Chỉ huy Ukraine thừa nhận sốc “voi Ba Tư” đang thất thế trước sức mạnh của Nga, cấp tốc săn tìm “chiến mã Ả Rập”

Một robot mặt đất của Ukraine trước đây có thể thực hiện 12-15 nhiệm vụ, nhưng hiện nay tại khu vực gần Kupiansk, con số này chỉ còn 3-4 nhiệm vụ. Nguyên nhân là hỏa lực từ UAV FPV của Nga, đặc biệt là các UAV điều khiển bằng cáp quang, cùng với hoạt động rải mìn ngày càng dày đặc, theo Euromaidanpress.

Ông Andrii Kopach, biệt danh “Matematyk”, chỉ huy một đơn vị robot mặt đất thuộc Trung đoàn không người lái “Lava” của Quân đoàn “Khartia” của Ukraine, cho biết tình trạng này với trang Oboronka.

Robot mặt đất đã trở thành một phần thường xuyên trên chiến trường Ukraine. Riêng trong tháng 6, các đơn vị Ukraine đã thực hiện 16.676 nhiệm vụ hậu cần, tấn công và sơ tán bằng robot, tăng 122% so với tháng 1. Quân đội Ukraine cũng đã ký hợp đồng mua hơn 22.000 robot trong năm 2026, gần gấp đôi tổng số của năm 2025.

Tuy nhiên, quy mô triển khai ngày càng lớn cũng khiến những robot này trở thành mục tiêu ưu tiên của Nga. Moscow hiện bố trí các tổ điều khiển UAV FPV, trong đó có cả UAV sử dụng cáp quang, để chuyên săn lùng và tiêu diệt robot mặt đất của Ukraine.

Tuổi thọ robot ngày càng ngắn

Theo ông Matematyk, vấn đề lớn nhất hiện nay là tốc độ thay đổi quá nhanh của công nghệ chiến trường.

Các nhà sản xuất Ukraine liên tục cải tiến robot, nhưng đôi khi vẫn không thể theo kịp tốc độ biến đổi của cuộc chiến. Một robot hiện chỉ có thể hoạt động trong khoảng 3-4 nhiệm vụ tại một số khu vực.

“Trước đây, con số này là 8-9 nhiệm vụ, thậm chí có thời điểm lên tới 12-15 nhiệm vụ”, ông cho biết.

Hoạt động rải mìn, UAV Nga sử dụng cáp quang, UAV FPV và việc đối phương chủ động tập trung lực lượng để săn robot đều khiến tuổi thọ của các hệ thống này giảm mạnh.

Điều đáng chú ý là tốc độ đang trở thành một trong những điểm yếu lớn nhất.

Ông Matematyk cho rằng phần lớn robot đang được sử dụng tại tiền tuyến đã lỗi thời về tốc độ và hệ thống treo. Với tốc độ phổ biến chỉ khoảng 10-15 km/giờ, robot rất khó vượt qua các tuyến đường hậu cần mà không trở thành mục tiêu của UAV đối phương.

“Voi Ba Tư” quá mạnh nhưng quá chậm

Để mô tả vấn đề, chỉ huy Ukraine sử dụng một phép so sánh khá đặc biệt.

Theo ông, những robot chiến đấu được trang bị súng hiện nay giống như “những con voi Ba Tư” – đáng sợ và mạnh mẽ, nhưng quá chậm để nhanh chóng tiếp cận mục tiêu.

Ông nói rằng để những “con voi” này tới được mục tiêu thì có khi phải mất “vài thế kỷ”.

Thứ quân đội Ukraine thực sự cần, theo ông Matematyk, là những “chiến mã Ả Rập” – những phương tiện có thể nhanh chóng lao tới mục tiêu, hoàn thành nhiệm vụ rồi lập tức rút khỏi khu vực nguy hiểm.

Nói cách khác, robot thế hệ mới không chỉ cần hỏa lực mạnh mà còn phải nhanh, cơ động và có khả năng sống sót cao hơn trước cuộc săn lùng bằng UAV.

Ukraine phát triển robot có AI để tự bảo vệ

Để đối phó với mối đe dọa từ UAV FPV, quân đội Ukraine đang phối hợp với Brave1 và Bộ Chuyển đổi số Ukraine phát triển các hệ thống bảo vệ chủ động sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Mục tiêu là giúp robot có khả năng tự phát hiện và vô hiệu hóa UAV FPV của đối phương mà không phải chờ con người điều khiển từng thao tác.

Theo ông Matematyk, nhiều phương án đang được thử nghiệm, từ sử dụng camera, radar cỡ nhỏ cho tới kết hợp camera với cảm biến âm thanh.

Một số giải pháp có thể sử dụng súng phóng lưới, trong khi những robot có tốc độ cao có thể được trang bị hệ thống bắn đạn dạng shotgun hoặc mảnh đạn để đánh chặn UAV.

Các hệ thống phát hiện và phản ứng này được huấn luyện bằng những mô hình xây dựng từ dữ liệu mà đơn vị của ông Matematyk đã thu thập trong nhiều năm hoạt động.

Vị chỉ huy này cho rằng, Ukraine hiện vẫn có một số lợi thế về chất lượng robot so với Nga, đặc biệt nhờ khả năng liên lạc dựa trên Starlink và việc triển khai các nhóm robot theo mô hình phân tán trong các đơn vị.

Tuy nhiên, cuộc chiến đang cho thấy một thực tế mới: robot mặt đất không chỉ phải chiến đấu với con người mà còn phải cạnh tranh với chính tốc độ tiến hóa của công nghệ trên chiến trường.

×