Bộ Xây dựng làm rõ điều kiện xây nhà không phải xin phép

Trong văn bản phản hồi Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội, Bộ Xây dựng cho biết đang hoàn thiện dự thảo nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số nội dung của Luật, tập trung vào công tác quản lý hoạt động xây dựng. Riêng quy trình cấp giấy phép xây dựng sẽ được thiết kế thành một chương riêng trong nghị định này nhằm bảo đảm rõ ràng, dễ áp dụng.

Theo kế hoạch, nghị định dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7, trùng thời điểm Luật Xây dựng (sửa đổi) bắt đầu được triển khai.

Một thay đổi đáng chú ý của Luật Xây dựng (sửa đổi) là bổ sung và mở rộng 8 nhóm công trình không phải xin giấy phép xây dựng. Trong đó có các công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt và nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng.

Đối với nhóm công trình cấp 4 và nhà ở riêng lẻ cao dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500 m2, chủ đầu tư sẽ được miễn giấy phép nếu công trình không nằm trong các khu vực có yêu cầu quản lý kiến trúc. Các khu vực này bao gồm khu chức năng, khu đô thị, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch cấp tỉnh/thành phố, khu kinh tế, khu du lịch quốc gia, quy hoạch chung cấp xã hoặc nơi đã ban hành quy chế quản lý kiến trúc.

Làm rõ ranh giới giữa phải và không phải xin phép

Theo ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế, Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), Luật Xây dựng năm 2020 trước đây quy định nhà ở riêng lẻ tại khu vực nông thôn không có quy hoạch đô thị, không có quy hoạch chuyên ngành hoặc chưa có quy hoạch chi tiết điểm dân cư nông thôn thì vẫn phải thực hiện thủ tục xin phép. Những trường hợp khác được miễn.

Luật sửa đổi tiếp tục kế thừa nền tảng của Luật 2020 nhưng điều chỉnh cho phù hợp với Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, đồng thời bổ sung quy định đối với nhà ở riêng lẻ có quy mô trên 500 m2 sàn.

Theo quy định về quy hoạch đô thị và nông thôn, không phải mọi khu dân cư hiện hữu đều bắt buộc lập quy hoạch chi tiết; chỉ các khu vực phát triển tập trung mới cần quy hoạch chi tiết. Với khu dân cư đang tồn tại ổn định, địa phương chủ yếu ban hành quy chế quản lý kiến trúc.

Điều này dẫn đến cách áp dụng cụ thể: tại những xã, khu vực nông thôn đã ban hành quy chế kiến trúc, người dân vẫn phải làm thủ tục xin phép xây dựng. Ngược lại, nơi chính quyền chưa công bố hoặc chưa thấy cần thiết ban hành quy chế kiến trúc thì việc xây dựng nhà ở riêng lẻ có thể không phải xin giấy phép.

Tuy nhiên, với các khu vực khác - đặc biệt là những nơi đã có quy hoạch hoặc yêu cầu quản lý chặt chẽ, người dân và doanh nghiệp vẫn bắt buộc thực hiện thủ tục cấp phép trước khi khởi công. Điểm tích cực là thời gian giải quyết hồ sơ dự kiến được rút ngắn, tối đa không quá 7 ngày.

Một định hướng mới trong quản lý xây dựng thời gian tới là nguyên tắc “kiểm soát một lần” cho mỗi dự án, công trình. Theo đó, cơ quan nhà nước sẽ thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đến khi khởi công, thay vì nhiều vòng như trước. Cách tiếp cận này được kỳ vọng vừa đảm bảo quản lý chặt chẽ, vừa giảm bớt thủ tục chồng chéo cho người dân và doanh nghiệp.

×