Cấm xe bán tải vào nội đô Hà Nội giờ cao điểm: Cần lộ trình để người dân và doanh nghiệp thích ứng

Quyết định 01/2026 của UBND TP.Hà Nội, có hiệu lực từ 15/1, vẫn đang thu hút sự quan tâm khi liên quan đến việc quản lý phương tiện giao thông, đặc biệt là xe bán tải. Theo Sở Xây dựng Hà Nội, quy định này chủ yếu áp dụng với các loại xe tải thông dụng, được phân loại theo Thông tư 53/2024 của Bộ GTVT.

Đáng chú ý, phần lớn các mẫu bán tải phổ biến trên thị trường hiện nay đều được đăng ký dưới dạng “xe tải pick-up cabin kép”, tức thuộc nhóm xe tải. Điều này đồng nghĩa các phương tiện này sẽ chịu hạn chế về thời gian lưu thông.

Cụ thể, xe tải dưới 2 tấn chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm (6h-9h và 16h-19h30), trong khi xe từ 2 tấn trở lên, nhóm mà đa số xe bán tải thuộc về, chỉ được phép lưu thông từ 21h đến 6h sáng hôm sau trong khu vực nội đô (vành đai 3 trở vào).

Quy định này có thể ảnh hưởng lớn đến người sử dụng xe bán tải, đặc biệt là nhóm vừa dùng để đi lại, vừa phục vụ chở hàng. Trong khi đó, một số mẫu xe được phân loại là ô tô con pick-up sẽ không bị hạn chế.

Hiện cơ quan chức năng đang tiếp tục thu thập ý kiến, đánh giá tác động thực tế. Trung bình mỗi năm, Hà Nội có khoảng 1.000 xe bán tải đăng ký mới, cho thấy quy định này có thể ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường và người dùng.

Đại lý “đứng ngồi không yên”, chủ xe bán tải chịu áp lực

Theo giới kinh doanh, tâm lý chờ đợi đang khiến thị trường bán tải chững lại. Một số đại lý cho biết lượng khách đến xem xe giảm rõ rệt, trong khi các hợp đồng đã ký cũng có nguy cơ bị hủy.

“Xe bán tải trước đây bán khá ổn định, đặc biệt là các dòng phổ thông. Nhưng chỉ cần thông tin bị siết lưu thông, khách lập tức chùn lại. Nếu quy định áp dụng như xe tải, doanh số xe bán tải có khả năng giảm”, quản lý một showroom tại Hà Nội cho biết.

Xe bán tải Toyota Hilux thế hệ mới vừa ra mắt vào cuối tháng 1/2026. Ảnh: Đại lý Toyota

Trong khi một nhân viên bán hàng còn chia sẻ rằng, có khách hàng đã đặt cọc nhưng sau đó xin tạm dừng: “Có người đặt cọc 20 triệu đồng, nhưng nghe tin xe bán tải có thể bị cấm giờ, họ đã lưỡng lự thay đổi quyết định. Trong vài ngày qua, lượng khách đến xem xe cũng giảm rõ rệt".

Tình hình gần tương tự với các salon xe cũ. Anh Đại Dương, chủ salon xe cũ ở Nguyễn Chánh (Hà Nội) cho biết, có khách hàng đã chốt lấy chiếc Ford Ranger nhưng sau đó, xin chuyển hướng đổi sang dòng SUV khác có giá gần tương đương.

Với cộng đồng người dùng, tranh cãi vẫn chưa hạ nhiệt. Anh Việt Hưng (Đại Mỗ, Hà Nội) chia sẻ rằng gia đình vừa mua xe bán tải cách đây hai tuần để phục vụ công việc kinh doanh nhỏ.

“Nếu bị hạn chế giờ như xe tải, gần như không thể đi vào nội đô giờ cao điểm, rất bất tiện. Khi mua xe, tôi không nghĩ sẽ có thay đổi lớn như vậy”, anh chia sẻ.

Trên cộng đồng "Xế Cưng" với gần 300 nghìn thành viên, anh Đoàn Vinh cho biết, anh dự kiến trong tháng 4 sẽ mua xe bán tải nhưng đã tạm hoãn quyết định: "Tôi chọn bán tải vì tiện, vừa để về quê cách 200km, vừa ngày thường chở đồ. Nhưng nếu bị cấm theo giờ thì không khác gì xe tải, vậy phải tính lại”.

Một bất cập được người dùng thắc mắc nhiều, đó là cùng một dòng bán tải như Ford Ranger hay Mitsubishi Triton, nhưng đời xe khác nhau lại bị xếp loại khác nhau. Thậm chí cùng một mẫu xe với kích thước y hệt, nhưng chỉ cần khác phiên bản cấu hình là có thể bị áp dụng quy định khác nhau khi đi vào nội đô hoặc tuyến đường hạn chế.

Ở góc nhìn khác, anh Nguyễn Việt cho rằng Hà Nội đưa chính sách cấm xe tải cũng hoàn toàn hợp lý khi vấn đề đông đúc phương tiện và ô nhiễm đáng báo động. Việc kiểm soát vùng phát thải để không khí trong lành hơn là mục tiêu hoàn toàn dễ hiểu.

Tuy nhiên anh Việt cũng suy nghĩ, Hà Nội cần có lộ trình và hướng dẫn cụ thể cho quy định này. Chẳng hạn, có thể quy định xe bán tải vào nội đô không được chở hàng; hoặc nếu muốn được xem như xe con thì chủ xe cần đóng thuế tương đương xe con.

Bởi thực tế, xe bán tải đã chịu mức thuế cao hơn xe tải. Nếu tiếp tục xếp vào nhóm xe tải để hạn chế lưu thông thì sẽ gây thiệt thòi cho cả phương tiện lẫn người dân đang sử dụng.

Trước đó, chia sẻ với PV Dân Việt, ông Nguyễn Quốc Bình - Quản trị trang OFFB (hơn 1,7 triệu thành viên) cho biết, thực tế Cục CSGT áp dụng theo Thông tư 53/2024/TT-BGTVT và họ sẽ phải làm chặt vì trong đó quy định rất cụ thể. Có đến 99% xe bán tải hiện nay thuộc diện hạn chế, và nếu bị xử lý đúng quy định thì mức phạt không nhẹ.

"Hiện trạng trên đường giao thông hiện nay, mọi người đang quan sát thận trọng, chưa thấy xử lý rõ ràng. Vì e ngại mức phạt nên nói chung không ai dám thử làm "chuột bạch". Nói chung, một bầu không khí ảm đạm không có gì tích cực cho các chủ xe bán tải, và cả các công ty kinh doanh xe", ông Bình nói.

Người dân băn khoăn về việc xe bán tải (pickup) được xếp vào nhóm xe con hay xe tải trong tổ chức giao thông.

Ông Bình cũng cho rằng, từ trước đến nay, các chính sách đối với xe bán tải là không nhất quán, gây khó khăn cho các công ty sản xuất kinh doanh, nhập khẩu và cả chính người tiêu dùng.

Theo ông Bình, xe bán tải là một phương tiện cá nhân đa dụng, có thể chở hàng hoá nhẹ, không cồng kềnh. Dòng xe này không thể thay cho mục tiêu kinh doanh vận tải, nhưng phù hợp cho các mô hình kinh doanh hộ cá nhân gọn nhẹ.

Tại các đô thị lớn, chiều cao của dòng xe này giúp cho nó an toàn trong sự đông đúc hoặc ngập nước vào mùa mưa. Tại các tỉnh thành trung du, cao nguyên hay đồi núi, xe bán tải thực sự là một trợ thủ đáng tin cậy, kể cả cho những người nông dân. Nó cũng thích hợp cho các chuyến dã ngoại, phiêu lưu hay hỗ trợ cứu trợ, nhưng nó vẫn không thể làm xe tải hàng được.

Ông Bình cho biết thêm, Chính phủ và cơ quan chức năng đang nỗ lực cải thiện điều này. Mở rộng đường xá, di dời các trường học, bệnh viện và nhà máy ra vùng ven và ngoại ô. Do đó, các chính sách đối với xe bán tải theo tôi nên là tạm thời, có thời hạn, để giữ chân người dùng, và giữ chân các nhà đầu tư, kinh doanh.

Trước đó, tối 19/3, Cục Cảnh sát giao thông (Cục CSGT) đã đăng tải thông tin hướng dẫn phân biệt xe ô tô con Pickup và ô tô tải Pickup trên nền tảng mạng xã hội Facebook.

Cục CSGT viết: "Để người dân hiểu rõ các quy định của pháp luật và đối chiếu với phương tiện của mình, Cục CSGT trao đổi một số thông tin như sau:

Căn cứ quy định của pháp luật hiện hành thì việc phân loại xe Pickup được áp dụng theo Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) quy định về phân loại phương tiện giao thông đường bộ và dấu hiệu nhận biết xe cơ giới sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường.

Trong đó, đã phân loại ô tô Pickup (cabin đơn hoặc cabin kép) thành 2 loại:

- Ô tô con Pickup (thuộc loại ô tô chở người đến 08 chỗ ngồi không kể chỗ của người lái xe, mục 2 phụ lục I Thông tư 53);

- Ô tô tải Pickup (thuộc loại ô tô tải thông dụng, mục 3, 4 phụ lục IV Thông tư 53).

Cơ quan quản lý chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe cơ giới đường bộ (Cục Đăng kiểm Việt Nam hoặc Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới) căn cứ vào thông số kỹ thuật của từng loại xe cụ thể để xác định, phân loại phương tiện là xe ô tô con Pickup hay ô tô tải Pickup và được ghi trên Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu hoặc Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Để xác định ô tô của mình là xe ô tô con Pickup hay ô tô tải Pickup, chủ phương tiện căn cứ vào loại phương tiện, khối lượng toàn bộ được ghi trên Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường để xem loại phương tiện của mình là loại nào".

×