Các xã TP.HCM "chạy đà" trở lại chương trình xây dựng nông thôn mới sau sáp nhập

Chính quyền địa phương hai cấp đã vận hành được hơn một năm, đến nay TP.HCM bắt đầu có những chỉ đạo liên quan đến việc tiếp tục thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới trên toàn địa bàn.

Lập danh mục đầu tư các dự án phục vụ chương trình xây dựng nông thôn mới

Tại xã Đất Đỏ, đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM do ông Phan Thế Nghĩa - Quyền Chánh Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới và Giảm nghèo bền vững thành phố, làm trưởng đoàn đã khảo sát, hướng dẫn địa phương rà soát thực trạng và hoàn thiện danh mục công trình, dự án ưu tiên đầu tư giai đoạn 2026-2030.

Theo Quyết định của UBND TP.HCM, xã Đất Đỏ thuộc nhóm 1 triển khai Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.

Kết quả rà soát bước đầu cho thấy xã có 14/47 chỉ tiêu đạt và cơ bản đạt, chiếm 29,79%; 16/47 chỉ tiêu chưa đạt, chiếm 34,04%; còn 17/47 chỉ tiêu đang tiếp tục được rà soát, đánh giá.

Các chỉ tiêu chưa đạt tập trung ở những lĩnh vực như: Quy hoạch, giao thông, phát triển sản xuất, hạ tầng thương mại nông thôn, thủy lợi, phòng chống thiên tai, cảnh quan môi trường, số hóa dữ liệu nông nghiệp - môi trường và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giám sát, bảo đảm an ninh, trật tự.

Trên cơ sở đó, UBND xã Đất Đỏ xây dựng danh mục 23 công trình, dự án với tổng nhu cầu vốn dự kiến 424 tỷ đồng, trong đó vốn sự nghiệp khoảng 69 tỷ đồng. Các dự án tập trung vào quy hoạch, giao thông, thủy lợi, chợ nông thôn, bảo vệ môi trường, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Ông Phan Thế Nghĩa ghi nhận sự chủ động của UBND xã trong việc chuẩn bị hồ sơ, đồng thời đề nghị địa phương tiếp tục hoàn thiện các tài liệu minh chứng, rà soát danh mục công trình theo đúng yêu cầu của từng tiêu chí.

Theo ông Nghĩa, xã cần xác định rõ thứ tự ưu tiên, nhu cầu vốn, nguồn vốn và lộ trình thực hiện từng dự án, bảo đảm danh mục đầu tư có tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với định hướng phát triển chung của thành phố.

Tiếp thu ý kiến của đoàn công tác, ông Phan Thanh Liêm - Phó Chủ tịch UBND xã Đất Đỏ, cho biết địa phương sẽ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, đồng thời phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các sở, ngành để triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.

Tại xã Xuân Thới Sơn, UBND xã cũng vừa làm việc với Văn phòng Chương trình xây dựng nông thôn mới và Giảm nghèo bền vững TP.HCM để rà soát, thống nhất danh mục cơ sở hạ tầng đề xuất đầu tư trong giai đoạn 2026-2030.

Địa phương định hướng xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu hiện đại, trong đó đề xuất nhiều hạng mục liên quan trực tiếp đến y tế, giáo dục, an ninh, thiết chế văn hóa và môi trường.

Đoàn công tác đề nghị nghiên cứu trang bị máy phát điện dự phòng cho trạm y tế xã, lắp đặt camera an ninh thông minh tại các tuyến đường trọng điểm, rà soát hệ thống trường học để có phương án nâng cấp cơ sở vật chất, hướng tới mục tiêu 90% trường đạt chuẩn quốc gia.

Không đề xuất dự án dàn trải, tránh trùng lặp nguồn vốn

Từ các danh mục bước đầu của Đất Đỏ và Xuân Thới Sơn, vấn đề đặt ra không chỉ là xác định địa phương còn thiếu bao nhiêu tiêu chí, mà còn phải lựa chọn đúng công trình cần ưu tiên, phù hợp với khả năng bố trí vốn và tổ chức thực hiện.

Phát biểu tại buổi làm việc với đoàn công tác thành phố, ông Trần Quốc Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Thới Sơn, yêu cầu các phòng, ban và đơn vị liên quan đánh giá lại tính cấp thiết của từng hạng mục.

Theo ông Tuấn, địa phương không đưa vào danh mục đề xuất những công trình đã có chủ trương đầu tư hoặc đã được bố trí từ nguồn vốn khác, nhằm tránh trùng lặp và lãng phí ngân sách.

Các công trình cấp bách, phục vụ trực tiếp đời sống dân sinh, phù hợp với khả năng thực hiện và giải ngân sẽ được xem xét ưu tiên. Việc nâng cao chất lượng các tiêu chí cũng không chỉ dừng ở đầu tư cơ sở hạ tầng mà phải gắn với chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

Trước đó, UBND TP.HCM đã phê duyệt danh sách các xã thực hiện Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Theo quyết định, thành phố có 31 xã thuộc nhóm 1, 24 xã thuộc nhóm 2 và không có xã thuộc nhóm 3.

Việc phân nhóm là cơ sở để từng địa phương xây dựng kế hoạch và lộ trình thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn các địa phương triển khai Bộ tiêu chí nông thôn mới theo từng nhóm; đồng thời đề xuất điều chỉnh, bổ sung danh sách khi cần thiết.

Các sở, ban, ngành có trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ chuyên môn, nghiệp vụ. UBND các xã và đặc khu phải chủ động rà soát mức độ đạt chuẩn, xây dựng kế hoạch duy trì, nâng cao chất lượng những tiêu chí đã đạt và hoàn thành các tiêu chí còn thiếu.

Ba nhóm xã trong Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026–2030

Theo Điều 2 Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ, các xã thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026–2030 được phân thành ba nhóm:
Xã nhóm 1 là xã liền kề đô thị hiện hữu và có định hướng phát triển thành đô thị; hoặc xã có tỷ trọng ngành nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế dưới 10%; hoặc xã được định hướng là đô thị mới.
Xã nhóm 2 là xã không thuộc nhóm 1 và cũng không thuộc nhóm 3. Đây là nhóm các xã nông thôn thông thường, không có đặc điểm đô thị hóa theo nhóm 1 và không thuộc địa bàn đặc biệt khó khăn theo nhóm 3.
Xã nhóm 3 là xã khu vực II, xã khu vực III thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, được cấp có thẩm quyền phân định theo quy định.

×