Bóng đá Italia: Vừa bắt đầu cải tổ đã tự làm khổ nhau

Bóng đá Italia: Quyết tâm tái thiết nhưng liệu có thành công?

Bóng đá Italia đang trải qua nỗi đau lớn khi ĐT Italia đã trải qua 3 lần liên tiếp không được tham dự VCK World Cup (2018, 2022 và 2026). Danh hiệu vô địch EURO 2000 (thi đấu năm 2021) gần như không được nhớ đến, khi ĐT Italia gây thất vọng tột cùng ở vòng loại World Cup.

Khi nhận nhiệm vụ dẫn dắt ĐT Italia, HLV Gennaro Gattuso từng khẳng định: “Nếu đội bóng không vượt qua được vòng loại World Cup 2026, tôi sẽ không bao giờ sống tại Italia nữa”. Kết quả: ĐT Italia thua ĐT Bosnia & Herzegovina ở loạt sút luân lưu tại vòng play-off và Gattuso từ chức. Truyền thông Italia có lẽ cũng “áy náy” với tâm huyết của Gattuso nên không quá tốn công sức tìm hiểu thông tin về việc ông đang sống ở đâu.

Alessandro Nesta, một huyền thoại của bóng đá Italia mới đây nói một câu đầy cảm thán: “Con trai tôi đã gần 18 tuổi và nó chưa từng được thấy ĐT Italia thi đấu tại World Cup”.  Nghe lời chia sẻ này, người hâm mộ nào của ĐT Italia cũng cảm thấy xót xa.

Chủ tịch LĐBĐ thế giới (FIFA) Gianni Infantino, cũng là một người Italia, thậm chí còn phát biểu trên kênh truyền hình CazeTV của Brazil rằng: “Biết đâu với 64 đội (được nghiên cứu nâng lên tại VCK World Cup 2030), ĐT Italia sẽ giành vé. Hoặc có khi chúng tôi phải tăng lên hẳn 208 đội để bảo đảm rằng họ chắc chắn có suất tham dự”. Tất nhiên, câu đùa này đã khiến đông đảo người hâm mộ ĐT Italia thấy bực bội và thậm chí một nghị sĩ ở đất nước hình chiếc ủng cũng đã đăng đàn để chỉ trích ông Infantino.

Giữa vô vàn thất vọng như vậy, LĐBĐ Italia (FIGC) đã và đang làm gì để tái thiết ĐT Italia? Sau nỗi đau 3 lần không được dự World Cup, FIGC hiểu rằng họ không thể chờ đợi thời gian để tính đường xa mà phải hướng tới việc có thành công nhanh chóng để khôi phục hình ảnh cho Azzurri. Nhưng muốn là một chuyện, còn hành động thế nào lại là chuyện khác hẳn.

Việc đầu tiên FIGC hướng tới là tìm được một HLV đủ tài năng và tâm huyết để ngồi vào chiếc “ghế nóng” mà Gattuso để lại. Người được đánh giá cao nhất là Pep Guardiola, chiến lược gia người Tây Ban Nha vừa chia tay Man City. Nhưng sau thời gian đàm phán, FIGC rút lui vì không kham nổi mức lương 20 triệu euro mà Guardiola đưa ra.

Sau đó, một danh sách các HLV khác được lập nên với thứ tự được ưu tiên là Carlo Ancelotti, Antonio Conte, Roberto Mancini, Thiago Motta và Andrea Pirlo. Nếu nhìn vào những cái tên này và so sánh năng lực cầm quân giữa Guardiola với Pirlo (xin nhấn mạnh là chỉ nhận định trên phương diện làm HLV) thì khoảng cách về đẳng cấp của các nhân tố này quá chênh lệch. Trong khi Guardiola đã đạt đủ mọi vinh quang ở cấp độ CLB thì Pirlo lại cực kỳ mờ nhạt, chưa có dấu ấn đáng kể nào từ khi trở thành HLV vào năm 2020.

FIGC sau một hồi suy tính đã đi đến quyết định chọn Pirlo. Điều này xuất phát từ sự tiến cử của giám đốc kỹ thuật Paolo Maldini (cũng là một huyền thoại của bóng đá Italia) và cố vấn Leonardo. Nhưng tất cả sau đó biến thành rắc rối khi Pirlo bị xác định giữ vai trò đại sứ thương hiệu cho một công ty cá cược của Nga. Ngay lập tức, chủ tịch FIGC là ông Giovanni Malago đã gạch tên Pirlo. Hành động này cũng nhanh chóng dẫn đến việc Maldini và Leonardo từ chức chỉ sau 16 ngày làm việc.

Có lẽ vì chẳng còn lựa chọn nào khả dĩ hơn nữa, FIGC đã chọn Mancini. Chiến lược gia từng cùng ĐT Italia đăng quang tại EURO 2000 nhưng cũng đã thất bại tại vòng loại World Cup 2022 và sau đó có thêm khoảng thời gian tiếp tục gây thất vọng ở vòng loại World Cup 2026 trở lại để chính thức ra mắt trong ngày hôm nay (29/7). Ngoài ra, giám đốc kỹ thuật mới của FIGC cũng được chọn, đó là HLV kỳ cựu Claudio Ranieri.

Mancini tái xuất ở ĐT Azzurri, thành công liệu có xuất hiện? Có lẽ, chỉ thời gian mới trả lời được câu hỏi này. Nhưng những diễn biến vừa qua cho thấy bóng đá Italia bây giờ rất thiếu người tài, từ vị trí HLV cho tới hệ thống cầu thủ. HLV Mancini sẽ có rất nhiều việc phải làm, khi ĐT Italia hiện tại không có nhiều gương mặt đẳng cấp như thủ môn Gianluigi Donnarumma. Một ĐT Italia chỉ còn ánh hào quang quá khứ nhưng sức mạnh đang suy giảm nghiêm trọng sẽ rất khó để hồi sinh khi họ còn đang loay hoay với rất nhiều vấn đề khác nhau.

Thực tế thì “tiên trách kỷ, hậu trách nhân”. FIGC chẳng thể trách ai khi chính họ đã bỏ lỡ cơ hội để vực dậy cả nền bóng đá nói chung và ĐT Italia nói riêng.

Hãy quay ngược bánh xe thời gian: Vào tháng 8/2010, sau khi ĐT Italia bị loại ngay ở vòng bảng World Cup 2010, huyền thoại Roberto Baggio được bổ nhiệm làm Trưởng bộ phận kỹ thuật của FIGC thay cho cựu HLV ĐT Italia là Azeglio Vicini. Sau hơn 1 năm làm việc miệt mài cùng đội ngũ cộng sự lên tới hơn 50 người, vào tháng 11/2011, Baggio trình lên FIGC bản đề án có tựa đề “Làm mới tương lai”. Nếu FIGC quan tâm kỹ lưỡng, những thay đổi với bóng đá Italia có thể được thực hiện từ lúc đó. Nhưng không, FIGC phớt lờ những ý tưởng cải cách của bản đề án dày hơn 900 trang của Baggio khiến ông chán nản và quyết định ra đi vào tháng 1/2013.

Nên nhớ, Baggio đã khẳng định, bản đề án của ông đã nghiên cứu mô hình thành công từ nhiều quốc gia như Tây Ban Nha, Pháp, Đức, có sự liên hệ để chạm tới mọi ngóc ngách nhằm giúp bóng đá Italia có hướng đi phù hợp. Nhưng như tất cả đã biết, bản đề án này bị “quăng sọt rác” và FIGC cũng tự tay quẳng đi cơ hội để tái thiết tính ngay từ hơn 15 năm trước chứ không phải chờ đến khi thảm họa 3 lần liên tiếp không qua được vòng loại World Cup xảy ra.

Bây giờ, người hâm mộ ĐT Italia chỉ còn biết chờ đợi phép màu sẽ đến mà thôi. Chứ còn bảo họ hy vọng và tự tin Azzurri khôi phục đẳng cấp ở mức độ cao nhất trong ngày một, ngày hai thì có lẽ đó chỉ là điều viển vông mà thôi!

×