Thứ ba, ngày 12/05/2026 06:30 GMT+7

Chiêm ngưỡng bàn thờ Phật bằng đá 650 năm tuổi thời Trần ẩn mình trong ngôi chùa cổ ngoại thành Hà Nội

Phạm Hưng Thứ ba, ngày 12/05/2026 06:30 GMT+7
Khởi dựng từ năm 1370, bàn thờ Phật bằng đá tại chùa Hương Trai (xã Dương Hòa, TP Hà Nội) không chỉ là hiện vật có kích thước lớn nhất thời Trần từng được phát hiện, mà còn là một kiệt tác điêu khắc cổ độc đáo.

Chiêm ngưỡng bàn thờ Phật bằng đá 650 năm tuổi thời Trần ẩn mình trong ngôi chùa cổ ngoại thành Hà Nội

Nằm tĩnh lặng tại xã Dương Hòa (Hà Nội), chùa Hương Trai (tên chữ là Hương Trai tự) không chỉ là một cơ sở thờ tự tâm linh mà còn là một "bảo tàng" sống động lưu giữ những kiệt tác nghệ thuật điêu khắc đá và gỗ trải dài từ thời Trần đến thời Mạc. 
Với bề dày lịch sử hơn 6 thế kỷ, ngôi chùa đã trở thành điểm đến văn hóa tiêu biểu, nơi kết tinh những giá trị tinh hoa của vùng đất kinh kỳ.
Theo các tư liệu và văn bia còn lưu lại, chùa Hương Trai được khởi dựng từ thời Trần (thế kỷ XIV). Trải qua nhiều lần trùng tu vào thời Mạc và thời Lê Trung hưng, ngôi chùa hiện nay vẫn giữ được nét kiến trúc đặc trưng của một ngôi chùa cổ vùng đồng bằng Bắc Bộ với bố cục hài hòa, ẩn mình dưới những tán cây cổ thụ xanh mát.
Điểm nhấn giá trị nhất, đưa tên tuổi chùa Hương Trai lên bản đồ di sản quốc gia chính là chiếc Bàn thờ Phật bằng đá (hay còn gọi là bệ đá hoa sen). Đây là hiện vật độc bản, vừa được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia vào ngày 3/2/2026.
Cấu trúc của bảo vật chia làm ba phần rõ rệt. Nổi bật nhất ở phần trên cùng là đài sen tựa như một đóa hoa đang nở mãn khai. Hệ thống này gồm 3 lớp cánh ngửa và 1 lớp cánh úp. Các cánh sen ngửa được chạm trổ tinh xảo dưới dạng cánh kép, với cụm văn xoắn ở đỉnh và bông hoa cách điệu tỏa ra 4 hướng ở trung tâm lòng cánh. Trong khi đó, hệ thống cánh úp lại mang dáng vẻ vuông vức, lòng cánh để trơn.
Phần thân bàn thờ thót lại ở giữa, gây ấn tượng mạnh với bốn góc chạm nổi hình tượng thần điểu Garuda đang vươn tay đỡ lấy đài sen. Thần điểu Garuda hiện lên sống động với hình hài vừa ngộ nghĩnh, vừa khỏe khoắn: tư thế ngồi bệt, đầu người mắt lồi, trán khắc chìm chữ "Vương", mũi sư tử, bụng phệ, các móng vuốt quắp chặt viên ngọc. Xuống dưới cùng là tầng chân đế giật 2 cấp theo dạng sập chân quỳ - dạ cá, điểm xuyết các hoa văn hình dây xoắn sóng nước mang đậm phong cách Lý - Trần.
Bà Bảo và bà Ngắn làm công quả hàng chục năm ở chùa Hương Trai chia sẻ: "Bao nhiêu thế hệ dân làng chúng tôi lớn lên, trải qua những năm tháng bom đạn chiến tranh khốc liệt nhất, mái chùa có lúc sờn mây nhưng bệ đá Phật vẫn vẹn nguyên sừng sững, che chở cho dân làng. "Mới đây, tận mắt chứng kiến bệ đá cổ của làng được Nhà nước công nhận là Bảo vật Quốc gia, những người già chúng tôi mãn nguyện và tự hào lắm".
Việc chùa Hương Trai đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia không chỉ là sự tôn vinh đối với một di sản quý báu mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ những "mạch ngầm" văn hóa dân tộc giữa dòng chảy hiện đại. Đối với những ai yêu thích tìm hiểu về lịch sử và nghệ thuật cổ Việt Nam, chùa Hương Trai chắc chắn là một địa chỉ không thể bỏ qua trong hành trình khám phá ngoại thành Thủ đô.
Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.