Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu triệt tiêu tiêu cực để xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 74 tỷ USD

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD trong năm nay, toàn ngành phải chuyển mạnh sang phát triển theo nhu cầu thị trường, đồng thời kiên quyết loại bỏ tiêu cực trong quá trình quản lý và tổ chức thực hiện.

Bộ trưởng yêu cầu xuất khẩu nông lâm thủy sản lấy thị trường làm gốc, triệt tiêu tiêu cực trong toàn chuỗi

Phát biểu tại Hội nghị Hiệp hội ngành hàng về thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 6 tháng cuối năm 2026 tổ chức tại TP HCM ngày 30/7, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đánh giá, ngành nông nghiệp đã đạt nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn còn không ít điểm nghẽn.

Theo Bộ trưởng, xuất khẩu nông lâm thủy sản chưa thật sự bền vững. Một số mặt hàng tăng về sản lượng nhưng giảm về giá trị. Liên kết giữa nông dân, HTX với doanh nghiệp còn lỏng lẻo. Không ít ngành hàng vẫn bị động khi các thị trường lớn thay đổi chính sách hoặc áp dụng hàng rào kỹ thuật, biện pháp phòng vệ thương mại.

Bộ trưởng nhấn mạnh, công tác quản lý nhà nước đang chuyển mạnh từ quản lý sang đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân. Tuy nhiên, ở một số nơi vẫn còn biểu hiện tiêu cực, nhũng nhiễu.

"Phải lấy lợi ích của nông dân, doanh nghiệp và quốc gia làm trung tâm. Người dân phải được ăn sạch, uống sạch, hưởng thụ sạch trước khi nghĩ đến xuất khẩu. Phải tôn trọng người tiêu dùng. Bài học vừa qua là rất đau xót", Bộ trưởng nói.

Theo ông Hùng, những tháng cuối năm sẽ còn nhiều khó khăn khi các thị trường nhập khẩu tiếp tục siết chặt tiêu chuẩn. Điều này đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp phải quyết tâm cao hơn để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Chính phủ.

Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành chuyển mạnh từ tăng trưởng về sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng, đẩy mạnh chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, tiếp tục chuẩn hóa mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, nâng cao năng lực bảo quản, logistics và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Theo Bộ trưởng, Chính phủ sẽ ban hành quy định theo hướng rút gọn thủ tục cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc rất lớn vào khâu tổ chức thực hiện tại địa phương, đặc biệt ở cấp xã.

Bộ trưởng cũng yêu cầu toàn ngành kiên quyết triệt tiêu hành vi tiêu cực, nhũng nhiễu; xử lý các điểm nghẽn liên vùng, liên ngành; tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

Các hiệp hội ngành hàng cần chủ động dẫn dắt chuỗi sản xuất theo tín hiệu thị trường, tăng cường dự báo cung cầu, kiểm soát chất lượng và phản ánh kịp thời những khó khăn phát sinh.

Theo ông Ngô Hồng Phong - Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt gần 42,6 tỷ USD, tương đương 57,6% kế hoạch năm.

Trong đó, rau quả đạt 3,65 tỷ USD, tăng 17,7%; sầu riêng đạt hơn 950 triệu USD, tăng 31,1%; thủy sản đạt 5,7 tỷ USD, tăng 11,4%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 8,54 tỷ USD.

Ngược lại, gạo, cà phê, cao su và chè giảm giá trị xuất khẩu do giá thế giới đi xuống và sức ép cạnh tranh gia tăng.

Hiệp hội đề xuất nhiều giải pháp thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản

Tại hội nghị, nhiều hiệp hội ngành hàng đã đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn nhằm thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản trong những tháng cuối năm.

Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, mục tiêu xuất khẩu khoảng 8 triệu tấn gạo trong năm 2026 vẫn khả thi.

Theo ông, Philippines vẫn là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam với khoảng 2,5 triệu tấn trong 7 tháng đầu năm. Tuy nhiên, các chính sách quản lý nhập khẩu mới của nước này đang gây khó khăn cho doanh nghiệp.

VFA đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường đối thoại với phía Philippines để tháo gỡ vướng mắc, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thêm thị trường tại châu Phi và các khu vực tiềm năng.

Hiệp hội cũng kiến nghị đẩy mạnh xây dựng thương hiệu gạo quốc gia nhằm nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam; đồng thời tiếp tục có chính sách ổn định giá lúa, đầu tư kho chứa, sấy, bảo quản sau thu hoạch, tháo gỡ vướng mắc về tín dụng, hoàn thuế và cơ chế thanh toán để doanh nghiệp có thể thu mua trực tiếp từ nông dân.

Ở lĩnh vực thủy sản, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) nhận định, 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 6,7 tỷ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ. Nếu thuận lợi, cả năm có thể đạt 12,3-12,5 tỷ USD.

VASEP đề xuất tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về nguồn nguyên liệu, logistics, tín dụng và lao động; mở rộng thị trường, tăng cường đàm phán gỡ rào cản kỹ thuật tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc và Hàn Quốc.

Hiệp hội cũng kiến nghị xây dựng chương trình giảm chi phí logistics, phát triển đội tàu container và container lạnh của Việt Nam nhằm giảm phụ thuộc vào các hãng tàu nước ngoài.

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp chủ động phát hiện, báo cáo ngay những vướng mắc phát sinh để kịp thời tháo gỡ, không để ách tắc kéo dài.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, chỉ khi toàn ngành cùng hành động theo tín hiệu thị trường, bảo đảm minh bạch, loại bỏ tiêu cực và nâng cao chất lượng sản phẩm thì xuất khẩu nông lâm thủy sản mới có thể phát triển bền vững, hoàn thành mục tiêu tăng trưởng và vượt mốc 74 tỷ USD trong năm 2026.

×