Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ: Đề nghị kiểm tra doanh nghiệp có dấu hiệu lừa đảo người cao tuổi

Sáng 10/6, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 5/2026.

Nêu ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị báo cáo cần cập nhật thêm tình trạng lừa đảo qua mạng, giao dịch trực tuyến với nhiều thủ đoạn tinh vi, đặc biệt nhắm vào người cao tuổi, người nghỉ hưu hoặc những người có tích lũy tài chính.

Bà Hải cho biết, trong một đến hai tuần gần đây, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát sóng loạt phim tài liệu điều tra phản ánh các vụ việc có dấu hiệu lừa đảo với tổ chức, hoạt động công khai, có trụ sở, nhân sự đông và quy mô lớn. Nếu trước đây lừa đảo chủ yếu diễn ra qua điện thoại, mạng xã hội thì nay nhiều đối tượng tổ chức hội thảo, mời gọi tặng quà, tạo cảm giác khan hiếm, gây sức ép để nạn nhân ký hợp đồng.

Theo phản ánh, nhiều người cao tuổi bị lợi dụng tâm lý cô đơn, nhu cầu được quan tâm, chăm sóc. Các nhân viên tư vấn thường xuyên gọi điện, thăm hỏi, tạo dựng niềm tin rồi từng bước dẫn dụ ký các hợp đồng nghỉ dưỡng, đầu tư hoặc mua bán dịch vụ với những lời hứa hẹn hấp dẫn. Khi nạn nhân muốn chấm dứt hợp đồng, lại xuất hiện các công ty khác hứa mua lại, nhưng yêu cầu phải nộp thêm tiền.

Bà Hải cho rằng mức độ thiệt hại trong một số trường hợp là rất nghiêm trọng. Có người đã phải mang sổ đỏ, sổ lương hoặc tài sản tích cóp cả đời đi thế chấp để nộp tiền cho các công ty lừa đảo, dù gia đình, con cái đã can ngăn.

Từ thực tế này, bà đề nghị các cơ quan chức năng cần làm rõ những trụ sở, doanh nghiệp có dấu hiệu lừa đảo đang hoạt động trên địa bàn phường, xã, tỉnh, thành nào; việc tiếp nhận nguồn tin tố giác, quản lý, kiểm tra và xử lý được thực hiện ra sao.

“Đây là vấn đề mới, nóng và rất sát đời sống. Báo cáo công tác dân nguyện cần nghiên cứu, bổ sung để phản ánh đúng tính thời sự, thực tiễn và nguyện vọng của cử tri”, bà Hải nêu ý kiến.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng cho biết, ngay sau khi nắm thông tin về các thủ đoạn lừa đảo này, bà đã chủ động gọi điện hỏi thăm bố mẹ, kiểm tra xem có ai liên hệ tư vấn, mời ký hợp đồng nghỉ dưỡng hoặc đưa ra các lời hứa hẹn tương tự hay không.

Theo bà, cùng với việc xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm, cần có hình thức cảnh báo rộng rãi, kịp thời để người dân, nhất là người cao tuổi, nâng cao cảnh giác trước các chiêu thức lừa đảo ngày càng tinh vi.

Vừa qua, series phim tài liệu "Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ" đang khiến dư luận đặc biệt quan tâm và phẫn nộ trước các chiêu trò có dấu hiệu lừa đảo hàng trăm người cao tuổi.

Theo nội dung VTV phản ánh, nhiều khách hàng 70 - 80 tuổi được tiếp cận thông qua các cuộc gọi mời nhận quà miễn phí, tham gia hội thảo hoặc sự kiện giới thiệu sản phẩm. Các hợp đồng được quảng bá như cơ hội sở hữu những kỳ nghỉ đẳng cấp, đồng thời có thể sinh lời từ hoạt động chuyển nhượng.

Ban đầu, khách hàng được nghe về các chuyến nghỉ dưỡng tiết kiệm, thông minh và có khả năng sinh lời. Khi sở hữu nhiều thẻ kỳ nghỉ nhưng không có nhu cầu sử dụng, họ tiếp tục được mời chuyển nhượng lại hợp đồng với giá cao hơn nhiều lần giá gốc.

Để thực hiện giao dịch, khách hàng phải đóng thêm các khoản phí đặt cọc hoặc phí giữ chỗ có giá trị từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng. Tuy nhiên, thay vì hoàn tất việc chuyển nhượng, nhiều người tiếp tục ký thêm các hợp đồng mới.

Từ đây, tâm lý xem "sở hữu kỳ nghỉ" như một kênh đầu tư bắt đầu hình thành. Khi những kỳ nghỉ được giới thiệu như một loại tài sản có thể tăng giá theo thời gian, thị trường nhanh chóng mở rộng với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp.

Cùng với đó, hoạt động tìm kiếm khách hàng cũng gia tăng thông qua các cuộc gọi tiếp thị liên tục và những lời mời nhận quà, tặng kỳ nghỉ miễn phí.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều khu nghỉ dưỡng vẫn đang trong quá trình triển khai, trong khi việc chuyển nhượng hoặc bán lại hợp đồng gặp nhiều khó khăn. Nhiều người cao tuổi dính vào "cạm bẫy", sở hữu tới 74 hợp đồng với tổng số tiền thiệt hại gần 20 tỷ đồng.

Một số trường hợp phải cầm cố sổ đỏ, vay ngân hàng hoặc vay mượn người thân để tiếp tục đóng tiền theo các cam kết chuyển nhượng. Có người bán cả vàng, trang sức để hoàn tất các khoản thanh toán với kỳ vọng nhận lại khoản tiền lớn hơn trong tương lai.

Trao đổi với PV Dân Việt, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết, hiện tượng sở hữu kỳ nghỉ đang trở thành một vấn đề pháp lý đáng chú ý ở Việt Nam. Nó không còn là câu chuyện riêng giữa một vài khách hàng và doanh nghiệp bán thẻ nghỉ dưỡng.

Khi nhiều người bỏ ra vài trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng để mua một quyền nghỉ dưỡng dài hạn rồi sau đó rơi vào tranh chấp, không sử dụng được như kỳ vọng, không chuyển nhượng được như lời tư vấn và tiếp tục bị thuyết phục đóng thêm tiền để “thoát ra”, vấn đề đã vượt khỏi phạm vi một hợp đồng dịch vụ thông thường.

Vị luật sư cho rằng, vấn đề nằm ở chỗ khung pháp luật Việt Nam hiện nay chưa có một chế định riêng cho sở hữu kỳ nghỉ. Luật Kinh doanh bất động sản chủ yếu điều chỉnh giao dịch liên quan đến nhà, công trình xây dựng, quyền sử dụng đất và phần diện tích sàn trong công trình.

Trong mô hình sở hữu kỳ nghỉ, người mua không nhận nhà, không nhận đất, không được cấp giấy chứng nhận. Họ chỉ nhận quyền sử dụng dịch vụ trong tương lai. Vì vậy rất khó coi đây là giao dịch bất động sản theo nghĩa thông thường.

Luật sư Hoàng Hà cho rằng, cần kiểm tra chuyên đề đối với các doanh nghiệp kinh doanh sở hữu kỳ nghỉ; buộc doanh nghiệp công bố bảng cảnh báo rủi ro trước khi ký hợp đồng.

Đồng thời, siết việc bán hàng tại hội thảo. Nếu khách được mời đến sự kiện, được tặng quà, được tư vấn nhiều vòng rồi được yêu cầu ký và thanh toán ngay để giữ ưu đãi, cần xem đó là dạng giao dịch có rủi ro cao.

Ngoài ra, phải xử lý nghiêm các lời hứa chuyển nhượng giả và lập đầu mối tiếp nhận khiếu nại tập trung về sở hữu kỳ nghỉ.

×