Bộ trưởng Tài chính “bắt bệnh” chậm giải ngân: Yêu cầu truy địa chỉ, xử lý từng vướng mắc

Báo cáo về tình hình tài sản là vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm 2025 và một số giải pháp đề xuất để thúc đẩy đầu tư công, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nêu: Đến ngày 20/6, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư công năm 2025 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là 818,6 nghìn tỷ đồng, đạt 99,1 % kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Bao gồm: Vốn ngân sách trung ương là 342,9 nghìn tỷ đồng, đạt 97,9%, vốn ngân sách địa phương đạt 475,6 nghìn tỷ đồng là 99,9 % kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Số vốn chưa thực hiện phân bổ là 7,36 nghìn tỷ đồng của 17 bộ, cơ quan trung ương và 21 địa phương, trong đó thì có 7,2 nghìn tỷ đồng là vốn ngân sách trung ương và 110 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương.

Về tình hình giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công ước đến ngày 30/6 đạt khoảng 264,8 nghìn tỷ đồng (32,06%) cao hơn năm 2024 cả về giá trị và tỷ lệ.

Trong đó, giải ngân vốn ngân sách Trung ương đạt khoảng 88,5 nghìn tỷ đồng, đạt 25,27% kế hoạch Chính phủ giao, thấp hơn cùng kỳ năm 2024; trong khi đó, giải ngân vốn ngân sách địa phương là khoảng 176,3 nghìn tỷ đồng, đạt 37,06% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn là cùng kỳ năm 2024.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, quyết tâm, nỗ lực của các bộ, cơ quan trung ương, địa phương, kết quả giải ngân vốn đầu tư công đã được cải thiện.

"Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu 100% kế hoạch là thách thức rất lớn. Từ trước đến nay chúng ta đạt mục tiêu phấn đấu tối đa 95%", Bộ trưởng Bộ Tài chính nói.

Về tồn tại, khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng chỉ ra 9 nhóm vấn đề gồm: Giải phóng mặt bằng, nhân lực, điện, đơn giá, định mức, quy hoạch, xác định địa giới, sắp xếp đơn vị hành chính, vốn ODA, nguồn thu ngân sách địa phương, Chương trình mục tiêu quốc gia.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ cũng đã có Thông báo chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương cần phải triển khai các giải pháp để tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn vốn đầu tư công.

Các khó khăn, vướng mắc cụ thể: Đó là, nguồn cung vật liệu xây dựng gặp khó, thiếu vật liệu xây dựng như cát xây dựng rất đắt, giá vật liệu xây dựng tăng cao.

Về năng lực của chủ đầu tư, nhà thầu, năng lực quản lý dự án của một số chủ đầu tư còn hạn chế, một số nhà thầu năng lực yếu kém, chậm thi công, bị chấm dứt hợp đồng. Tác động của việc sắp xếp tinh gọn bộ máy, tạm dừng khởi công mới dự án, điều chỉnh dự án do sắp xếp bộ máy.

Theo Bộ trưởng Thắng, giai đoạn tiếp tục dự án, các công việc quyết toán hợp đồng, quyết toán dự án hoàn thành công trình. Ở giai đoạn này vướng mắc liên quan đến việc chấp hành kỷ luật về thời gian lập báo cáo quyết toán gửi cơ quan thẩm tra. Tồn tại nhiều dự án do phương án chậm, hồ sơ quá lâu nên một số nhà đầu tư không thu hồi công nợ, không quyết toán được.

Như vậy, có thể thấy quy trình đầu tư công gồm nhiều giai đoạn lại chỉ vướng một khâu. Do đó, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng giải ngân chưa đạt kỳ vọng là phương pháp khi tổ chức triển khai cụ thể.

Qua đánh giá thực tế, Bộ Tài chính kiến nghị các giải pháp:

Một là, các bộ, địa phương phải quản triệt thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, quyết liệt triển khai các giải pháp đã đề ra tại các Nghị quyết của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Tập trung đẩy mạnh giải ngân dự án trọng điểm, giao chỉ tiêu giải ngân vốn đầu tư công hàng tháng đến từng chủ đầu tư, coi chỉ tiêu giải ngân là cơ sở để đánh giá được hoàn thành nhiệm vụ cuối năm.

Hai là, yêu cầu các bộ, địa phương tập trung giải ngân 100% số vốn được giao. Cần quán triệt phương châm sáu rõ như Thủ tướng Chính Chính phủ đã chỉ đạo. Coi giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Người đứng đầu bộ, ngành, địa phương phải đề cao trách nhiệm, sát sao cụ thể, nắm chắc tình hình, xác định rõ các vướng mắc và nguyên nhân giải ngân chậm, từng cái cụ thể, trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ kịp thời theo thẩm quyền, chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền.

Ba là, tiếp tục tập trung xây dựng, hoàn thiện thể chế theo nhiệm vụ được giải, bảo đảm yêu cầu.

Bốn là, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện các biện pháp kiểm soát giá và chất lượng nguyên vật liệu xây dựng phục vụ cho các dự án đầu tư công. Tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý nghiêm các vi phạm, nhất là việc giao mỏ nguyên vật liệu không đúng đối tượng, không đúng thẩm quyền Cập nhật, điều chỉnh giá của vật xây dựng, chỉ số giá xây dựng theo quy định. Kiểm soát tình trạng biến động giá nguyên, nhiên vật liệu xây dựng và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ nâng giá.

Năm là, thực hiện nghiêm pháp luật về đầu tư công. Kiên quyết siết chặt kỷ luật, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm, vi phạm. Kiểm soát chặt chẽ mục tiêu, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch, phòng chống tham nhũng, lợi ích nhóm. Xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao quản lý vốn đầu tư công.

×