Các "ông lớn" đầu tư nhà máy thức ăn riêng cho cá biển, cá nước lạnh: Chuyên nghiệp hoá ngành thuỷ sản Việt Nam

Trước thực tế đó, gần đây các doanh nghiệp đã đầu tư nghiên cứu, sản xuất một số loại thức ăn chuyên biệt cho các loài vật nuôi như cá tra, cá diêu hồng, tôm, ếch, cá biển, cá nước lạnh... Các chuyên gia lĩnh vực thuỷ sản nhận định, việc làm chủ nguồn thức ăn công nghiệp chuyên biệt cho các loài cá có giá trị kinh tế cao như cá chẽm, cá bớp, cá chim hay cá hồi, cá tầm không còn là câu chuyện riêng của doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi, mà còn góp phần giải quyết một số điểm nghẽn về giá thành và chất lượng, đưa thủy sản Việt Nam thoát khỏi cái bẫy "chi phí cao, giá trị thấp".

Chú trọng đầu tư dinh dưỡng cho cá biển và cá nước lạnh

Khác với các loài cá nước ngọt như cá tra hay cá lóc vốn ăn tạp và dễ tính, cá biển và cá nước lạnh thuộc nhóm động vật ăn thịt, đòi hỏi chế độ dinh dưỡng vô cùng khắt khe.

Cá biển (ví dụ như cá chẽm, cá bớp, cá chim vây vàng...), có hệ tiêu hóa ngắn, nhu cầu đạm (protein) cao (từ 40–50%) và cần các axit béo không no chuỗi dài như EPA và DHA để phát triển hệ thần kinh và khả năng miễn dịch. Trong khi lâu nay, người nuôi cá biển chủ yếu sử dụng thức ăn tự chế từ tận dụng các loại phế phụ phẩm trong nông nghiệp, các loài cá tạp, vừa tiêu tốn nhiều thức ăn vừa dễ gây ô nhiễm môi trường, phát sinh dịch bệnh do thức ăn thừa phân huỷ...

Đối với cá nước lạnh (cá tầm, cá hồi), do sống trong môi trường nước chảy, nhiệt độ thấp (12–20 độ C), nhu cầu năng lượng của chúng rất cao nhưng tốc độ chuyển hóa lại chậm. Thức ăn cho cá hồi, cá tầm không chỉ cần lượng đạm cao (>45%) mà còn phải có hàm lượng lipid (chất béo) đạt từ 18–24%, đồng thời viên thức ăn phải có độ bền cơ học cao trong nước lạnh, chìm chậm để cá kịp bắt mồi.

Nếu không có thức ăn chuyên biệt, hoàn chỉnh, cá tầm nuôi ở Việt Nam thường chậm lớn, thịt cá không đạt độ dai ngọt và đặc biệt là tỷ lệ cho trứng đối với cá tầm lấy trứng sẽ bị hạn chế, làm giảm sức cạnh tranh của cá tầm nuôi trong nước so với cá tầm nhập khẩu.

Nắm bắt rõ bài toán này, mới đây, Tập đoàn De Heus đã đầu tư mạnh mẽ vào các dòng sản phẩm chuyên biệt cho cá biển và cá nước lạnh tại thị trường Việt Nam. Cụ thể, De Heus Việt Nam vừa chính thức đưa vào vận hành Nhà máy thức ăn Cá biển và Cá nước lạnh Vĩnh Long 4 tại ấp Sơn Đông, phường Thanh Đức (tỉnh Vĩnh Long).

Đây là nhà máy đầu tiên của De Heus tại Việt Nam chuyên sản xuất thức ăn cho cá biển và cá nước lạnh, với công suất thiết kế 84.000 tấn sản phẩm/năm.

Ông Johan van den Ban - Tổng Giám đốc De Heus Việt Nam và châu Á phân tích, De Heus đầu tư dây chuyền sản xuất chuyên biệt này nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của các đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế cao, giúp người nuôi nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn, cải thiện chất lượng sản phẩm và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Việc đưa nhà máy vào vận hành không chỉ bổ sung năng lực sản xuất thức ăn chuyên dụng cho ngành nuôi cá biển và cá nước lạnh, mà còn góp phần hoàn thiện chuỗi cung ứng đầu vào, hỗ trợ phát triển các đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế cao tại Vĩnh Long, Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.

Đây cũng là những lĩnh vực được đánh giá có nhiều tiềm năng, phù hợp với định hướng nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường của ngành thủy sản Việt Nam.

Nâng cao chất lượng, giảm giá thành, chuyên nghiệp hoá ngành thuỷ sản

Tham quan các dây chuyền hiện đại tại nhà máy này, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho rằng, việc đầu tư nhà máy chuyên sản xuất thức ăn cho cá biển và cá nước lạnh tại Vĩnh Long phù hợp với định hướng phát triển ngành thủy sản trong giai đoạn mới.

"Nông nghiệp Việt Nam đang chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp. Trong quá trình chuyển đổi đó, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng. Đối với ngành thủy sản, yêu cầu phát triển không còn chỉ dừng lại ở việc tăng sản lượng, mà phải đồng thời nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, hiệu quả kinh tế và tính bền vững. Trong toàn bộ chuỗi sản xuất, thức ăn phù hợp với từng đối tượng nuôi là một trong những yếu tố quyết định năng suất, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản", Thứ trưởng Võ Văn Hưng nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Chiến lược phát triển thủy sản đến năm 2030 của nước ta đặt mục tiêu phát triển ngành thuỷ sản theo hướng hiện đại, hiệu quả, có trách nhiệm và thích ứng với biến đổi khí hậu, trong đó nuôi biển công nghiệp và phát triển các đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế cao là những lĩnh vực ưu tiên.

Việc đầu tư vào lĩnh vực sản xuất thức ăn cá biển và cá nước lạnh tại Vĩnh Long của De Heus là bước đi phù hợp với định hướng phát triển ngành thủy sản trong giai đoạn mới, khi Việt Nam đang chuyển dịch từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Đặc biệt, dự án sẽ góp phần giúp người nuôi chủ động nguồn thức ăn, hoàn thiện chuỗi cung ứng đầu vào, hỗ trợ phát triển nuôi biển và các đối tượng thủy sản giá trị cao của Việt Nam.

Trên thực tế, việc sử dụng thức ăn viên công nghiệp cho nghề nuôi thủy sản biển ngày càng phổ biến ở các vùng nuôi trọng điểm như Quảng Ninh, Khánh Hoà, Kiên Giang (nay là An Giang), Phú Yên (nay là Đắk Lắk). Đơn cử, mô hình nuôi cá mú thương phẩm sử dụng thức ăn công nghiệp do Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk triển khai cho thấy, tỷ lệ cá sống đạt 80% (yêu cầu mô hình 65%); kích cỡ cá mú trung bình đạt 1 kg/con (yêu cầu mô hình 1 kg/con); năng suất cá mú nuôi đạt 8 tấn/ha (yêu cầu mô hình 8 tấn/ha); hệ số chuyển đổi thức ăn FCR ≈ 1,61 (yêu cầu mô hình FCR = 2), hộ dân tham gia mô hình nuôi cá mú thương phẩm thu lãi hơn 180 triệu đồng.

Nếu so sánh giữa thức ăn cá tạp và thức ăn viên công nghiệp, thì thức ăn viên công nghiệp ngoài việc có thành phần dinh dưỡng chuyên biệt phù hợp cho từng loài nuôi, còn có nhiều ưu thế vượt trội hơn so với cá tạp. Theo đó, thức ăn viên công nghiệp luôn được kiểm soát chặt chẽ về mầm bệnh, ổn định về mặt dinh dưỡng; độ tiêu hóa cao, ít chất thải và độ bền trong nước tốt, qua đó góp phần vào việc bảo vệ sức khỏe và kiểm soát tốt dịch bệnh cho thủy sản nuôi.

Đóng góp giải pháp để phát triển ngành thuỷ sản bền vững, tăng sức cạnh tranh, TS. Phùng Đức Tiến, đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội Thuỷ sản Việt Nam cho rằng, việc đưa vào vận hành nhà máy thức ăn chuyên biệt cho cá biển, cá nước lạnh là sự kiện đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, đặc biệt là chiến lược vươn ra biển lớn. Nhà máy không chỉ nâng cao năng lực sản xuất sản phẩm dinh dưỡng cho vật nuôi mà còn hiện thực hóa Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045, khẳng định khát vọng trở thành quốc gia mạnh về biển.

"Để làm được điều đó, các đơn vị, địa phương cần từng bước làm chủ công nghệ sản xuất thức ăn phục vụ sản xuất con giống và nuôi thương phẩm; thu hút nguồn lực trong và ngoài nước phát triển sản xuất thức ăn công nghiệp nuôi biển có công nghệ hiện đại, quản lý tiên tiến, đảm bảo sản phẩm thức ăn có chất lượng cao và giá thành hợp lý… Lưu ý rằng ngoài thức ăn tốt, Việt Nam cũng cần tập trung đầu tư mạnh mẽ vào công tác giống thủy sản. Bài học từ các quốc gia như Ecuador cho thấy đầu tư đúng mức vào con giống và thức ăn sẽ tạo ra đột phá về năng suất và kim ngạch xuất khẩu", ông Tiến khẳng định.

×