Cận cảnh đưa thuốc trị ung thư của Nga mới được cấp phép tại Việt Nam từ phòng lạnh tới cơ thể bệnh nhân

Cận cảnh đưa thuốc ung thư của Nga từ phòng lạnh tới cơ thể bệnh nhân

Cách đây vài tháng, bà P.T.T. (ở Hà Nội) nhập viện với những cơn đau kéo dài ở vùng nách và cổ. Những khối hạch nổi rõ, gây đau nhức và khiến sinh hoạt bị ảnh hưởng đáng kể. Vài năm trước bà T. từng được chẩn đoán ung thư phổi, đã trải qua phẫu thuật cắt thùy phổi và hóa trị. Bệnh có giai đoạn ổn định. Khi các tổn thương hạch xuất hiện trở lại, nghi ngờ ban đầu từng nghiêng nhiều về khả năng ung thư phổi tái phát.

Tuy nhiên, sau khi làm sinh thiết, kiểm tra mô bệnh học và đánh giá lại toàn diện, các bác sĩ xác định đây không phải phần kéo dài của bệnh cũ mà là một bệnh lý mới, ung thư vú. Trước khi chuyển tới cơ sở điều trị hiện tại, bệnh nhân đã trải qua nhiều phác đồ hóa chất ở tuyến trước nhưng đã có tình trạng kháng các phương pháp điều trị này.

Khi tiếp nhận ca bệnh, ê kíp điều trị tiếp tục làm lại nhiều xét nghiệm, trong đó có các xét nghiệm liên quan đến sinh học phân tử, đột biến gen và khả năng đáp ứng miễn dịch của khối u. Kết quả cho thấy người bệnh có những yếu tố phù hợp để đưa thuốc miễn dịch vào phác đồ.

Một trường hợp khác là bệnh nhân N.T.T 45 tuổi (Hà Nội), cách đây 1 năm phát hiện khối hạch góc hàm trái khoảng 2cm. Kết quả sinh thiết cho thấy, bệnh nhân bị ung thư biểu mô vảy chưa rõ nguyên phát. Thay vì tiếp cận điều trị với các phương pháp y học hiện đại, bệnh nhân quay về lựa chọn điều trị thuốc nam. Sau 3 tháng bệnh tình không thuyên giảm, khối u tăng kích thước gấp hơn 2 lần, lan rộng xâm lấn vào tuyến nước bọt mang tai và khớp thái dương hàm khiến bệnh nhân cứng hàm, đau đớn.

Bác sĩ Ninh Công Vi, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông nhớ lại, khi đến viện thăm khám, bệnh nhân có khối u vùng góc hàm trái rất lớn gây khít hàm, rất đau. Bệnh nhân phải dùng nhiều loại giảm đau kết hợp bao gồm cả nhóm giảm đau gây nghiện ngay từ lúc vào viện.

“Việc khối u xâm lấn vào tuyến nước bọt, khớp thái dương hàm khiến cho việc ăn uống của bệnh nhân rất khó khăn. Chỉ trong thời gian ngắn, bệnh nhân sụt 15% trọng lượng cơ thể.

Kết quả chụp CT và siêu âm cho thấy 1 khối u vùng góc hàm kích thước hơn 6cm đã xâm lấn toàn bộ tuyến mang tai và khớp thái dương hàm cùng bên. Bệnh nhân được sinh thiết lại, kết quả ung thư biểu mô vảy, dấu ấn sinh học miễn dịch PDL1 là 90% (dấu ấn này gợi ý đáp ứng điều trị liệu pháp miễn dịch trong ung thư)", bác sĩ Vi cho hay.

Sau khi được hội đồng chuyên môn hội chẩn, bệnh nhân đươc điều trị với phác đồ hóa xạ đồng thời (35 buổi xạ kết hợp với hóa trị hàng tuần), theo sau là liệu pháp miễn dịch, sử dụng thuốc Pembrolizumab.

Với liệu pháp miễn dịch, bệnh nhân được dùng chế phẩm Pembroria- 1 loại sinh phẩm tương tự nguồn gốc từ Nga, có giá phù hợp hơn với đa số người dùng Việt Nam. Sau quá trình điều trị hơn 2 tháng, bệnh nhân đã ăn uống lại được, tăng cân và đặc biệt không cần dùng thuốc giảm đau. 3 tháng sau hóa xạ, bệnh nhân được chụp PET- CT đánh giá, kết quả khối u đáp ứng hoàn toàn trên cả hình ảnh và chức năng.

"Đây là ca bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị rất tốt sau kết hợp các biện pháp điều trị ung thư khác nhau trong đó có liệu pháp miễn dịch - hướng đi rất mới trong bối cảnh điều trị ung thư tại Việt Nam", vị bác sĩ này chia sẻ.

Tại kho thuốc, Pembroria được bảo quản trong tủ lạnh chuyên dụng ở 5,3 độ C, nằm trong ngưỡng bảo quản khuyến cáo từ hãng thuốc (2-8 độ C). Để được pha chế và truyền cho người bệnh, lọ thuốc này phải đi qua hàng loạt khâu kiểm soát chặt chẽ.

Mỗi đợt điều trị, bệnh nhân sẽ được sử dụng 2 hoặc 4 lọ Pembroria 100mg (tùy phác đồ) pha với dung môi thích hợp, sau đó truyền vào cơ thể bệnh nhân điều trị ung thư.

Quá trình điều trị yêu cầu sự bảo quản nghiêm ngặt, các bước vận chuyển, kiểm soát nhiễm khuẩn tuân thủ chặt chẽ quy trình, tuyệt đối không được sai sót. Sau khi thuốc được bàn giao cho khoa điều trị, nhân viên y tế sẽ mang thuốc xuống phòng bệnh, thông tin cho bệnh nhân và gia đình biết rõ hôm nay dùng thuốc gì, số lượng ra sao. Chỉ sau khi hoàn tất bước này, thuốc mới được chuyển tiếp sang bộ phận dược để pha chế.

Đây là một quy trình đòi hỏi nghiêm ngặt về kiểm soát nhiễm khuẩn. Do đó, nhân viên phòng pha chế phải đảm bảo các bước sát khuẩn, sử dụng trang phục chuyên dụng. Thông qua hộc 2 chiều, hộp đựng thuốc được đưa vào bên trong.

Những điều cần biết về thuốc miễn dịch điều trị ung thư của Nga

Trao đổi với PV Dân Việt, bác sĩ Ninh Công Vi chia sẻ, Pembroria bản chất là một chế phẩm sinh học tương tự của thuốc Keytruda (chế phấm thương mại ban đầu của Pembrolizumab), với cơ chế hoạt động kích hoạt các tế bào miễn dịch của cơ thể tham gia vào việc phát hiện và tiêu diệt tế bào ung thư. Các tế bào miễn dịch giống như quân đội của 1 quốc gia, thuốc được ví như một công cụ giúp quân đội "soi và phát hiện" các tổ chức tội phạm, qua đó giúp các tế bào miễn dịch thành công tiêu diệt các tế bào u.

So với biệt dược trước đây là Keytruda với chi phí khoảng 120 triệu/1 đợt điều trị, giá không phù hợp với đa số người Việt. Pembroria có chi phí điều trị một đợt gần 40 triệu, giúp giảm gánh nặng kinh tế đáng kể, giúp cho nhiều bệnh nhân có cơ hội tiếp cận với các thuốc miễn dịch, tăng khả năng điều trị khỏi bệnh.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Vi, không phải loại ung thư nào cũng được điều trị hiệu quả với Pembroria. Một số nhóm ung thư có chỉ định dùng như ung thư biểu mô vảy vùng đầu cổ, ung thư hắc tố, ung thư phổi, ung thư cổ tử cung, ung thư đại trực tràng… Các bệnh nhân trong những nhóm này còn cần phải thỏa mãn thêm các điều kiện điều trị liên quan tới dấu ấn sinh học miễn dịch như PDL1, TMB hay MSI.

Ngay cả khi có các xét nghiệm phù hợp thì người bệnh cũng cần không nằm trong nhóm chống chỉ định của liệu pháp miễn dịch (như thể trạng quá yếu đang trong đợt cấp của bệnh nền nặng, các bệnh tự miễn, hoặc đang dùng thuốc miễn dịch...) để được chỉ định thuốc.

Bác sĩ cũng nhấn mạnh, hiện tại nhiều người dân đang bị hiểu sai là thuốc có thể chữa khỏi ung thư hoàn toàn, dẫn đến kỳ vọng rất lớn. Liệu pháp miễn dịch được coi là 1 trong những phương pháp điều trị, đa số cần kết hợp với các phương pháp điều trị trước đau như phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, liệu pháp đích để tăng cơ hội điều trị khỏi bệnh. Điều trị ung thư cần phải có sự hiểu biết rất sâu về mặt bệnh học, và thuốc pemproria không phải là "thuốc tiên" như cư dân mạng vẫn đang đồn đoán.

Việc điều trị thành công ung thư, bác sĩ cho rằng, quan trọng nhất vẫn phải đi thăm khám tầm soát phát hiện bệnh sớm để điều trị kịp thời, đặc biệt là những người có các yếu tố nguy cơ như tiền sử có người trong gia đình bị ung thư hoặc sống trong vùng dịch tễ bệnh… Việc phát hiện sớm giúp điều trị thành công và giảm gánh nặng kinh tế.

Trao đổi với PV Dân Việt, ThS.BS Nguyễn Duy Anh - chuyên gia về y học hạt nhân và ung bướu cho biết, Pembroria mới được đưa vào sử dụng ở các bệnh viện chuyên khoa ung bướu tại Việt Nam khoảng hai tháng, tính từ thời điểm thuốc bắt đầu hiện diện trong thực hành lâm sàng.

Vì vậy, hiện chưa có nghiên cứu tổng kết lớn trong nước để khẳng định đầy đủ hiệu quả thực tế trên quần thể bệnh nhân Việt Nam. Dữ liệu hiện nay chủ yếu vẫn dựa vào các nghiên cứu quốc tế, trong đó tập trung nhiều ở Nga, cùng với những quan sát bước đầu từ thực hành điều trị.

Về bản chất, đây là thuốc miễn dịch trong điều trị ung thư. Tế bào ung thư giống như có một “lớp áo ngụy trang”, khiến tế bào miễn dịch trong cơ thể khó nhận ra. Thuốc miễn dịch sẽ góp phần làm mất đi lớp ngụy trang đó, từ đó tăng khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.

×