Chấn động: Tự ý lấy bộ phận cơ thể người đã mất để trưng bày ở bảo tàng

Vụ việc ở bảo tàng R A Rodda gây chấn động

Điều tra viên y khoa Simon Cooper công bố kết quả kiểm tra đối với 177 mẫu vật người được phát hiện trong bộ sưu tập của Bảo tàng Bệnh học R A Rodda đặt tại Đại học Tasmania ở thành phố Hobart, bang Tasmania. Ông Cooper cho biết các mẫu vật này xuất hiện trong giai đoạn dài từ năm 1966 đến năm 1991, phần lớn được lấy từ những ca khám nghiệm tử thi tại Tasmania.

Báo cáo chỉ ra rằng một số bác sĩ bệnh học làm việc tại bang này chủ động lấy bộ phận cơ thể từ thi thể mà không xin phép gia đình hoặc nhận được sự chấp thuận của điều tra viên y khoa. Các thi thể thuộc trách nhiệm pháp lý của điều tra viên, nhưng việc lấy và chuyển mẫu vật sang bảo tàng diễn ra âm thầm trong nhiều năm. Ông Cooper nêu rõ vụ việc kéo dài qua nhiều thế hệ bác sĩ. Trong số những người liên quan, bác sĩ pháp y Royal Cummings đã qua đời được xem là người cung cấp nhiều mẫu vật nhất, nhưng những bác sĩ trước và sau ông cũng được cho là duy trì cách làm tương tự.

Ông Cooper viết trong báo cáo rằng việc lưu giữ bộ phận cơ thể người mà không có sự đồng ý của gia đình hoặc cơ quan có thẩm quyền đi ngược lại giá trị nhân đạo hiện đại. Ông nhấn mạnh thật khó tin khi chuyện này tiếp diễn trong thời gian dài và chỉ dừng lại không lâu trước đây. Các thông tin này lập tức tạo ra sự bàng hoàng trong cộng đồng vì liên quan trực tiếp đến quyền bất khả xâm phạm thi thể và quyền của gia đình người chết.

Vụ việc không chỉ dừng lại ở phạm vi chuyên môn y khoa vì nó đặt ra vấn đề niềm tin vào cơ quan công quyền. Việc các mẫu vật tồn tại trong hệ thống bảo tàng suốt hàng chục năm mà không ai kiểm tra hoặc đặt câu hỏi cho thấy lỗ hổng giám sát lớn. Từ góc độ quản lý, nhiều ý kiến cho rằng trách nhiệm không thể thuộc về một cá nhân hay một nhóm bác sĩ, mà liên quan đến hệ thống vận hành trong nhiều thập kỷ.

Người dân Tasmania quan tâm đặc biệt vì bảo tàng thuộc cơ sở đào tạo y khoa lớn, nơi đáng lẽ mọi hoạt động phải tuân thủ quy định đạo đức nghiêm ngặt. Nhiều gia đình đang cố gắng xác định có trường hợp người thân nào từng được khám nghiệm trong giai đoạn đó và liệu bộ phận cơ thể của họ có bị sử dụng trái phép hay không. Điều này khiến tâm lý đau buồn xuất hiện trở lại, nhất là đối với những người có người thân qua đời trong hoàn cảnh bất thường.

Báo cáo cũng nhắc lại sự kiện năm 2016 khi bảo tàng phát hiện ba mẫu vật không rõ nguồn gốc trong kho lưu trữ và chủ động liên hệ Văn phòng điều tra viên y khoa. Từ đó, cuộc điều tra mở rộng và phát hiện hơn một trăm bộ phận cơ thể khác cũng được thu thập mà gia đình không hề biết. Dù không đưa ra khuyến nghị cụ thể, ông Cooper gọi đây là chương đen tối trong lịch sử y học Tasmania. Nhận định này được xem là thẳng thắn và phản ánh mức độ nghiêm trọng của vụ việc.

Chính quyền Tasmania chính thức xin lỗi

Ngày 11/11, Tổng chưởng lý Guy Barnett của Tasmania phát biểu trước quốc hội và xác nhận chính quyền đang chuẩn bị lời xin lỗi chính thức gửi đến các gia đình bị ảnh hưởng. Ông Barnett nói chính phủ sẽ phối hợp với các bên liên quan để thống nhất hình thức xin lỗi phù hợp. Chính quyền chưa công bố ngày diễn ra sự kiện, nhưng cam kết quá trình tham vấn gia đình sẽ được thực hiện cẩn trọng.

Song song đó, Sở Y tế Tasmania nhận yêu cầu rà soát toàn bộ hệ thống để xác định nhân viên từng tham gia vào việc giữ mẫu vật trái phép trong giai đoạn từ năm 1950 đến năm 1990. Các cơ quan khác cũng mở điều tra nội bộ. Ông Barnett cho biết ông đã gửi thông tin cho Giám đốc Công tố và Cảnh sát Tasmania để xem xét khả năng xử lý pháp lý.

Các gia đình bày tỏ lo ngại về việc họ phải chờ thêm thời gian mới nhận được câu trả lời đầy đủ. Nhiều người muốn biết tại sao việc này chỉ bị phát hiện khi bảo tàng chủ động liên hệ năm 2016. Một số ý kiến cho rằng quá trình kiểm tra và minh bạch thông tin cần thực hiện nhanh hơn để giảm thêm tổn thương cho người thân của người đã mất.

Chính quyền cũng đang rà soát Đạo luật Điều tra viên y khoa năm 1995 để xem cần bổ sung quy định nào nhằm siết chặt quy trình khám nghiệm và giám sát mẫu vật. Các gia đình sẽ tham gia góp ý. Việc này nhằm bảo đảm các trường hợp tương tự không xảy ra nữa và thiết lập niềm tin mới giữa người dân và hệ thống pháp y của bang.

Bà Meg Webb, nghị sĩ độc lập và là người kêu gọi xin lỗi ngay từ đầu năm, hoan nghênh cam kết của ông Barnett. Bà nói lời xin lỗi không thể xóa đi nỗi đau nhưng là sự thừa nhận cần thiết về sai phạm nghiêm trọng. Theo bà Webb, nhiều gia đình nghĩ lời xin lỗi đến muộn, nhưng vẫn xem đây là bước tối thiểu chính quyền cần làm để khép lại vụ việc. Bà mong chính quyền đưa ra thông tin rõ ràng để người dân hiểu những gì đã xảy ra và biết cơ quan công quyền đang làm gì để sửa sai.

×