Chất hóa dẻo cấm DEHA trong màng bọc thực phẩm giả nguy hại đến mức nào?

Phát hiện hàng trăm cuộn màng bọc thực phẩm giả, ghi nhãn doanh nghiệp lớn nhưng "ra lò" ở cơ sở ẩm thấp, chật hẹp

Mới đây, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TP Hà Nội đã phát hiện một cơ sở sản xuất màng bọc thực phẩm và màng nhôm giả tại thôn Lũng Kênh, xã Hoài Đức. Trên bao bì, các cuộn màng bọc này ghi nơi sản xuất là doanh nghiệp tại TP.Hồ Chí Minh, song thực tế lại được “ra lò” từ một nhà xưởng ẩm thấp, chật hẹp, không đáp ứng điều kiện tối thiểu về vệ sinh và an toàn sản xuất.

Qua xác minh, các đối tượng trong đường dây đã mua sản phẩm thật của doanh nghiệp được bảo hộ nhãn hiệu, sau đó nghiên cứu mẫu mã, cấu trúc rồi tổ chức sản xuất hàng loạt màng bọc giả mỗi ngày. Nguyên liệu sử dụng chủ yếu là nguồn trôi nổi, giá rẻ, không qua bất kỳ khâu kiểm định nào.

Trong quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng còn ghi nhận bụi bẩn lẫn trong nguyên liệu, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn khi sản phẩm được dùng để bọc thực phẩm.

Theo cảnh báo của Cục An Toàn thực phẩm Bộ Y tế, đơn vị này đã từng phát hiện nhiều mẫu màng bọc thực phẩm PVC có chứa chất dẻo cấm sử dụng là DEHA. Hiện nay, đã có nhiều nước cấm sử dụng chất dẻo DEHA để sản xuất màng bọc thực phẩm. Thế nhưng với các sản phẩm hàng giả thì không có cơ quan nào kiểm soát được.

TS.BS Nguyễn Lương Kỷ, chuyên gia chống độc, Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hoà cho biết, khác với nhựa PE (Polyethylene) an toàn, các loại màng bọc làm từ nhựa PVC giả hoặc rẻ tiền thường có một lượng lớn chất hóa dẻo, điển hình là DEHA, để tạo độ trong suốt và bám dính. Các phân tử DEHA này không liên kết chặt chẽ với cấu trúc nhựa.

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Food Additives & Contaminants, khi tiếp xúc với thực phẩm giàu chất béo và bị gia nhiệt (như quay trong lò vi sóng), lượng DEHA rò rỉ vào thực phẩm có thể lên tới 200 - 500 mg/kg. Con số này cao gấp hàng chục lần so với giới hạn mà Liên minh Châu Âu (EU) cho phép là 18 mg/kg.

Chuyên gia cảnh báo gì khi dùng màng bọc thực phẩm?

Theo TS.BS Nguyễn Lương Kỷ, dựa trên các báo cáo từ Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc phơi nhiễm DEHA kéo dài dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

Cụ thể, rối loạn hệ nội tiết và sinh sản: DEHA được xếp vào nhóm chất gây rối loạn nội tiết. Nó tác động xấu đến chất lượng tinh trùng ở nam giới và có thể gây ra tình trạng dậy thì sớm ở trẻ em gái.

Độc tính lên gan và thận: Các thử nghiệm lâm sàng được ghi nhận bởi Chương trình độc học Quốc gia Hoa Kỳ cho thấy, DEHA gây tổn thương và làm suy giảm chức năng gan thận. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế cũng cảnh báo về nguy cơ gia tăng khối u gan trên các mô hình động vật thực nghiệm khi tiếp xúc với nồng độ DEHA cao kéo dài.

Vượt mức an toàn cho phép: Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu khuyến cáo mức tiêu thụ hàng ngày chấp nhận được của DEHA là khoảng 0,3 mg/kg trọng lượng cơ thể. Tuy nhiên, nếu sử dụng màng bọc sai cách, chúng ta có thể hấp thụ một lượng lớn chất độc vượt ngưỡng cho phép.

Trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh - Viện Công nghệ thực phẩm - Đại học Bách khoa Hà Nội cho hay, bản chất màng bọc trên đều làm từ nhựa PVC. Sự khác nhau là do sử dụng chất pha tạp nhiều hay ít.

"Việc phát hiện chất tạo dẻo cực độc DEHA - một chất cấm sử dụng trong thực phẩm - lại có trong màng bọc làm từ thành phần nhựa PVC thì đó mới chỉ là một chất. Để làm cho màng bọc mềm, dẻo, dai, trong suốt, người ta còn sử dụng nhiều chất nữa. Tốt nhất nếu không tìm được loại phù hợp thì không nên dùng", ông Thịnh nói.

Theo ông Thịnh, khi dùng màng bọc thực phẩm nên lựa sản phẩm từ nhựa PE, không dùng loại ghi thành phần PVC. Ngoài ra, cần chú ý những điểm sau: Chỉ bảo quản thực phẩm khi đã nguội; Tránh bảo quản nóng, đồ ẩm ướt, nhiều dầu mỡ vì khả năng thôi nhiễm của những loại này rất cao; Tránh bảo quản các thực phẩm chứa tính kiềm và axit; Tuyệt đối không rã đông, chế biến bằng lò vi sóng hoặc các phương pháp gia nhiệt khác với đồ ăn được gói bằng màng bọc thực phẩm trước đó.

Chuyên gia về công nghệ thực phẩm cũng khuyên người tiêu dùng nên chuyển sang dùng các túi đựng thực phẩm. Bởi hầu hết túi đựng thực phẩm đều là thành phần PE hoặc chuyển sang bảo quản đồ ăn trong hộp nhựa.

×