Các tài liệu bị rò rỉ phơi bày mạng lưới ảnh hưởng quyền lực mềm toàn cầu của Nga

Theo Mặt trận Thống nhất Kháng chiến (UFR), một tổ chức chống Kremlin toàn cầu bí mật, các thành viên của tổ chức này đã thực hiện một chiến dịch nhắm vào Nomma Zarubina, một công dân Nga 36 tuổi hiện đang chờ xét xử tại Mỹ với nhiều cáo buộc. Nhóm này cho biết đã cung cấp từ xa tất cả thông tin tình báo thu thập được trong chiến dịch cho Cơ quan An ninh Ukraine (SBU).

Mặt trận Thống nhất cũng cho rằng chuyến thăm Zarubina vào tháng 6/2025 của Sarah Ashton-Cirillo tại New York, một chuyến thăm được ghi nhận công khai trên X, đã đóng vai trò trong việc tạo điều kiện cho hoạt động này. Vào thời điểm đó, Ashton-Cirillo là tình nguyện viên chính thức đại diện cho các nỗ lực tuyển dụng quân sự nước ngoài của Ukraine. Bà từ chối bình luận, viện dẫn việc bà hiện đang được triển khai với tư cách là trung sĩ trong Lực lượng Vũ trang Ukraine ở mặt trận phía đông.

Như được ghi trên trang Facebook của mình, Zarubina sinh ra tại Tomsk, một thành phố ở Siberia. Cô theo học ngành an ninh quốc gia tại Học viện Kinh tế Quốc gia và Hành chính Công của Tổng thống Nga (RANEPA) và Đại học Quốc gia St. Petersburg. Sau khi nhận được nền giáo dục được coi là hạng nhất theo tiêu chuẩn của Nga, cô bắt đầu đi du lịch rộng rãi sau năm 2011. Zarubina duy trì hình ảnh công khai nổi bật, thường xuyên xuất hiện tại các hội nghị quốc tế với tư cách là diễn giả hoặc chuyên gia, bao gồm các sự kiện do phe đối lập lưu vong Nga tổ chức.

Vào tháng 12/2024, Bộ Tư pháp Mỹ đã buộc tội Zarubina sinh ra ở Nga, sống tại New York, về tội khai man với các đặc vụ FBI về mối quan hệ của cô với FSB. Theo đơn khiếu nại, Zarubina - được FSB tuyển dụng vào năm 2020 dưới mật danh "Alyssa" - đã xây dựng mối quan hệ với các nhà báo, nhà phân tích quân sự và chuyên gia tư vấn của Mỹ. Các công tố viên cáo buộc cô đã tham dự các diễn đàn ở Mỹ và Châu Âu để thúc đẩy các câu chuyện của Điện Kremlin. Cô bị bắt vào ngày 21/11/2024 và được tại ngoại với số tiền bảo lãnh là 25.000 đô la với các hạn chế: giao nộp hộ chiếu, ở lại New York và tránh tiếp xúc với các quan chức Nga. Trong khi Zarubina phủ nhận chính thức làm việc cho FSB, đơn khiếu nại của FBI khẳng định cô đã thú nhận trong một cuộc phỏng vấn năm 2023 rằng đã nói dối về các mối liên hệ của mình.

Bên trong mạng lưới gián điệp quyền lực mềm toàn cầu của Nga

Các tài liệu mà NV thu thập được cho thấy một hệ sinh thái tuyển dụng và gây ảnh hưởng rộng lớn, đa tầng do các cơ quan an ninh Nga điều hành, trải dài khắp châu Âu, châu Phi, châu Á, Bắc Mỹ và Trung Đông. Trọng tâm của hệ thống này là một mô hình quen thuộc: "ngoại giao thanh thiếu niên" công khai, tiếp cận văn hóa và các mạng lưới xã hội dân sự che giấu hoạt động thu thập thông tin tình báo bí mật, tìm kiếm tài năng và thâm nhập vào các câu chuyện.

Vụ án của Zarubina hé lộ một góc nhìn chi tiết khác thường về cách thức hoạt động của cỗ máy đó, cho thấy cách tình báo Nga len lỏi vào các mạng xã hội toàn cầu, sử dụng các hội nghị do nhà nước tài trợ làm địa điểm tuyển dụng, và kết hợp hoạt động tiếp cận cộng đồng hải ngoại với các hoạt động bí mật, hãng tin NV cáo buộc.

Một trung tâm tuyển dụng trá hình như một mạng lưới thanh niên

Một mắt xích quan trọng trong mạng lưới của Zarubina là Roman Chukov, một quan chức cấp cao về chính sách thanh niên có quan hệ với Điện Kremlin và là đồng sáng lập tổ chức Friends for Leadership (FFL). Theo các tài liệu, Chukov từng là chủ tịch Quỹ Ruspromo và trước đây từng là Trợ lý Giám đốc Chính sách Thanh niên tại Quỹ Roscongress - đơn vị trực thuộc Điện Kremlin điều hành Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) thường niên. Các chương trình của ông, bao gồm FFL và các hội thảo thanh niên quốc tế tại SPIEF, đóng vai trò là "mối liên kết tuyển dụng" giữa các quan chức Nga với hàng chục đại biểu nước ngoài.

Thông qua Chukov, Zarubina đã tiếp cận được danh sách các chính trị gia trẻ, nhân vật truyền thông, doanh nhân xã hội và học giả quốc tế - nhiều người trong số họ đã xuất hiện nhiều lần tại các sự kiện do Nga hậu thuẫn: diễn đàn thanh niên SPIEF, đại hội Nga-Châu Phi, các cuộc thảo luận chính sách liên kết với Valdai, các nhóm nghiên cứu BRICS và thậm chí cả "Ngôi nhà Nga" Davos năm 2020.

Đây không phải là những cuộc tụ họp ngẫu nhiên. Các nhà điều tra kết luận rằng cùng một cá nhân đã xuất hiện trở lại trên nhiều nền tảng vì các sự kiện được đan xen vào một hệ sinh thái duy nhất do nhà nước chỉ đạo, nhằm mục đích vun đắp những người đối thoại tương lai đồng cảm, hoặc hữu ích với thông điệp địa chính trị của Moscow.

Nhiều điệp viên người Nga đang hướng dẫn công việc của cô ấy?

Các tài liệu nêu rõ rằng hoạt động của Zarubina tại Mỹ không phải là hoạt động tự do độc lập. Cô được FSB tuyển dụng vào năm 2020, với mật danh "Alyssa", và được giao nhiệm vụ xác định các nhà báo, chuyên gia tư vấn và lãnh đạo cộng đồng có thể phù hợp để tuyển dụng.

Những người điều khiển cô bao gồm ít nhất một trung tá FSB phụ trách phản gián liên quan đến các tài sản của Nga tại Mỹ, cũng như một đặc vụ cấp cao khác vẫn duy trì liên lạc trực tiếp ngay cả sau khi cô bị bắt. Trong một trường hợp, Zarubina đã cung cấp cho các nhà điều tra một bức ảnh riêng tư xác nhận danh tính của người điều khiển sau khi anh ta liên lạc với cô sau khi FBI thẩm vấn.

Các tài liệu cũng tiết lộ một loạt nhân vật người Nga có liên quan đến các hoạt động chính trị và cơ cấu an ninh: Dmitry Polyanskiy, phó đại diện của Nga tại Liên Hợp Quốc; Olga Lapina, Giám đốc điều hành của Hiệp hội Địa lý Nga và là một nhân viên của SVR; Dimitri Simes, cố vấn chính trị và nhân vật truyền thông người Nga đã hướng dẫn bà trong một tuần; Igor Kochan, người đã chạy trốn khỏi Mỹ sau khi FBI chú ý; Artem Lifshits, một hacker người Nga bị trừng phạt. Những mối quan hệ này phản ánh bản chất tích hợp của nhiệm vụ của bà: ngoại giao, tuyên truyền, tiếp cận “xã hội dân sự” và công tác tình báo chồng chéo một cách liền mạch.

Dấu ấn toàn cầu: Châu Phi, Châu Á, Trung Đông và hơn thế nữa

Danh sách liên lạc của Zarubina trải dài trên 20 quốc gia và bao gồm các học giả nước ngoài, các nhà lãnh đạo thanh niên, cộng tác viên truyền thông, cố vấn phát triển, các nhà nghiên cứu BRICS và những người tham gia các chương trình do chính phủ Nga tài trợ.

Nhiều người liên hệ được đánh giá là "quan tâm đặc biệt", nghĩa là họ có khả năng trở thành mục tiêu tuyển dụng hoặc gây ảnh hưởng do vai trò công khai hoặc lộ trình lãnh đạo trong tương lai của họ.

Mô hình này ở tất cả các khu vực đều nhất quán: Nga đầu tư mạnh vào việc xây dựng mối quan hệ cá nhân thân thiện với các chuyên gia trẻ, thường là trước khi họ đạt được vị trí lãnh đạo. Các nhà điều tra kết luận rằng mục đích là định hình sớm các khuynh hướng tư tưởng, tạo ra các điểm tiếp cận lâu dài trong các tổ chức nước ngoài và bình thường hóa các diễn ngôn địa chính trị của Nga trên phạm vi toàn cầu.

Một tầng lớp khác của mạng lưới này hoạt động thông qua các tổ chức của người Nga ở nước ngoài. Zarubina khai với các nhà điều tra rằng Nhà thờ Chính thống giáo Nga ở New York đóng vai trò bình phong cho các hoạt động tình báo và cô đã đến thăm nơi này cùng với điệp viên Elena Branson ngay sau cuộc thẩm vấn đầu tiên của Branson với FBI.

Các tài liệu mô tả cách FSB lợi dụng công việc quốc tế của Zarubina để khiến cô tự trả chi phí đi lại, cho phép cô di chuyển qua các châu lục và tham dự nhiều cuộc họp khác nhau với chi phí tối thiểu cho nhà nước, một chiến thuật cho phép Moscow mở rộng phạm vi tiếp cận vượt xa các kênh ngoại giao chính thức.

Một hệ thống được xây dựng để tồn tại

Những gì nổi lên từ các tài liệu không phải là câu chuyện về một điệp viên đơn độc mà là một kiến ​​trúc ảnh hưởng toàn cầu — một hệ thống kết hợp ngoại giao công khai với các hoạt động bí mật. Trường hợp của Zarubina minh họa cách tình báo Nga len lỏi vào các mạng lưới thanh thiếu niên, văn hóa và học thuật, sử dụng các sự kiện như SPIEF, các cuộc họp mặt Bạn bè Lãnh đạo, và các diễn đàn Nga-Châu Phi làm nền tảng phục vụ cả mục đích công khai lẫn bí mật. Các nhà điều tra phát hiện ra rằng các điệp viên đã đào tạo các cá nhân nước ngoài trong nhiều năm trước khi kích hoạt họ, trong khi các tổ chức hải ngoại âm thầm cung cấp hỗ trợ hậu cần và thông tin. Toàn bộ hệ sinh thái này kết hợp sức mạnh mềm với việc thu thập thông tin tình báo có mục tiêu.

NV đã liên hệ với Zarubina để xin bình luận trước phiên tòa của cô vào ngày 2/12/2025. Khi được hỏi về tình trạng pháp lý của mình, cô nhấn mạnh rằng phiên tòa "không phải là một phiên tòa, mà là một phiên điều trần", đồng thời cho biết thêm rằng phiên tòa sẽ chỉ tập trung vào các chi tiết thủ tục. "Chúng tôi sẽ chỉ thảo luận về những điểm cụ thể", cô nói. "Sẽ không có quyết định quan trọng nào được đưa ra."

Khi được hỏi liệu cô có cảm thấy Nga đã bỏ rơi mình không, Zarubina không ngần ngại. "Chưa có ai từ bất kỳ cơ quan chính thức nào của Nga liên lạc với tôi. Tôi không mong đợi gì từ họ - và tôi cũng sẽ không liên lạc", Zarubina nói.

Cô ấy mô tả hoàn cảnh của mình một cách thẳng thắn: "Theo một cách nào đó, tôi nghĩ mình đã bị bỏ rơi. Dường như không ai biết phải làm gì với tôi, hay thậm chí tôi là ai đối với họ".

Khi được hỏi về cách thức và thời điểm bắt đầu mối quan hệ với FSB, Zarubina phủ nhận ý kiến ​​cho rằng cô đã được tuyển dụng chính thức. "Không hề có chuyện tuyển dụng nào cả", cô khẳng định. "Điều đó đơn giản là không phù hợp với tôi. Tôi có một tính cách rất mạnh mẽ và khó tính, không cho phép tôi hoạt động trong những cơ cấu như vậy."

×