Cao Việt Quỳnh: "Phù thủy" văn chương kỳ ảo muốn thoát khỏi danh “thần đồng” viết văn

Cơ duyên từ những tập vở ô ly và "gen" di truyền văn học của Cao Việt Quỳnh

Trong dòng chảy của văn học đương đại Việt Nam, sự xuất hiện của những gương mặt trẻ luôn mang lại niềm kỳ vọng lớn lao. Tuy nhiên, việc một tác giả mới 18 tuổi nhận được sự đồng thuận tuyệt đối từ Hội đồng chung khảo để giành giải Văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn TP.HCM năm 2025 như Cao Việt Quỳnh là một hiện tượng hiếm thấy. Không còn là "cậu bé viết văn", Cao Việt Quỳnh đã khẳng định vị thế của một cây bút chuyên nghiệp với trí tưởng tượng vượt giới hạn và tư duy nghệ thuật chín chắn.

Cơ duyên đưa Cao Việt Quỳnh đến với thế giới của những con chữ bắt đầu từ rất sớm, khi cậu chỉ mới 9 tuổi. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống văn học, với mẹ là nhà văn Nguyễn Quỳnh Trang, Quỳnh đã sớm được tắm mình trong không gian của tri thức và sáng tạo. Tuy nhiên, ít ai biết rằng những bản thảo đầu tiên của "nhà văn nhí" khi đó không phải được gõ trên máy tính hiện đại, mà nằm gọn trong những tập vở ô ly tiểu học, với vài dòng chữ nắn nót ở trên và những hình vẽ minh họa ngộ nghĩnh ở dưới.

Hồi đó, Quỳnh viết một cách bản năng, như một cách để giải tỏa những câu chuyện luôn nhảy múa trong đầu. Thậm chí, cậu còn không hề biết mẹ mình là một nhà văn nổi tiếng. Chỉ đến khi mẹ vô tình đọc được những trang viết trong vở của con, nhận thấy một nguồn động lực và khả năng sáng tạo phi thường, bà mới bắt đầu dìu dắt, dạy cậu cách đánh máy để chuyển thể các ý tưởng thành tác phẩm hoàn chỉnh. Chính sự ủng hộ và tạo điều kiện từ gia đình đã giúp Quỳnh tự tin bước vào hành trình chinh phục những vũ trụ kỳ ảo.

Một trong những câu hỏi thường gặp nhất đối với Cao Việt Quỳnh là một người trẻ lấy chất liệu ở đâu để xây dựng nên những bộ tiểu thuyết đồ sộ. Quỳnh thẳng thắn thừa nhận rằng trải nghiệm cuộc sống của mình chưa thể dày dạn như các bậc tiền bối, nhưng bù lại, cậu có một kho tàng trải nghiệm gián tiếp khổng lồ từ văn chương và phim ảnh.

Chất liệu trong văn chương của Quỳnh là sự pha trộn độc đáo giữa: Văn hóa thế giới, huyền thoại đất Việt, khoa học và đời sống. Cậu lấy cảm hứng từ phim hành động nước ngoài, thần thoại Hy Lạp, La Mã, Bắc Âu, Ai Cập cho đến những tác phẩm kinh điển như Chúa tể những chiếc nhẫn.

Quỳnh đặc biệt tự hào về truyền thống lịch sử và truyền thuyết Việt Nam. Trong thế giới của cậu, Lạc Long Quân, Sơn Tinh, Thủy Tinh hay Thánh Gióng xuất hiện với một thần thái hiện đại, hồn hậu nhưng vẫn đầy uy nghiêm. Cậu mong muốn đưa văn hóa nước nhà vào những cuộc phiêu lưu đậm chất sử thi để hướng bạn đọc trẻ về với cội nguồn. Sự quan sát tỉ mỉ những gì diễn ra ở cuộc sống bên ngoài kết hợp với kiến thức lịch sử, xã hội đã tạo nên những liên tưởng độc đáo, không rập khuôn.

Khi khoa học viễn tưởng gặp gỡ kỳ ảo trong "Lục địa rồng"

Văn chương của Cao Việt Quỳnh không đi theo lối mòn của văn học thiếu nhi truyền thống vốn thường chú trọng vào những bài học đạo đức giản đơn. Điểm nhấn đặc biệt nhất chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa yếu tố kỳ ảo (fantasy) và khoa học viễn tưởng (sci-fi).

Trong bộ tiểu thuyết Lục địa rồng gồm 5 tập tác phẩm vừa được vinh danh tại Giải thưởng văn học TP.HCM 2025, Quỳnh đã xây dựng một hệ thống nhân vật phong phú chưa từng có: từ Rồng Yêu Tinh, Người Lùn, Nhân Mã đến các siêu anh hùng và vị thần. Đặc biệt, cậu cho thấy năng lực cấu trúc tác phẩm chuyên nghiệp khi xử lý hàng trăm nhân vật, chủ yếu thông qua cảnh hành động và đối thoại kịch tính. Tiết tấu nhanh, nhiều tình tiết bất ngờ kết hợp với việc phù phép vào những khuôn mẫu sẵn có một hồn phách mới lạ đã tạo nên dòng truyện fantasy thuần chất Việt đầy triển vọng.

Dù lấy bối cảnh kỳ ảo, nhưng cốt lõi của Lục địa rồng lại hướng tới những giá trị nhân văn sâu sắc: “Sống để bảo vệ người khác, cứu người có thể cứu, giúp người có thể giúp”. Với tiết tấu nhanh, nhiều tình tiết bất ngờ và kỹ thuật đối thoại chín chắn, bộ tiểu thuyết không chỉ dành cho thiếu nhi mà còn chinh phục được cả giới chuyên môn hàn lâm bởi sự trưởng thành trong tư duy nghệ thuật.

Mục tiêu của Quỳnh không chỉ dừng lại ở việc tạo ra một thế giới để giải trí. Thông qua đó, cậu bày tỏ thái độ sống tích cực. Đằng sau những cuộc chiến giữa chính và tà là những suy nghĩ sâu sắc về sự hy sinh và lòng quả cảm của con người.

Chàng trai 18 tuổi tâm huyết về nghề viết

Dù đạt được những thành công vang dội như giải thưởng Sách Quốc gia năm 2022 và giải thưởng văn học năm 2025, Cao Việt Quỳnh vẫn giữ một thái độ vô cùng khiêm nhường. Đối với Quỳnh, việc viết văn không phải là để mưu cầu danh tiếng mà là để thỏa mãn khao khát sáng tạo mãnh liệt luôn cuộn trào bên trong.

Dù được gọi là "thần đồng" hay nhận giải thưởng lớn ở độ tuổi rất trẻ, Cao Việt Quỳnh vẫn giữ cho mình một cái nhìn đầy tỉnh táo và đam mê thuần khiết.

"Em viết văn là để bộc lộ khả năng sáng tạo của mình. Những câu chuyện lúc nào cũng ở trong đầu em và em muốn có một cách để giải tỏa được sự sáng tạo đấy. Giải thưởng là niềm vinh hạnh lớn, nhưng sự ghi nhận này không phải mục tiêu cuối cùng bởi em nhận thấy những sáng tác của mình cần được hoàn thiện hơn nữa", Cao Việt Quỳnh bộc bạch.

Nói về nỗi sợ của một người cầm bút, chàng trai 18 tuổi chia sẻ đầy sâu sắc: “Cái sợ nhất của em là một ngày mình viết mà không muốn viết nữa, là khi viết không còn là đam mê mà trở thành công việc cứ phải ép chữ ra”. Chính vì vậy, Quỳnh luôn chọn cách viết tự nhiên, lấy cảm hứng từ những lúc thư giãn nhất để giữ cho ngòi bút luôn tươi mới.

Quỳnh chia sẻ những quan niệm rất mực nghiêm túc về nghề. Cậu cho rằng đã theo nghề viết thì phải có thời khóa biểu nghiêm ngặt, mỗi ngày viết bao nhiêu chữ để không trì hoãn. Tuy nhiên, cậu cũng nhấn mạnh: “Không thể ép con chữ lên giấy được, nó phải đến từ trái tim”.

Ý tưởng thường đến vào những lúc không ngờ tới nhất. Với Quỳnh, nỗi sợ lớn nhất là một ngày nào đó việc viết văn không còn là đam mê mà trở thành một công việc gượng ép. Những lúc tắc ý tưởng, cậu chọn cách nghỉ ngơi, để bộ não tự do cho đến khi cảm hứng quay trở lại.

Ước mơ lớn nhất của Quỳnh hiện nay là tác phẩm được dịch ra tiếng nước ngoài để giới thiệu với bạn bè quốc tế. Cậu tin tưởng bằng trái tim rằng Việt Nam sẽ lớn mạnh và sánh vai với các cường quốc. Thông qua những trang viết về một Việt Nam hiện đại, phát triển, Quỳnh hy vọng thế hệ trẻ sẽ tập trung phấn đấu để xây dựng đất nước giàu mạnh như những gì cậu đã mơ ước.

Giới chuyên môn cho rằng Cao Việt Quỳnh không chỉ mang đến một luồng gió mới cho dòng truyện fantasy mà còn chứng minh rằng người trẻ Việt Nam hoàn toàn có khả năng kiến tạo nên những vũ trụ văn học đồ sộ. Với Cao Việt Quỳnh, giải thưởng năm 2025 không phải là đích đến cuối cùng, mà là một cú hích để cậu tiếp tục hoàn thiện kỹ thuật và bay cao hơn nữa trong bầu trời sáng tạo. Ở tuổi 18, Việt Quỳnh muốn đi xa hơn trong thế giới văn chương và thoát khỏi danh “thần đồng” viết văn mà mọi người đặt cho mình.

×