Chi tiết 3 phương án miễn vé toàn bộ xe buýt ở TP.HCM

Nội dung này nằm trong dự thảo tờ trình Nghị quyết của HĐND TP.HCM về chính sách miễn vé xe buýt, đang được lấy ý kiến các sở, ngành. Nếu được thông qua, chính sách dự kiến áp dụng từ tháng 5/2026, đưa TP.HCM trở thành địa phương đầu tiên cả nước miễn phí toàn bộ hệ thống xe công cộng cho người dân.

Hiện thành phố có khoảng 180 tuyến xe buýt (bao gồm nội tỉnh và liên tỉnh sau khi sáp nhập với Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu). Trong đó, có 3 phương án được đề xuất riêng cho 109 tuyến xe buýt đang được trợ giá.

Theo Sở Xây dựng, 3 kịch bản miễn vé cho người dân gồm có: Phương án 1, thành phố mua lại doanh thu theo chuyến. Cách vận hành, hành khách lên xe tự do, không cần quẹt thẻ hay định danh. Thành phố trả tiền cho doanh nghiệp dựa trên thỏa thuận doanh thu mỗi chuyến (dự kiến tăng 30% do khách tăng).

Phương án này thuận tiện nhất cho khách vãng lai, người già. Tuy nhiên, dễ gây lãng phí ngân sách, thiếu dữ liệu để quản lý và không khuyến khích thanh toán không tiền mặt.

Phương án 2, thanh toán theo sản lượng khách nhân giá vé bình quân. Cách vận hành, doanh nghiệp tự thống kê lượng khách qua hệ thống vé điện tử để nhận thanh toán từ ngân sách.

Việc ghi nhận phụ thuộc hoàn toàn vào đơn vị vận tải, khó đảm bảo tính chính xác tuyệt đối và làm tăng chi phí hậu kiểm, đối soát.

Phương án 3, ngân sách trả thay tiền vé theo lượt đi thực tế (phương án đề xuất chọn).

Cách vận hành, người dân đi xe miễn phí nhưng bắt buộc phải quét thẻ điện tử hoặc định danh qua CCCD, VNeID, ví điện tử, ứng dụng MultiGo...

Giúp quản lý chính xác từng lượt khách, minh bạch tài chính và cung cấp dữ liệu về giờ cao điểm để điều chỉnh mạng lưới. Dù có chút bất tiện khi phải thao tác thẻ, nhưng đây là phương án khả thi nhất để chuyển đổi số.

Đối với 26 tuyến xe buýt không trợ giá, Sở Xây dựng đề xuất ngân sách sẽ thanh toán cho doanh nghiệp dựa trên chi phí mỗi chuyến nhân với số chuyến thực tế đã nghiệm thu.

Việc miễn vé xe buýt được kỳ vọng sẽ tạo cú hích lớn, thay đổi thói quen di chuyển của người dân từ xe cá nhân sang phương tiện công cộng. Hiện nay, giá vé xe buýt tại TP.HCM dao động từ 3.000 đồng (học sinh, sinh viên) đến 7.000 đồng mỗi lượt.

Thống kê cho thấy hệ thống vận tải hành khách công cộng của thành phố đang có sự chuyển mình mạnh mẽ với hơn 2.400 phương tiện, trong đó xe buýt điện đã chiếm gần 50% tổng số lượng xe.

×