Bóng đá Việt Nam có nên học theo mô hình nhập tịch của... UAE?

Malaysia, Indonesia nhiều mặt trái về cầu thủ nhập tịch, UAE thì sao?

Malaysia thời gian gần đây đang gặp rắc rối rất lớn liên quan đến các cầu thủ nhập tịch. Đỉnh điểm của tranh cãi là khi ĐT Malaysia gặp ĐT Việt Nam vào ngày 10/6 tại lượt trận thứ hai thuộc vòng loại thứ 3 Asian Cup 2027. Trong cuộc so tài đó, ĐT Malaysia đã dùng tới 7 cầu thủ nhập tịch được xác định là có dấu hiệu làm giả giấy tờ.

Sau đó, LĐBĐ Malaysia (FAM) và 7 cầu thủ nhập tịch này đã bị LĐBĐ thế giới (FIFA) tuyên án phạt tiền kèm theo việc cấm thi đấu. Dù FAM tuyên bố sẽ nỗ lực kháng án, nhưng bằng chứng của FIFA cho thấy khả năng Malaysia lật ngược thế cờ là rất thấp. Ngoài ra, ĐT Malaysia không loại trừ khả năng bị LĐBĐ châu Á (AFC) phạt nặng kèm theo nguy cơ không thể vượt qua vòng loại Asian Cup 2027.

Với LĐBĐ Indonesia (PSSI), họ nhập tịch cầu thủ “sạch” hơn FAM. PSSI cố gắng tìm nguồn cầu thủ có họ hàng mang gốc gác Indonesia và do yếu tố lịch sử, không phải ngẫu nhiên mà họ có được những ngôi sao nhập tịch chủ yếu đến từ Hà Lan. Mục tiêu của PSSI là tận dụng tối đa nguồn cầu thủ nhập tịch này để hướng tới việc giành suất dự VCK World Cup 2026.

Trong khoảng thời gian từ năm 2023 đến nay, PSSI đã nhập tịch gần 20 cầu thủ đến từ Hà Lan cộng thêm một vài cầu thủ thuộc diện “ngoại binh châu Âu” khác. ĐT Indonesia có sự tiến bộ đáng kể về chuyên môn, nhưng rốt cuộc, họ vẫn phải dừng bước tại vòng loại thứ 4 World Cup 2026. Ngay sau khi giấc mộng vàng tan vỡ, ĐT Indonesia và PSSI đã phải nhận làn sóng chỉ trích dữ dội từ dư luận và người hâm mộ về việc tận dụng quá đà vào các cầu thủ nhập tịch.

Malaysia, Indonesia như vậy là đã không thành công hoặc đang chịu áp lực nặng nề. Nhưng điều không thể phủ nhận trong xu thế phát triển của bóng đá hiện nay là các cầu thủ nhập tịch có vai trò nhất định để tăng cường sức mạnh cho các đội tuyển. Vấn đề là mỗi liên đoàn bóng đá phải biết cách tìm hiểu và đưa ra quyết định thế nào để đạt hiệu quả cao nhất với nguồn lực này. Theo đó, phương pháp của bóng đá UAE đang tạo ra sức hút rất lớn, đáng để LĐBĐ Việt Nam (VFF) học theo ở mức độ phù hợp.

Kể từ sau VCK World Cup 1990 tại Italia, ĐT UAE chưa từng được tham dự một kỳ World Cup nào. Nhưng ở thời điểm hiện tại, mọi chuyện đang có diễn biến đầy tích cực với UAE. Tại bảng A thuộc vòng loại thứ 4 World Cup 2026 khu vực châu Á, UAE đang dẫn đầu sau khi thắng Oman 2-1. Nếu hòa Qatar ở lượt trận cuối cùng của bảng, UAE sẽ kết thúc vòng loại này với ngôi đầu kèm theo suất trực tiếp dự VCK World Cup 2026. Trong trường hợp thất bại, UAE vẫn có cơ hội thông qua các trận play-off.

Nên nhớ, trong chiến dịch vòng loại World Cup 2026, UAE đã sử dụng đến 20 cầu thủ nhập tịch. Phần lớn trong số các cầu thủ này không hề có gốc gác Ả Rập mà đến từ nhiều lục địa, khu vực khác nhau như châu Âu, châu Phi, Nam Mỹ. Chính nguồn cầu thủ nhập tịch xuất sắc này đã giúp UAE chơi tốt để có cơ hội trở lại một VCK World Cup sau 36 năm.

Tuy nhiên, điểm khác biệt giữa UAE so với Malaysia, Indonesia là họ không nhập tịch cầu thủ một cách vội vã. Tất cả các cầu thủ nhập tịch của ĐT UAE đều đã sang chơi tại giải VĐQG UAE từ nhiều năm trước, thậm chí từ khi họ mới chỉ 18-20 tuổi. Những cầu thủ này có thể không mang trong mình dòng máu UAE, nhưng đã có đủ thời gian để hoàn thành điều kiện nhập tịch, cũng chơi bóng và sinh sống rất lâu để có sự am hiểu về bóng đá, cuộc sống tại UAE. Do đó, khi được nhập tịch và được gọi vào ĐT UAE, các cầu thủ này đều đạt phong độ đỉnh cao, có kiến thức bóng đá, phông văn hóa tốt để nhanh chóng hòa nhập và đủ khả năng tỏa sáng.

Chiến lược nhập tịch cầu thủ có định hướng, mang tính sàng lọc cao và xuyên suốt của UAE rõ ràng rất đáng để VFF nghiên cứu. Ở V.League hay giải hạng Nhất của Việt Nam, trong nhiều năm qua, có rất nhiều cầu thủ dù không có dòng máu Việt Nam nhưng đã sinh sống liên tục đủ 5 năm để hoàn thành điều kiện nhập tịch, kèm theo đó là có khả năng khoác áo ĐT Việt Nam.

Trường hợp thành công nhất của bóng đá Việt Nam chính là Nguyễn Xuân Son (cầu thủ có tên cũ là Rafaelson, là người gốc Brazil). Khi được nhập tịch và khoác áo ĐT Việt Nam dự ASEAN Cup 2024, dù chỉ đủ điều kiện vào sân từ lượt trận cuối vòng bảng, nhưng Nguyễn Xuân Son vẫn thi đấu bùng nổ, góp công giúp ĐT Việt Nam đoạt chức vô địch, còn anh giành 2 danh hiệu cá nhân là Cầu thủ xuất sắc nhất và Vua phá lưới của giải.

ĐT Việt Nam hiện có một số cầu thủ Việt kiều như Nguyễn Filip, Đặng Văn Lâm, Cao Pendant Quang Vinh hay ở cấp độ U23 là Viktor Lê. Tuy nhiên, số lượng cầu thủ Việt kiều xuất sắc của chúng ta khó so đọ được với Indonesia. Chính vì vậy, việc nghiên cứu tạo điều kiện nhập tịch rồi sử dụng cầu thủ giống như Rafaelson là rất cần thiết.

Hiện tại, có không ít cầu thủ chơi ấn tượng tại V.League và sinh sống ở Việt Nam liên tục từ 5 năm trở lên đang sở hữu cơ hội được nhập tịch như Rimario, Geovane, Janclesio hay Hendrio. Tuy nhiên, để biện pháp sử dụng cầu thủ nhập tịch không chỉ mang tính nhất thời mà có lộ trình, đạt sự bài bản như bóng đá UAE đã áp dụng, VFF cần có tính toán và xây dựng phương án hợp lý nhất, để tăng cường sức mạnh nhưng cũng không đánh mất quá nhiều bản sắc của ĐT Việt Nam.

×