Thanh tra Ngân hàng phát hiện một chi nhánh ngân hàng vi phạm trong phân loại tài sản

Vi phạm trong phân loại tài sản Có

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước – Chi nhánh khu vực 10 vừa công bố kết luận thanh tra đối với một chi nhánh ngân hàng tại Lâm Đồng.

Theo kết luận thanh tra, trong hoạt động cấp tín dụng chi nhánh này đã tuân thủ các quy định về cấp tín dụng, tài sản bảo đảm, kiểm tra giám sát việc sử dụng vốn vay theo quy định pháp luật và quy định nội bộ.

Tuy nhiên, cũng theo cơ quan thanh tra, tại chi nhánh này, tỷ lệ nợ xấu còn cao, quy mô hoạt động tăng trưởng chậm qua các năm, hoạt động phụ thuộc nhiều vào khoản vay ngoài địa bàn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, qua kết quả thanh tra, hoạt động cho vay còn tồn tại, hạn chế và rủi ro trong thẩm định, phê duyệt cho vay, về tài sản bảo đảm, kiểm tra sử dụng vốn vay, thanh toán tiền mua bất động sản, thông báo giải ngân vốn vay...

Đặc biệt, kết luận của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước – Chi nhánh khu vực 10 cho biết, việc phân loại tài sản Có tại đây còn phát sinh một trường hợp vi phạm.

Qua kết quả thanh tra, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước – Chi nhánh khu vực 10 yêu cầu thực hiện 4 kiến nghị để khắc phục những tồn tại, hạn chế và 8 khuyến nghị để giúp đơn vị an toàn trong hoạt động, hạn chế rủi ro.

Xử phạt một chi nhánh ngân hàng tại Phú Quốc

Trước đó, ngày 26/2, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước – Chi nhánh khu vực 15 cũng công bố kết luận thanh tra đối với một chi nhánh ngân hàng tại Phú Quốc.

Kết luận thanh tra nêu rõ, đơn vị này cấp tín dụng cho khách hàng không đáp ứng đủ điều kiện vay vốn theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN.

Công tác thẩm định và quyết định cho vay chưa chặt chẽ, chưa đầy đủ theo quy định tại khoản 1 Điều 17 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN.

Ngoài ra, công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay chưa chặt chẽ, chưa đầy đủ theo quy định tại Điều 24 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN.

Bên cạnh đó, còn tồn tại trong công tác định giá, nhận thế chấp tài sản bảo đảm. Đáng chú ý, theo Thanh tra Ngân hàng Nhà nước – Chi nhánh khu vực 15, hoạt động cấp tín dụng tiềm ẩn rủi ro cao.

Đây là hệ quả của các vi phạm, tồn tại trong công tác thẩm định, quyết định cấp tín dụng, kiểm tra sử dụng vốn vay và việc tập trung cấp tín dụng vào một số ít khách hàng.

Cơ quan thanh tra cho rằng, nguyên nhân của các tồn tại, sai sót trên là do Ban Giám đốc của chi nhánh và phòng giao dịch trực thuộc chưa lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt công tác thẩm định, quyết định cấp tín dụng, kiểm tra, giám sát vốn vay....

Ngoài ra, chuyên viên nghiệp vụ và lãnh đạo các cấp chưa nhận thức đầy đủ và chưa thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, quy định nội bộ cũng như các văn bản chỉ đạo, cảnh báo của Ngân hàng Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước khu vực.

Năng lực thẩm định và kiểm soát sau cho vay còn hạn chế, trong khi chi nhánh thực hiện cấp tín dụng cho nhiều khách hàng ngoài địa bàn, vượt quá khả năng kiểm soát thực tế, không bảo đảm theo dõi, giám sát đầy đủ và hiệu quả toàn bộ các khoản vay đang quản lý.

Đặc biệt, chất lượng công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám sát của Ban Kiểm soát và hệ thống kiểm toán, kiểm soát nội bộ còn hạn chế. Công tác tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro chưa được thực hiện đầy đủ, kịp thời.

“Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến các tồn tại, vi phạm được nêu trong kết luận này chịu trách nhiệm trong việc tham mưu, theo dõi, quản lý, kiểm tra đối với các khoản cấp tín dụng có vi phạm, tồn tại” – kết luận thanh tra nêu.

Từ kết quả thanh tra, trưởng đoàn thanh tra đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ ngân hàng đối với chi nhánh này về một hành vi vi phạm hành chính là cấp tín dụng đối với tổ chức, cá nhân không đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

Trao đổi với PV Dân Việt, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết, trong hoạt động ngân hàng, việc phân loại tài sản Có (chủ yếu là các khoản nợ) là nghiệp vụ then chốt để đánh giá sức khỏe tài chính và mức độ rủi ro của tổ chức tín dụng.

Ở góc độ quản trị việc vi phạm phân loại tài sản Có không phải một sai sót kỹ thuật nhỏ, nó tác động vào độ tin cậy của sổ sách ngân hàng.

Khi một khoản nợ đáng lẽ phải được xếp vào nhóm rủi ro cao hơn nhưng lại bị giữ ở mức an toàn hơn, báo cáo tài chính sẽ đẹp hơn thực tế, mức dự phòng phải trích cũng có thể thấp hơn thực tế và người đọc báo cáo dễ bị dẫn tới nhận định sai về sức khỏe của tổ chức tín dụng.

Ngân hàng là nơi nhận tiền gửi của người dân và doanh nghiệp. Vì vậy bất kỳ hành vi nào làm sai lệch việc nhận diện rủi ro tín dụng đều ảnh hưởng tới niềm tin thị trường.

Một khoản nợ bị làm lệch trên giấy có thể khiến hội đồng quản trị, cổ đông, cơ quan giám sát, đối tác và cả người gửi tiền đánh giá thấp rủi ro đang tồn tại. Khi nhiều khoản như vậy cộng dồn, vấn đề không còn là sai một hồ sơ mà là lệch cả bức tranh an toàn của tổ chức tín dụng. Quy định về phân loại tài sản Có theo các nhóm rủi ro chính là để hạn chế tình trạng đó.

Theo luật sư Hoàng Hà, việc phân loại tài sản Có không đúng thực tế thường dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng như sau:

Một là gây sai lệch cho kết quả tài chính. Việc phân loại nợ vào nhóm có rủi ro thấp hơn thực tế ví dụ như nợ nhóm 3 nhưng phân loại vào nhóm 1, sẽ làm giảm số tiền phải trích lập dự phòng rủi ro. Điều này dẫn đến việc báo cáo lợi nhuận ảo, không phản ánh đúng thực trạng tài chính của ngân hàng.

Hai là tạo tiềm ẩn rủi ro đối với hệ thống. Khi nợ xấu không được nhận diện kịp thời thì ngân hàng sẽ thiếu các biện pháp ứng phó và xử lý nợ hiệu quả, dễ dẫn đến mất khả năng thanh khoản.

Ba là vi phạm quy định an toàn. Theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN, ngân hàng và tổ chức tín dụng phi ngân hàng phải phân loại nợ theo 5 nhóm tương ứng với mức độ rủi ro.

Việc phân loại không đúng quy định là hành vi vi phạm quy định về quản lý, phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro, đồng thời là căn cứ để cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng kiểm tra và xử lý theo pháp luật.

Theo Nghị định 88/2019/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 143/2021/NĐ-CP, hành vi thực hiện phân loại tài sản Có, cam kết ngoại bảng không đúng quy định hoặc trích lập dự phòng rủi ro không đúng quy định bị xử phạt theo Điều 36.

Cụ thể, mức phạt là từ 150 đến 200 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm. Nếu chủ thể vi phạm là tổ chức, mức phạt bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân, trừ trường hợp pháp luật có quy định riêng.

Ngoài phạt tiền, cơ quan có thẩm quyền có thể buộc phân loại lại tài sản Có, trích lập dự phòng rủi ro, hoàn nhập khoản dự phòng đã sử dụng không đúng quy định và thực hiện hạch toán lại theo pháp luật.

×