Cây cảnh như vệ sĩ đuổi muỗi, bảo vệ sức khỏe gia đình, lá xòe hứng lộc, hoa tươi đón may

Thời gian gần đây, mùa hè, nhiệt độ gia tăng, mưa nhiều, tỷ lệ thuận với sự gia tăng của muỗi và số ca sốt xuất huyết. Việc phun thuốc diệt muỗi cũng rất bất tiện, ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi người.

Lúc này, một "cứu tinh" tốt nhất, vệ sĩ xua đuổi muỗi cực kỳ hiệu quả chính là phong lữ hoa hồng (Pelargonium graveolens L’Hér).

Cây cảnh không chỉ có vẻ ngoài xinh đẹp mà còn có mùi thơm của hoa hồng, vừa giúp ngôi nhà của bạn thơm phức, vừa xua đuổi loài muỗi đáng ghét.

Phong lữ hoa hồng còn gọi là phong lữ thơm mùi hoa hồng, có tên khoa học là Pelargonium graveolens L’Hér, tên tiếng Anh là Rose geranium hoặc Sweet-scented geranium, thuộc họ Mỏ hạc (Geraniaceae).

Lá xanh tinh tế

Cây cảnh này không rực rỡ kiêu sa mà có vẻ đẹp tinh tế và hoang dại. Phong lữ hoa hồng là cây bụi nhỏ, thân thảo hóa gỗ ở gốc, cao 60-90 cm khi trưởng thành nếu trồng chậu, có thể đạt 1,2 m ngoài đất.

Thân cây tròn, có lông tơ mịn màu trắng bạc, phân cành mạnh từ gốc tạo thành bụi tròn, sum suê rất nhanh. Điểm quyến rũ nhất nằm ở bộ lá.

Lá của cây cảnh này thuộc dạng xẻ thùy sâu, mỗi phiến lá chia thành 5-7 thùy nhỏ, mép có răng cưa không đều. Khi nhìn từ xa, cả bụi cây như được phủ một lớp ren xanh mềm mại.

Phiến lá màu xanh lục sáng đến xanh xám, mặt trên có lông nhung sờ vào thấy mát tay và hơi dính – đó chính là nơi chứa các túi tinh dầu. Khi còn non, lá hơi khum lại như bàn tay em bé, càng lớn càng xòe rộng, đường kính 5-8 cm.

Chỉ cần một cơn gió nhẹ lướt qua ban công, hàng trăm “bàn tay nhỏ” ấy rung rinh, tạo cảm giác rất sống động.

Hoa nhỏ tươi tắn

Hoa của cây cảnh này nhỏ xinh, tươi đẹp, rạng rỡ một cách tinh tế, duyên dáng chứ không hào nhoáng, nổi bật.

Hoa nhỏ, đường kính 1,5-2 cm, mọc thành cụm 5-10 bông trên một cuống dài vươn khỏi tán lá. Cánh hoa có 5 cánh, hai cánh trên lớn hơn, màu hồng tím đến hồng phớt, trên cánh có những đường gân màu tía sẫm như nét vẽ thủy mặc.

Nhụy hoa màu vàng nổi bật ở giữa. Mùa hoa chính từ tháng 3 đến tháng 6 ở miền Bắc, và gần như quanh năm ở miền Nam nếu đủ nắng.

Hoa không bền, chỉ 3-4 ngày, nhưng cây ra hoa liên tục nên bụi lúc nào cũng điểm xuyết vài đốm hồng, như cô gái cài hoa tai.

Lá xanh bạc, hoa hồng nhạt, thân phủ lông tơ – tất cả tạo nên một bảng màu pastel rất “chill”. Cây đặc biệt đẹp khi trồng trong chậu đất nung mộc, chậu xi măng màu trắng hoặc giỏ treo để cành rủ mềm mại xuống.

Hương thơm ngọt ngào

Điều đặc biệt của cây cảnh này chính là mùi hoa hồng ngát thơm tỏa ra từ chính lá của nó. Đây là lý do chính khiến P. graveolens được săn đón suốt 300 năm qua. Chỉ cần chạm nhẹ vào lá, hoặc tưới nước buổi sáng sớm, cả không gian lập tức ngập tràn mùi hương.

Hương của Rose geranium không nồng gắt như nước hoa hóa học. Nó là tổ hợp cực kỳ tinh tế: lớp đầu là hương hoa hồng tươi, ngọt và trong; lớp giữa có mùi chanh và bạc hà the mát; lớp cuối ấm áp, hơi gỗ và xạ hương.

Nhiều người mô tả nó giống “hoa hồng trộn với vải và sả chanh”. Vì chứa hàm lượng cao geraniol, citronellol, linalool – những hợp chất cũng có trong tinh dầu hoa hồng thật – nên hương của nó đánh lừa khứu giác rằng bạn đang đứng giữa vườn hồng Bulgaria, dù thực tế chỉ là một bụi lá.

Mùi hương mạnh nhất vào buổi sáng 7-9h khi mặt trời lên, và sau cơn mưa. Buổi tối hương dịu hơn, tạo cảm giác thư giãn. Lá càng già, càng nhiều nắng thì tinh dầu càng đậm.

Trong liệu pháp mùi hương, tinh dầu P. graveolens được dùng để giảm stress, cân bằng cảm xúc, xua tan mệt mỏi. Chỉ cần vò 2-3 lá đặt trong phòng làm việc, bạn sẽ thấy tinh thần tỉnh táo hơn hẳn.

2. Giá trị của cây cảnh khi trồng trong nhà

“Khắc tinh” xanh của muỗi và các loại côn trùng có hại

Khả năng đuổi muỗi của phong lữ hoa hồng đã được nhiều nghiên cứu xác nhận. Lá cây chứa 0,1-0,2% tinh dầu, trong đó citronellol và geraniol chiếm tới 60-70%. Đây chính là hai hoạt chất có trong nến sả, vòng đeo đuổi muỗi.

Chúng tác động lên thụ thể khứu giác của muỗi Aedes aegypti – muỗi vằn truyền sốt xuất huyết – khiến muỗi mất phương hướng, không tìm được người để đốt.

Một thí nghiệm của Đại học Iowa cho thấy đặt 3 chậu phong lữ hoa hồng quanh bàn làm việc giảm 50-60% số lần muỗi tiếp cận trong 2 giờ.

Những chất này có mùi dễ chịu đối với con người, nhưng đối với muỗi, ruồi, sâu bướm và các loại côn trùng nhỏ khác, mùi của chúng giống như mùi bom khí độc, khiến chúng quay đầu bỏ chạy.

Khác với thuốc xịt hóa học, cây cảnh này đuổi muỗi một cách thụ động, an toàn cho trẻ nhỏ và thú cưng. Đặt 1-2 chậu ở cửa sổ, ban công, cửa ra vào, lối đi. Khi có gió, lá cọ vào nhau sẽ khuếch tán tinh dầu.

Nói một cách đơn giản, đây là một hệ thống phòng vệ tự nhiên của thực vật. Trồng nó xung quanh sân nhà bạn giống như giăng một tấm màn chống muỗi vô hình trong không khí. Muỗi muốn bay vào? Chúng sẽ phải vượt qua tấm màn này trước khi bay vào.

Muốn tăng hiệu quả, chiều tối bạn dùng tay lướt nhẹ qua tán lá để hương tỏa mạnh. Nhiều gia đình trồng cạnh cửa sổ phòng ngủ, vừa thơm phòng, vừa giảm hẳn muỗi vo ve.

Lưu ý: cây cảnh chỉ xua muỗi, không diệt muỗi. Nên kết hợp với giữ nhà cửa khô ráo, không đọng nước.

Ngoài đuổi muỗi, bạn có thể trồng quanh nhà để đuổi các loại côn trùng gây hại. Nhiều loại côn trùng bay, chẳng hạn như rệp, ruồi trắng và bướm kim cương, cũng không thích mùi này.

Trồng một vòng cây này xung quanh vườn rau của bạn giống như việc tạo một tấm lưới bảo vệ. Nhiều loại côn trùng sẽ tránh mùi này, làm giảm đáng kể nguy cơ rau của bạn bị bệnh hoặc bị sâu hại.

Máy lọc không khí tự nhiên

Cây cảnh này chính là máy lọc không khí tự nhiên. Lá có lông tơ giữ lại bụi mịn. Quá trình quang hợp nhả oxy, hấp thụ CO2, formaldehyde từ đồ gỗ, sơn tường.

Lá của loại cây này có mùi thơm tự nhiên; khi gió thổi, cả sân vườn sẽ tràn ngập một mùi hương nhẹ nhàng, dễ chịu. Mùi hương này tự nhiên hơn bất kỳ loại nước xịt phòng nào.

Hơn nữa, mùi hương này còn có tác dụng làm sảng khoái; ngồi trong sân vào mùa hè, tận hưởng không khí mát mẻ và ngửi mùi hương này sẽ khiến bạn cảm thấy tươi tỉnh và tràn đầy năng lượng.

Hơn nữa, màu xanh bạc của lá làm dịu mắt. Hương thơm giảm cortisol – hormone stress, giống như một cái cây nuôi dưỡng tâm hồn cho bạn.

Lá của cây cảnh này dùng ướp trà, làm bánh, mứt, syrup. Người Pháp cho 1 lá vào hũ đường để tạo “đường hương hồng”. Trong y học cổ truyền, lá dùng hãm trà trị viêm họng, xông giải cảm.

Trong phong thủy, cây cảnh với dáng tròn đầy, lá như bàn tay hứng lộc. Màu xanh-hồng thuộc hành Mộc và Hỏa, hợp người mệnh Mộc, Hỏa, Thổ. Đặt ở hướng Đông, Đông Nam để kích hoạt năng lượng sức khỏe.

3. Cách trồng và chăm sóc để cây cảnh phong lữ hoa hồng

Điều kiện sống

Ánh sáng: Ưa nắng 4-6 giờ/ngày. Thiếu nắng cây cảnh sẽ vóng cao, lá thưa, ít tinh dầu. Nắng gắt trưa hè miền Nam nên che lưới 30%. Trong nhà, đặt sát cửa sổ hướng Đông hoặc Tây.

Đất: Thoát nước cực tốt là sống còn. Công thức: 40% đất thịt + 30% trấu hun + 20% đá perlite/pumice + 10% phân trùn quế. pH 6.0-7.0. Tuyệt đối không dùng đất thịt bết.

Chậu: Chọn chậu có nhiều lỗ thoát nước. Chậu đất nung giúp rễ thở tốt. Size chậu lớn hơn bầu 3-5 cm.

Tưới nước

Cây cảnh phong lữ hoa hồng thà khô còn hơn úng. Nguyên tắc “khô mặt chậu mới tưới”. Mùa hè 2-3 ngày/lần, mùa đông 5-7 ngày/lần.

Tưới vào sáng sớm, tránh đọng nước trên lá buổi tối dễ nấm. Dấu hiệu thừa nước: lá vàng từ gốc, thân mềm. Thiếu nước: lá rũ nhưng tưới xong 2 giờ là tỉnh.

Bón phân

Cây cảnh không cần nhiều dinh dưỡng. Bón NPK 20-20-20 pha loãng 1/2 liều lượng, 3 tuần/lần vào mùa sinh trưởng. Muốn nhiều tinh dầu thì bón thêm kali và hạn chế đạm. Mỗi 2 tháng rắc ít vỏ trứng nghiền để bổ sung canxi, giúp thân cứng.

Cắt tỉa

Đây là bí quyết để bụi tròn và thơm. Sau mỗi đợt hoa, cắt bỏ cuống hoa tàn. Mỗi 2 tháng bấm ngọn 5 cm để cây đẻ nhánh. Cuối đông cắt sâu 1/3 cây để trẻ hóa. Cành cắt đem giâm rất dễ sống: cắt đoạn 10 cm, bỏ lá gốc, cắm vào cát ẩm, 15 ngày ra rễ.

Sâu bệnh

Cây cảnh này rất khỏe, ít bệnh nhờ tinh dầu kháng khuẩn. Bệnh hay gặp nhất là thối rễ do úng và rệp sáp ở kẽ lá. Phòng bằng cách để nơi thoáng gió. Nếu có rệp, dùng tăm bông thấm cồn lau hoặc xịt nước rửa chén pha loãng 1:500.

Nhân giống

Giâm cành là nhanh nhất. Chọn cành bánh tẻ, không quá non. Mùa xuân và thu tỷ lệ sống 95%. Ngoài ra có thể gieo hạt nhưng cây con không giữ 100% mùi hương như cây mẹ.

4. Lưu ý khi trồng cây cảnh trong nhà

- Đảm bảo thoáng khí, mở cửa sổ 2-3 giờ/ngày tránh nấm mốc.

- Xoay chậu mỗi tuần để cây tròn đều.

- Không đặt trong phòng ngủ đóng kín suốt đêm nếu bạn nhạy cảm mùi hương.

- Lá và tinh dầu an toàn khi tiếp xúc, nhưng không nên cho chó mèo ăn số lượng lớn vì có thể gây khó chịu dạ dày.

- Nếu muốn thu lá làm trà, hái vào sáng sớm khi tinh dầu đậm nhất, rửa nhẹ, phơi gió cho héo.

Cây cảnh phong lữ hoa hồng sẽ giúp ngôi nhà của bạn thơm lừng suốt 365 ngày và đuổi lũ muỗi tránh xa. Càng ngắm, bạn càng yêu những chiếc lá giống như mảnh ren tinh tế và những bông hoa nhỏ xinh, tươi tắn như nụ cười mỗi ngày.

Một chậu phong lữ hồng đặt ở bậu cửa là lời nhắc dịu dàng rằng thiên nhiên luôn có cách chăm sóc con người – bằng cái đẹp, bằng mùi hương, và bằng sự bình yên không cần hóa chất.

Giữa phố thị ồn ào, có một “vệ sĩ” vừa thơm vừa xanh canh giữ giấc ngủ cho gia đình, đó chẳng phải là món quà quý giá sao?

×