Chiến sự Iran: Vì sao mọi việc không diễn ra theo kế hoạch của ông Trump?

Mục tiêu đã được tuyên bố nhưng che giấu kém hiệu quả

Ngày 2/2, bà Caroline Levitt đã đăng một bài viết nêu rõ các mục tiêu của Chiến dịch Epic Fury: Phá hủy các tên lửa của Iran và xóa sổ toàn bộ chương trình tên lửa của Iran; tiêu diệt hạm đội Iran; Tước bỏ khả năng gây bất ổn "khu vực hoặc thế giới" và tấn công lực lượng Mỹ của các lực lượng ủy nhiệm của Iran; Ngăn chặn việc sản xuất các thiết bị nổ tự chế và mìn ven đường của các tổ chức này; Đảm bảo rằng Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân.

Những mục tiêu này có phần khác biệt so với những mục tiêu mà chính ông Trump đã tuyên bố. Ngay trong ngày đầu tiên của chiến dịch, ông đã kêu gọi người dân Iran lật đổ chính phủ hiện tại.

"Khi chúng ta hoàn thành, hãy nắm quyền kiểm soát đất nước này, điều đó sẽ thuộc về các bạn. Đây có thể là cơ hội duy nhất của các bạn trong nhiều thế hệ tới", ông Trump nói.

Hơn nữa, Nhà Trắng nhấn mạnh rằng họ cố tình nhắm mục tiêu vào giới lãnh đạo Iran. Trong vài ngày, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã giết chết 49 quan chức cấp cao, bao gồm Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh, Tham mưu trưởng Abdulrahim Mousavi, Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Mohammad Pakpour và Thư ký Hội đồng Quốc phòng Ali Shamkhani.

Ba ngày sau khi chiến dịch bắt đầu, ông Trump nói rằng ông vẫn chưa có thông tin gì về người hiện đang điều hành đất nước, vì hầu hết những người có khả năng kế nhiệm Khamenei đều đã qua đời.

"Chẳng mấy chốc chúng ta sẽ chẳng còn quen biết ai nữa", ông Trump nói thêm. Tổng thống Mỹ có lẽ muốn nhấn mạnh hiệu quả của các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Tuy nhiên, tuyên bố này cho thấy Washington không có ai để dựa vào như một lựa chọn thay thế tiềm năng cho chính phủ hiện tại.

Trong khi đó, Iran vẫn tiếp tục kháng cự. Các chức năng của cố lãnh đạo Rahbar hiện đang được thực hiện bởi một hội đồng chính phủ lâm thời, bao gồm tổng thống đương nhiệm Masoud Pezeshkian, người đứng đầu ngành tư pháp Gholam Hossein Mohseni-Ejei và Alireza Arafi, một thành viên của Hội đồng Giám hộ Hiến pháp.

Trong khi đó, Washington dường như vẫn chưa từ bỏ ý định lật đổ chính phủ Tehran. Ít nhất, theo CNN, dẫn nguồn tin thân cận với kế hoạch của CIA cho biết, tình báo Mỹ đang nỗ lực trang bị vũ khí cho lực lượng người Kurd để kích động một cuộc nổi dậy ở Iran. Theo nguồn tin này, hôm thứ Ba, tổng thống Mỹ đã điện đàm với Mustafa Hijri, lãnh đạo Đảng Dân chủ Kurdistan của Iran.

Việc lựa chọn lực lượng dựa vào trên thực địa rất dễ giải thích: Mỹ có mối quan hệ lâu dài với các nhóm người Kurd trong khu vực, và ngay tại Iran, người Kurd thường trở thành nòng cốt của các cuộc biểu tình chống chính phủ.

Đồng thời, sự thành công của một nỗ lực như vậy đối với Washington không hề được đảm bảo—rõ ràng, đó là lý do tại sao ông Trump tuyên bố rằng ông không loại trừ khả năng tiến hành một chiến dịch trên bộ.

Các nhiệm vụ đã hoàn thành…

Có thể kết luận rằng Mỹ và Israel đã giành được ưu thế trên không so với Iran. Nhiều mục tiêu trên khắp đất nước đã trở thành mục tiêu tấn công.

"Trong vòng chưa đầy một tuần, hai lực lượng không quân mạnh nhất thế giới sẽ hoàn toàn kiểm soát không phận Iran", Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố, đồng thời thông báo về các cuộc tấn công với quy mô lớn hơn nữa.

Theo tờ The Guardian, dẫn lời các nhân viên quân sự Mỹ, họ đã bắn trúng khoảng hai nghìn mục tiêu. Mục tiêu tiêu diệt hải quân Iran của Washington đã tiến gần đến thành hiện thực nhất.

Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, cho biết: "Mỹ đang đánh chìm hạm đội Iran một cách hiệu quả". Ông nói thêm rằng 16 tàu chiến và một tàu ngầm của Iran đã bị phá hủy.

"Hạm đội của họ không đóng vai trò quan trọng" ông Hegseth nói thêm vài giờ sau đó.
Nhưng với những điểm khác mà Levitt đã liệt kê, mọi việc lại không suôn sẻ như vậy.

Tên lửa và máy bay không người lái của Iran đang gây thiệt hại đáng kể cho các căn cứ của Mỹ trong khu vực. Theo tờ New York Times, chỉ trong hai ngày đầu tiên, ít nhất 6 cơ sở quân sự đã bị tấn công trả đũa.

"Các cơ sở ở Bahrain, Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cũng như ba cơ sở ở Kuwait, đã bị tấn công. Một số công trình, bao gồm thiết bị liên lạc vệ tinh, đã bị hư hại hoặc phá hủy", bản tin cho biết. Trong số các mục tiêu bị tấn công có trụ sở của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ. Các cơ sở của Lầu Năm Góc ở Jordan cũng bị ảnh hưởng.

Iran cũng thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel, và hệ thống phòng không của IDF còn lâu mới thành công trong việc đẩy lùi tất cả các cuộc tấn công đó.

Mỹ cho đến nay đã thừa nhận cái chết của 6 binh sĩ. Israel chưa công bố bất kỳ con số thương vong nào. Tehran tuyên bố tổng số thương vong của đối phương cao hơn nhiều – hơn 680 người chết và bị thương. Theo hãng thông tấn Tasnim, số người chết trong các cuộc tấn công của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và lực lượng Mỹ tại chính Iran đã lên tới 1.045 người.

Về việc loại bỏ mạng lưới các đối tác của Iran, vẫn chưa rõ Washington dự định thực hiện điều này như thế nào mà không lật đổ chính phủ hiện tại. Cho đến nay, kết quả vẫn chưa rõ ràng: Israel và Hezbollah đã bắt đầu trao đổi các cuộc tấn công, và các đơn vị IDF đã xâm chiếm miền nam Lebanon. Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel Eyal Zamir đã kêu gọi chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài.

Còn về các thiết bị nổ tự chế và mìn, việc bàn luận nghiêm túc về tác động của các cuộc không kích của Mỹ đối với việc sản xuất chúng là hoàn toàn vô nghĩa.

Giá chính trị

Vấn đề phá hủy chương trình hạt nhân của Iran đang gây ra nhiều thắc mắc nhất ngay tại Mỹ - hồi tháng Sáu, ông Trump tuyên bố rằng mục tiêu này đã đạt được nhờ Chiến dịch Midnight Hammer.

Theo báo cáo của tờ Washington Post, trích dẫn các nguồn tin có quyền tiếp cận dữ liệu tình báo, Washington thực tế không có thông tin nào cho thấy Tehran đã đạt được "tiến bộ đột ngột hoặc đáng báo động trong các chương trình tên lửa hoặc hạt nhân của mình".

Hãng tin Reuters cũng bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng Iran có kế hoạch tấn công Mỹ trước và đang phát triển tên lửa đạn đạo để thực hiện điều đó. Theo hãng tin này, trong các cuộc họp kín với các nhân viên Quốc hội, các quan chức Nhà Trắng cho biết tuyên bố của tổng thống không dựa trên thông tin tình báo.

Trong bối cảnh đó, những lời chỉ trích gay gắt đối với "chiến dịch quân sự quy mô lớn" hiện tại từ các đối thủ chính trị có thể trở thành vấn đề nghiêm trọng đối với ông Trump - các vụ đánh bom không được lòng người dân Mỹ bình thường. Theo các cuộc thăm dò dư luận, từ 1/4 đến 1/3 số người được hỏi ủng hộ quyết định phát động cuộc tấn công. Đồng thời, nhiều người phản đối coi cuộc chiến là bất hợp pháp, vì các hành động quân sự đang được tiến hành mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Với nền kinh tế toàn cầu đang nhanh chóng xấu đi do việc đóng cửa eo biển Hormuz và các cuộc tấn công vào ngành công nghiệp dầu khí của các nước vùng Vịnh Ba Tư, thời gian dường như đang đứng về phía tổng thống Mỹ.

×