"Cãi lại" cả làng, anh này ở Hà Tĩnh "liều" mà trồng thành công thứ cây tốt um, củ hình thù loằng ngoằng, thu tiền tỷ?

Hành trình trở về và "cãi lại" cả làng khi quyết định “liều” trồng ba kích tím

Sau nhiều năm bôn ba làm thuê ở miền Nam, anh Phan Đăng Vượng (SN 1989, thôn 3, xã Vũ Quang, Hà Tĩnh) quyết định trở về quê lập nghiệp.

Trước mắt anh khi đó là hơn 2ha đồi phía sau nhà là nơi gia đình chỉ trồng keo cầm chừng, có lúc bỏ hoang vì hiệu quả thấp.

Anh Phan Đăng Vượng nhớ lại: “Đi xa thì cũng có tiền nhưng không bền. Mỗi lần về nhìn đất đai bỏ không, tôi cứ nghĩ phải làm gì đó khác đi."

Ý nghĩ ấy lớn dần, thôi thúc anh tìm kiếm một loại cây trồng mới. Sau thời gian tìm hiểu, anh bị thu hút bởi cây ba kích tím, một loại dược liệu có giá trị kinh tế cao nhưng chưa từng được trồng tại địa phương.

Tháng 10/2022, anh Vượng đưa ra quyết định khiến nhiều người bất ngờ, vay mượn khoảng 600 triệu đồng để cải tạo đồi, xuống giống hơn 40.000 cây ba kích tím trên diện tích gần 2ha.

“Lúc đó, không chỉ hàng xóm mà cả gia đình cũng lo lắng. Bố mẹ tôi can ngăn vì sợ rủi ro, trồng nhiều vậy bán cho ai, mình lại chưa có kinh nghiệm,” anh Vượng kể.

Nhưng với suy nghĩ “càng khó càng phải thử”, anh Vượng vẫn chọn đi tiếp con đường đã định.

Những ngày đầu bắt tay vào trồng, khó khăn đến dồn dập. Chưa có kinh nghiệm, lại gặp thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiều diện tích cây ba kích bị chết. “Nhìn cây chết dần mà xót lắm. Có thời điểm tôi gần như mất ăn mất ngủ,” anh Vượng chia sẻ.

Anh coi từng gốc cây như “đứa con tinh thần”. Mỗi ngày, anh nhiều lần ra vườn quan sát, kiểm tra độ ẩm đất, theo dõi sự phát triển của từng thân cây, bộ rễ. Ban ngày làm việc ngoài đồi, tối về lại tự mày mò đọc sách, tìm tài liệu, học hỏi kinh nghiệm trên mạng.

“Có hôm đêm cũng ra đồi soi đèn xem cây. Chỉ sợ mình bỏ sót điều gì đó khiến cây không phát triển,” anh nói.

Những nỗ lực ấy dần mang lại kết quả. Khi nắm bắt được kỹ thuật, điều chỉnh cách chăm sóc phù hợp với điều kiện địa phương, vườn ba kích bắt đầu hồi sinh, bén rễ và phát triển ổn định.

Ba kích tím, cây dược liệu tốt, trồng thành công ở Hà Tĩnh-kinh tế vườn rừng có thêm giống cây mới toanh

Sau hơn 3 năm, từ cuối tháng 11/2025, vườn ba kích tím bắt đầu cho thu hoạch. Những chùm rễ trắng ngà, chắc khỏe được kéo lên từ lòng đất như minh chứng cho sự lựa chọn đúng đắn của người nông dân trẻ.

Theo anh Vượng, trung bình mỗi cây cho bộ rễ nặng 1,5–2kg, có gốc đạt tới 4kg. Với mật độ khoảng 20.000 cây/ha, hiệu quả kinh tế mang lại vượt xa so với trồng keo trước đây.

“Hiện tôi đã thu hoạch khoảng 4 sào, bán củ cho người dân ngâm rượu, thu về khoảng 400 triệu đồng. Nếu thu toàn bộ 2ha, dự kiến doanh thu có thể đạt khoảng 2 tỷ đồng, sau khi trừ mọi chi phí,” anh cho biết.

Không chỉ bán củ tươi, anh còn định hướng chế biến sâu, phát triển sản phẩm rượu ba kích nhằm nâng cao giá trị. Đồng thời, anh đang xây dựng sản phẩm theo tiêu chuẩn OCOP 3 sao để mở rộng thị trường.

Điều khiến anh Vượng vui hơn cả không chỉ là thu nhập, mà là sự thay đổi trong cách nhìn của mọi người xung quanh. “Từ chỗ ai cũng lo, giờ nhiều người đã đến hỏi thăm, học cách trồng. Mình thấy vui vì ít nhất đã chứng minh được là đất này làm được,” anh Vượng chia sẻ.

Từ vùng đồi khô cằn, kém hiệu quả, hành trình của anh Phan Đăng Vượng không chỉ là câu chuyện làm kinh tế mà còn là quá trình “đánh thức” đất đai bằng sự kiên trì và dám nghĩ, dám làm. Những luống ba kích xanh mướt hôm nay là thành quả của những tháng ngày gắn bó, miệt mài với cây trồng, như anh Vượng vẫn nói giản dị: “Mình yêu đất thì đất không phụ mình.”

Bà Trần Thị Hải-Phòng Kinh tế xã Vũ Quang (Hà Tĩnh), cho biết cây ba kích phù hợp với điều kiện tự nhiên tại địa phương, đặc biệt là thổ nhưỡng, độ ẩm và khí hậu vùng đồi. Mô hình trồng cây ba kích của anh Phan Đăng Vượng không chỉ mở ra sinh kế mới cho người dân mà còn góp phần tận dụng hiệu quả diện tích đất đồi bỏ hoang, hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá để xây dựng kế hoạch nhân rộng. Nếu triển khai đồng bộ, ba kích có thể trở thành cây trồng giúp nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững cho người dân.

×