị trường các mặt hàng đang có sự suy giảm về giá xuất khẩu và sản lượng xuất khẩu như gạo, sầu riêng, mít…để kịp thời tham mưu Lãnh đạo Bộ trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Các Cục: Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Chăn nuôi và Thú y, Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Thủy sản và Kiểm ngư chủ trì nắm bắt, cập nhật thường xuyên thông tin, số liệu về tình hình sản xuất trong nước, nguồn cung nông sản; phối hợp trong công tác tham mưu xử lý các vấn đề về thị trường, định hướng sản xuất, cân đối cung cầu nông sản thực phẩm.

Chủ trì phối hợp với các địa phương, Hiệp hội ngành hàng tháo gỡ kịp thời các khó khăn vướng mắc trong sản xuất, đẩy mạnh xây dựng chỉ dẫn địa lý, thương hiệu sản phẩm, cấp mã số vùng trồng, vùng nuôi; xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa chặt chẽ; đáp ứng các tiêu chuẩn và quy định quốc tế; tiếp tục đàm phán tháo gỡ rào cản kỹ thuật, mở cửa thị trường xuất khẩu cho nông sản Việt Nam.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Bộ Công Thương phối hợp với các Bộ, ngành liên quan và các địa phương triển khai thực hiện chính sách hàng thương mại nông sản, kiểm soát chặt chẽ và xử lý nghiêm các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại.

Tổ chức triển khai các cơ chế chính sách và hoạt động thức đẩy tiêu thụ nông sản trong nước; chỉ đạo các cơ quan thương vụ ở nước ngoài nắm bắt nhanh, chính xác chính sách thương mại của các quốc gia; hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, phát triển thị trường tiêu thụ nông sản ở nước ngoài.

Tổ chức triển khai các cơ chế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp tham gia chuỗi cung ứng thương mại điện tử,..

Bộ Tài chính chủ trì, rà soát, sửa đổi, bổ sung chính sách thuế, phí, bảo hiểm; đơn giản hóa thủ tục hành chính về thuế tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, kinh doanh nông nghiệp và thu hút đầu tư của các thành phần vào kinh tế nông nghiệp, nông thôn,...

Bộ Ngoại giao tăng cường nắm bắt, phổ biến thông tin về nhu cầu, thị hiếu và các quy định thị trường cũng như chính sách ngoại giao kinh tế để thông tin tới các hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông sản.

Các Hiệp hội ngành hàng nông lâm nghiệp và thủy sản, doanh nghiệp chủ động đàm phán với đối tác; kết hợp nhà nhập khẩu đàm phán chia sẻ gánh nặng thuế đối ứng, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì thị trường Hoa Kỳ.

Cung cấp thông tin thị trường, cập nhật chính sách của nhà nhập khẩu cho các doanh nghiệp; hỗ trợ các doanh nghiệp định hướng điều chỉnh kế hoạch xuất nhập khẩu, điều chỉnh cơ cấu mặt hàng phù hợp với nhu cầu và diễn biến thị trường.

Chủ động trao đổi thông tin, tình hình và kịp thời báo cáo, kiến nghị Chính phủ, các Bộ, cơ quan ban ngành các vướng mắc, khó khăn trong sản xuất và xuất nhập khẩu nông sản.

Mục tiêu cụ thể: Trong tháng 6/2025, dự báo tình hình kinh tế thế giới cơ bản ổn định như hiện nay với mức thuế đối ứng của Hoa Kỳ tiếp tục duy trì ở mức 10%, phấn đấu tổng kim ngạch xuất khẩu tháng 6 đạt 5 tỷ USD trở lên, quý II phấn đấu đạt trên 17 tỷ USD.

Quý III/2025: Phấn đấu đạt mục tiêu tổng kim ngạch xuất khẩu quý III/2025 từ 14 - 15 tỷ USD.

Quý IV/2025: Tăng tốc xuất khẩu nông lâm thủy sản, tận dụng cơ hội nhu cầu tiêu thụ nông sản tăng dịp cuối năm dương lịch, lễ, tết để phấn đấu đạt được mục tiêu tăng trưởng tốt đạt 16 tỷ USD trở lên.

×