Chiến sự Iran tối 12/4: Iran không định đàm phán thêm sau bế tắc ở Pakistan; ông Putin điện khẩn với Tổng thống Iran

Ông Putin điện đàm với Tổng thống Iran

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã thảo luận về các cuộc đàm phán của họ với Mỹ tại Islamabad qua điện đàm.

"Tổng thống Iran bày tỏ lòng biết ơn đối với lập trường có nguyên tắc của Nga, kể cả trên các diễn đàn quốc tế, nhằm mục đích giảm leo thang tình hình. Ông Masoud Pezeshkian cũng cảm ơn Nga về viện trợ nhân đạo đã cung cấp cho người dân Iran," thông cáo báo chí của Điện Kremlin cho biết. Ông Putin nhấn mạnh sự sẵn sàng của mình trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho một giải pháp chính trị và ngoại giao cho cuộc xung đột ở Trung Đông. Để đạt được mục tiêu này, Moscow sẽ tiếp tục tích cực hợp tác với tất cả các đối tác trong khu vực.

Hai nhà lãnh đạo cũng tái khẳng định cam kết chung của họ trong việc tăng cường hơn nữa quan hệ song phương. Ông Pezeschkian chúc mừng ông Putin và các tín đồ Chính thống giáo ở Nga nhân dịp Lễ Phục Sinh.

Trước thềm cuộc đàm phán quan trọng diễn ra cuối tuần này tại Pakistan, các quan chức Mỹ đã xác định một số lĩnh vực then chốt mà họ cần thấy tiến triển để tuyên bố thành công.

Sau nhiều giờ đàm phán kéo dài đến tận sáng sớm, các nhóm đàm phán của Mỹ và Iran đã rơi vào bế tắc ở một số điểm quan trọng, theo những người quen thuộc với các cuộc thảo luận.

Đối với Mỹ, đó là việc Tehran từ chối mở lại eo biển Hormuz.

Nếu những vấn đề đó không được giải quyết, yêu cầu của Iran về việc Mỹ dỡ bỏ lệnh trừng phạt và giải phóng hàng tỷ đô la tài sản bị đóng băng cũng rơi vào bế tắc, khiến cả hai bên tuyên bố các cuộc đàm phán kéo dài đã thất bại.

Một số quan chức chỉ ra sự khác biệt cơ bản trong phong cách đàm phán là một yếu tố dẫn đến bế tắc. Trước đây, Iran sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán phức tạp, quanh co để đạt được thỏa thuận. Quá trình đạt được thỏa thuận hạt nhân thời Obama mất khoảng hai năm.

Tổng thống Donald Trump dường như không mấy mặn mà với các cuộc đàm phán kéo dài.

Các lĩnh vực kháng cự chính của Iran — chương trình hạt nhân và eo biển — mỗi lĩnh vực đều đặt ra những thách thức riêng biệt đối với Mỹ.

Các quan chức cho biết, cả hai bên đã đưa ra những đề nghị nhằm giải quyết vấn đề hạt nhân trong các cuộc đàm phán. Trước đó, ông Trump từng tuyên bố Mỹ và Iran sẽ hợp tác để loại bỏ cái mà ông gọi là "bụi hạt nhân", mặc dù Iran dường như không có động thái nào.

Eo biển Hormuz đang đặt ra một vấn đề mới. Iran đã giữ cho kênh đào mở trong các cuộc đàm phán trước đó, chỉ đóng cửa giao thông tàu chở dầu sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công. Giờ đây, việc đóng cửa đang gây ra sự hỗn loạn trên thị trường năng lượng toàn cầu và những khó khăn chính trị cho ông Trump trong nước.

Các nhà đàm phán Iran, nhận thức được lợi thế mà eo biển mang lại, đã từ chối nhượng bộ trước yêu cầu mở lại tuyến đường thủy cho đến khi đạt được thỏa thuận cuối cùng, các quan chức cho biết.

Phái đoàn Iran đã rời Pakistan

Nhóm đàm phán của Iran đã rời Islamabad sau khi các cuộc đàm phán kéo dài với Mỹ không đạt được thỏa thuận, các nguồn tin từ Pakistan và Iran cho biết với CNN.

Theo hãng thông tấn nhà nước Tasnim, phái đoàn của họ gồm 71 người, bao gồm các nhà đàm phán, chuyên gia, đại diện truyền thông và lực lượng an ninh.

Nhưng bất chấp 21 giờ đàm phán căng thẳng với Mỹ, cùng với sự tham gia trung gian hòa giải của Pakistan, hai bên vẫn không thể đạt được thỏa thuận.

Toàn bộ phái đoàn Mỹ cũng đã rời Pakistan, một quan chức Mỹ cho biết với báo chí trong chuyến đi cùng Phó Tổng thống JD Vance sáng nay.

Vance cho biết điểm bất đồng chính xoay quanh việc Iran từ chối từ bỏ chương trình hạt nhân của mình, trong khi hãng thông tấn Tasnim của Iran đổ lỗi cho "sự lạm quyền và tham vọng của Mỹ" đã làm đổ vỡ bất kỳ thỏa thuận nào.

Tất cả các thành viên phái đoàn Mỹ 'đã rời Pakistan'

Một quan chức Mỹ cho biết, không một thành viên nào trong phái đoàn Mỹ ở lại Pakistan sau cuộc đàm phán với Iran, đồng nghĩa với việc không còn ai ở thủ đô Islamabad của Pakistan để tiếp tục các cuộc đàm phán bí mật.

Theo lời một quan chức, trong một lần dừng tiếp nhiên liệu tại căn cứ không quân Ramstein của Đức dành cho chuyên cơ Air Force 2, chở Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance trở về từ cuộc đàm phán, các quan chức cấp cao của Mỹ, bao gồm Jared Kushner và Steve Witkoff, cùng với các thành viên còn lại của nhóm kỹ thuật, đã rời Islamabad cùng với Phó Tổng thống Vance.

Đã xuất hiện nhiều đồn đoán rằng một hoặc cả hai đặc phái viên của Trump có thể ở lại để tiếp tục các cuộc thảo luận, sau khi các cuộc đàm phán kéo dài không đạt được bất kỳ tiến triển thực chất nào về cuộc xung đột với Iran.

Mỹ cần phải "nhìn nhận thực tế" về khả năng hạt nhân của Iran.

Một nhà phân tích nói với Al Jazeera rằng việc chính phủ Mỹ công khai tập trung vào chương trình hạt nhân của Iran là một cách che đậy những mục tiêu sâu xa hơn của chính quyền Trump ở Iran.

“Họ cần phải nhìn nhận thực tế. Bạn không thể tìm thấy bất kỳ chuyên gia hạt nhân nào trên thế giới nói rằng bạn có thể chế tạo vũ khí hạt nhân bằng uranium được làm giàu ở mức 3,65%", Foad Izadi, giáo sư tại Đại học Tehran cho biết.

Theo thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015, chính thức được gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện chung (JCPOA), Iran đã đồng ý với các cuộc thanh tra “rộng rãi”, Izadi nói thêm.

Ông Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận JCPOA năm 2018. Nhưng vị giáo sư lập luận rằng “cách tốt nhất để đảm bảo Iran không có vũ khí hạt nhân là quay lại một thỏa thuận tương tự”.

Ông Izadi cho rằng việc chính quyền ngần ngại thảo luận về một thỏa thuận kiểu JCPOA khác cho thấy “chương trình hạt nhân là cái cớ để đạt được các mục tiêu khác”, bao gồm việc chiếm đoạt dầu mỏ của Iran, thay đổi biên giới và kích động thay đổi chính phủ nước này.

“Đây mới là những vấn đề nghiêm túc mà họ quan tâm – chứ không phải chương trình hạt nhân", Izadi kết luận.

×