Ca khúc nhạc sĩ Thanh Tùng sáng tác vào lúc gặp nhiều biến cố nhất cuộc đời, ôm nỗi đau thất tình

Nhạc sĩ Thanh Tùng sáng tác "Đếm lá ngoài sân" lúc ôm nỗi đau thất tình

Theo thống kê của phía Hội Nhạc sĩ Việt Nam, gia tài âm nhạc mà nhạc sĩ Thanh Tùng để lại cho cuộc đời là khoảng 200 ca khúc. Trong đó, số lượng ca khúc được công chúng biết đến rộng rãi, được phát hành, lưu hành và trở thành dấu ấn của Thanh Tùng vào khoảng 30.

Một số ca khúc cho đến ngày nay vẫn thể hiện sức sống mãnh liệt trong dòng chảy âm nhạc đương đại như: Em và tôi, Lời tỏ tình của mùa xuân, Hoa tím ngoài sân, Giọt nắng bên thềm, Một mình, Phố biển, Đếm lá ngoài sân, Ngôi sao cô đơn... Chính vì vậy, giới chuyên môn thường nhận xét Thanh Tùng là nhạc sĩ "viết ít nhưng tinh", với tỷ lệ tác phẩm thành công hiếm có trong âm nhạc Việt Nam.

Mới đây, trong quá trình thực hiện dự án Legacy of Love, chị Nguyễn Bạch Dương - con gái nhạc sĩ Thanh Tùng đã phát hiện di sản âm nhạc của nhạc sĩ còn lớn hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây. Chị Bạch Dương cho biết, khi bắt đầu thống kê, gia đình mới tìm được hơn 30 ca khúc nhưng khi trở về đơn vị cũ nơi nhạc sĩ từng công tác, họ được biết ông còn hòa âm, phối khí và thực hiện hàng trăm tác phẩm âm nhạc.

“Điều khiến tôi xúc động nhất đó là cứ mỗi năm lại phát hiện thêm vài bài hát mới, rồi có người mang đến những băng đĩa cũ, những tư liệu mà gia đình trước đây chưa từng biết. Có những câu chuyện khiến chính chúng tôi cũng bất ngờ. Chẳng hạn như chuyện về bút danh Mai Đắc Linh mà ba tôi ký dưới các tác phẩm do mình sáng tác ở giai đoạn đầu sự nghiệp.

Phải qua lời kể lại của bạn bè thân thiết của ba, chúng tôi mới biết, vào thập niên 70, sau khi tốt nghiệp Nhạc viện Bình Nhưỡng và trở về Hà Nội, ba tôi làm việc tại Đài Phát thanh Giải phóng - một môi trường rất đặc thù, nơi việc dùng bí danh gần như là thông lệ và Mai Đắc Linh có thể là cách phiên âm từ ‘My Darling’ (người yêu dấu của tôi). Không rõ đó là một cách chơi chữ, một kỷ niệm riêng hay chỉ là một sự trùng hợp nhưng chính điều đó lại khiến cái tên này trở nên rất đặc biệt, dường như có một sắc thái rất cá nhân, rất xúc cảm.

Tôi sinh sau, lại là con út nên có nhiều điều về ba tôi chỉ được biết qua lời kể. Càng lớn, tôi càng nhận ra có quá nhiều điều mình vẫn chưa biết hết về ông. Và có lẽ chính điều đó khiến tôi muốn đi tìm, muốn hiểu thêm về người mà tôi yêu nhất trên đời này”, chị Nguyễn Bạch Dương chia sẻ với Dân Việt.

Theo chị Nguyễn Bạch Dương, trong số rất nhiều ca khúc do nhạc sĩ Thanh Tùng sáng tác, Đếm lá ngoài sân không phải là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông nhưng lại mang một ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Ca khúc này được ông sáng tác trong giai đoạn nhiều biến cố nhất của cuộc đời, chất chứa những nỗi cô đơn, khoảng lặng và nỗi nhớ khó gọi thành tên.

“Hồi mới lớn, tôi cũng từng mơ làm ca sĩ. Một lần từ Mỹ về Việt Nam thăm ba vào dịp hè, tôi nói: ‘Ba ơi, con muốn thử đi hát”. Ba cười rồi bảo: ‘OK. Muốn làm ca sĩ nổi tiếng thì phải có bài hát của riêng mình. Ba cho con bài này, ba mới viết xong’.

Và thế là tôi trở thành người đầu tiên thu âm Đếm lá ngoài sân. Thu âm xong, tôi hí hửng mang bản thu về nghe với nhiều hy vọng để rồi lại lặng lẽ quay về Mỹ tiếp tục học ngành tài chính. Tôi tự nhủ đây là một “chiến lược khá thông minh”, thà làm một người bình thường mà được khen hát hay, còn hơn làm ca sĩ mà bị chê hát dở. Nghĩ lại đến giờ, tôi vẫn thấy đó là một quyết định khá sáng suốt.

Kể vui vậy thôi chứ thực ra lúc ấy tôi còn quá trẻ, trải nghiệm sống còn ít, khả năng thanh nhạc còn nhiều hạn chế hay đơn giản là tôi chưa đủ duyên với nghề. Đến sau này tôi mới biết nhạc Thanh Tùng rất dễ nghe, rất dễ cảm, nhưng chưa bao giờ là dễ hát, kể cả với những ca sĩ chuyên nghiệp.

Khi thực hiện dự án tôn vinh di sản âm nhạc của ba, tôi hiểu thêm về hành trình của những người nghệ sĩ như ba, trân trọng hơn sự bền bỉ và tình yêu mà họ dành cho nghệ thuật. Để có được vài phút thăng hoa trên sân khấu là biết bao năm tháng khổ luyện, áp lực từ kỳ vọng và cả việc phải vượt qua những lời khen, tiếng chê để không ngừng hoàn thiện bản thân.

Có lẽ cũng chính vì hiểu sự ‘khắc nghiệt’ của con đường nghệ thuật nên ba chưa bao giờ định hướng hay bắt anh em chúng tôi phải nối nghiệp. Ba luôn để các con được tự lựa chọn con đường của mình. Đếm lá ngoài sân sẽ luôn là một trong những bài hát đặc biệt nhất với tôi cho dù không phải là ca khúc nổi tiếng của ba”, chị Nguyễn Bạch Dương kể thêm.

Theo chia sẻ của chị Nguyễn Bạch Dương, nhạc sĩ Thanh Tùng sáng tác Đếm lá ngoài sân năm 1984, bắt nguồn từ nỗi xót xa cho mối tình với một cô gái xinh đẹp nhưng mang số phận đau đớn. Bài hát là lời tự sự, ôm trọn nỗi niềm tiếc thương và những ký ức không thể xóa nhòa của ông về người con gái ấy.

“Ba tôi sáng tác ca khúc Đếm lá ngoài sân đang trong giai đoạn trải qua nhiều biến cố của cuộc đời. Chỉ vài câu hát Ngồi đếm lá rơi trên sân, đếm xem bao lần em qua… Ngồi đếm tháng năm nhạt nhòa, xem bao nhiêu nỗi nhớ… cũng đủ gợi lên một nỗi cô đơn thật lãng mạn. Một khoảng lặng, một sự chậm lại của tâm hồn để đếm thời gian trôi, đếm những nỗi nhớ và cả những điều không thể giữ lại. Có lẽ chỉ khi đi qua đủ nhiều thăng trầm của cuộc sống, người ta mới thật sự cảm được những ca từ ấy”, chị Nguyễn Bạch Dương nói.

Nhạc sĩ Thanh Tùng luôn thể hiện tình cảm theo cách riêng

Con gái út của nhạc sĩ Thanh Tùng cũng tiết lộ rằng, nhạc sĩ Thanh Tùng là người sống rất tình cảm và luôn thể hiện tình cảm theo cách riêng.

“Tôi có hơn 10 năm học ở Mỹ, mỗi lần về Việt Nam câu đầu tiên cha hỏi thường là: ‘Con gái ba thích ăn gì?’. Rồi ông vào bếp nấu cho tôi ăn. Với nhiều người, đó có thể chỉ là điều rất bình thường, nhưng với tôi đó là ký ức rất đẹp. Bây giờ nghĩ lại, điều tôi nhớ nhất về ba chính là những khoảnh khắc giản dị như thế.

Năm tôi 16 tuổi, ba đặt đúng 160 bông hồng tặng tôi kèm dòng chữ: ‘Mừng con gái ba đã lớn’. Lúc đó tôi còn nhỏ nên chỉ thấy bất ngờ và vui. Sau này lớn lên, mỗi lần nhớ lại mới thấy xúc động vì tôi hiểu đó là cách ba thể hiện tình yêu dành cho con gái”, chị Nguyễn Bạch Dương xúc động hoài niệm.

Chị Nguyễn Bạch Dương cũng trải lòng thêm rằng, bà Phạm Thị Minh - mẹ của chị mất khi chị còn khá nhỏ nên không cảm nhận được hết những khoảng lặng trong cuộc sống của ba mình lúc đó. Sau này lớn lên, chị được nghe rất nhiều câu chuyện về giai đoạn ấy. Đó là quanh ba mình vẫn có những người phụ nữ yêu quý và đồng hành nhưng ông không đi thêm bước nữa. Đó là lựa chọn không hề dễ dàng đối với người sống tình cảm như ông.

×