Cá vồ đém, loài cá có cái tên lạ, trước đầy sông Tiền, sông Hậu, giờ chẳng thấy con nào, ai nuôi được thì giàu to

Cá vồ đém, loài cá đặc sản của dòng Mekong

Theo nhiều tài liệu khoa học, cá vồ đém (tên khoa học: Pangasius hypophthalmus) thuộc họ cá tra (Pangasiidae), là loài cá nước ngọt bản địa ở khu vực Đông Nam Á, phổ biến ở các lưu vực sông Mekong, sông Chao Phraya. Ở Việt Nam, cá vồ đém phân bố chủ yếu ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Cá vồ đém có thân hình thoi, dẹp bên, da trơn, không vảy. Đầu lớn, miệng rộng, có 2 râu dài. Màu sắc da lưng thường xám xanh hoặc nâu sẫm, bụng trắng bạc. Đặc điểm nhận dạng nổi bật nhất của chúng là hai đốm đen lớn gần vây ngực, một dấu hiệu phân biệt rõ ràng với các loài cá tra khác. Cá trưởng thành có thể đạt kích thước từ 1 – 3 kg, một số cá lớn có thể lên đến 10 kg.

Đây là loài cá ăn tạp, ưa sống ở tầng đáy và tầng giữa, chịu được môi trường nước có độ mặn thấp (0 – 15‰), thích nghi tốt với điều kiện ao nuôi.

Về mặt sinh thái, đây là loài có khả năng thích nghi tốt với điều kiện môi trường của Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là các vùng nước sâu, chảy chậm của sông Tiền và sông Hậu.

Cá vồ đém được đánh giá là loài cá có giá trị kinh tế cao nhờ thịt cá trắng, dai, ngọt, ít xương dăm, phù hợp chế biến nhiều món ăn như lẩu, nướng, chiên, hấp… Về dinh dưỡng, thịt cá vồ đém giàu protein, omega-3, vitamin D, canxi, phospho, rất tốt cho sức khỏe tim mạch, phát triển trí não và hệ xương.

Do có giá trị dinh dưỡng cao lại hiếm gặp trong tự nhiên nên giá cá vồ đém thường rất cao.

Cá vồ đém có thể chế biến rất nhiều món ngon hảo hạng, như: Lẩu mắm, lẩu chua, nhúng mẻ, nướng, kho lạt, kho tiêu, kho tương hột, chiên tươi…

Cách nuôi cá vồ đém

Do nạn khai thác tận diệt bằng xung điện, con cá vồ đém ngày càng hiếm gặp ngoài tự nhiên. Từ cách đây hơn chục năm, đã xuất hiện các mô hình nuôi cá vồ đém ở Đồng bằng sông Cửu Long, bước đầu cho hiệu quả kinh tế cao.

Một trong những lợi thế kỹ thuật lớn nhất của cá vồ đém là tập tính ăn tạp. Trong tự nhiên, chúng tiêu thụ một phổ thức ăn rộng từ cá nhỏ, tôm, giun đến các loại thực vật thủy sinh. Đặc tính này cho phép người nuôi có thể linh hoạt trong việc xây dựng khẩu phần ăn, kết hợp giữa thức ăn công nghiệp và các nguồn phụ phẩm nông nghiệp sẵn có tại địa phương như cá lau kiếng xay nhuyễn, tấm, cám. Việc này không chỉ giúp giảm đáng kể chi phí thức ăn mà còn góp phần tạo ra chất lượng thịt thơm ngon, dai và ít mỡ hơn so với việc chỉ sử dụng thức ăn công nghiệp.

Để nuôi cá vồ đém thành công, các chuyên gia khuyến cáo một số quy trình kỹ thuật sau:

Cá giống thả nên có kích cỡ từ 8 – 15 cm, trọng lượng 20 – 50 gram/con. Kích cỡ đồng đều giúp cá lớn nhanh, giảm cạnh tranh thức ăn.

Cá bơi lội khỏe mạnh, phản xạ nhanh, không bị dị tật, không xuất hiện dấu hiệu bệnh tật như lở loét, đốm trắng, vây rách…

Nên mua giống từ các cơ sở sản xuất uy tín, có giấy kiểm dịch, được cấp phép kinh doanh. Ưu tiên cá giống được sản xuất trong nước để giảm rủi ro dịch bệnh.

Mật độ thả giống phụ thuộc vào diện tích ao, điều kiện quản lý và trình độ kỹ thuật. Thông thường thả từ 1 – 2 con/m². Với ao nuôi thâm canh, có thể thả 2 – 3 con/m² nếu có hệ thống sục khí tốt.

Trước khi thả cá vào ao, cần thực hiện các bước xử lý để tăng tỷ lệ sống: Ngâm cá trong dung dịch muối 2 – 3% hoặc formol 25 ppm trong 5 – 10 phút để diệt ký sinh trùng, nấm. Dùng i-ốt loãng (1 – 2 ml/m³ nước) tắm cá 10 – 15 phút để phòng nhiễm khuẩn. Cho cá vào túi nilon chứa nước ao trong 20 – 30 phút để cân bằng nhiệt độ, sau đó từ từ mở túi thả cá ra ao.

Ao nuôi cá vồ đém cần đáp ứng các yêu cầu sau:

Ao có diện tích từ 1.000 – 5.000m2 là phù hợp nhất. Ao quá nhỏ khó quản lý môi trường, ao quá lớn gây khó khăn trong việc cho ăn và thu hoạch.

Độ sâu lý tưởng từ 1,5 – 2,0 m. Độ sâu này giúp cá có đủ không gian sống, đồng thời ổn định nhiệt độ và oxy hòa tan.

Đáy ao nên là đất thịt pha cát, không bị phèn, không nhiễm mặn. Trước khi nuôi, cần vét bùn đáy ao (nếu có), phơi đáy 5 – 7 ngày.

Cần có kênh dẫn nước sạch, hệ thống cống cấp – thoát nước riêng biệt, có lưới lọc để ngăn cá và sinh vật gây hại xâm nhập.

Bờ ao phải chắc chắn, cao hơn mặt nước 0,5 – 0,7 m, tránh sạt lở, chuột bọ xâm nhập.

Sau khi xử lý ao 3 – 5 ngày, cấp nước vào ao (qua lưới lọc), sau đó bón phân hữu cơ hoai mục (phân bò, phân gà) với lượng 200 – 300 kg/1.000 m² hoặc dùng chế phẩm sinh học để tạo màu nước, phát triển thức ăn tự nhiên (luân trùng, artemia, giáp xác…).

Cá vồ đém là loài ăn tạp, ưa thịt nhưng cũng ăn cả thức ăn thực vật. Nhu cầu dinh dưỡng thay đổi theo giai đoạn phát triển.

×