Chu Nguyên Chương hỏi con dâu Triệu Mẫn: "Thứ gì trong thiên hạ là lớn nhất và cái kết!"

Chu Nguyên Chương hỏi con dâu Triệu Mẫn: "Thứ gì trong thiên hạ là lớn nhất và cái kết!"

Mỗi vị hoàng đế đều đóng một vai trò riêng trong dòng chảy lịch sử. Có người mở mang bờ cõi, có người chăm lo trị quốc, cũng có người để lại nhiều tranh cãi vì tính cách và những quyết định của mình. Nhưng khi nhắc đến sự ra đời của triều Minh, cái tên đầu tiên mà người ta nghĩ tới luôn là Chu Nguyên Chương.

Điều đáng nói là Chu Nguyên Chương không xuất thân từ hoàng tộc, cũng chẳng có gia thế hiển hách. Ông từng chỉ là một người dân nghèo, trải qua nạn đói, cảnh lưu lạc và muôn vàn khổ cực, cuối cùng dựa vào tài năng cùng lòng can đảm của bản thân để từ một nông dân bình thường trở thành bậc đế vương.

Trong xã hội phong kiến, hoàng đế được xem là chí tôn thiên hạ, nắm trong tay quyền lực tối cao. Vì thế, nhiều vị vua thường thích đặt câu hỏi cho quần thần, phi tần hoặc những người thân cận. Nhưng người trả lời luôn phải hết sức thận trọng.

Bởi lẽ, câu hỏi của hoàng đế bề ngoài tưởng chừng đơn giản, nhưng thực chất lại là một phép thử. Trả lời không khéo có thể khiến long nhan nổi giận; còn nếu đối đáp thông minh thì biết đâu sẽ làm thay đổi cả số phận.

Trong lịch sử, Chu Nguyên Chương cũng từng đặt ra một câu hỏi như vậy.

Người được hỏi là một cô gái về sau trở thành nạn nhân của một cuộc hôn nhân chính trị.

Nhắc đến Triệu Mẫn, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến nàng quận chúa Mông Cổ thông minh, quyết đoán và mưu trí trong tiểu thuyết Ỷ Thiên Đồ Long Ký của Kim Dung.

Thực ra, nhân vật Triệu Mẫn trong tiểu thuyết không hoàn toàn là hư cấu, mà có nguyên mẫu nhất định trong lịch sử.

Trong truyện, Triệu Mẫn có một người anh là Vương Bảo Bảo. Lịch sử cũng thực sự có một nhân vật tên Vương Bảo Bảo. Ông là danh tướng nổi tiếng vào cuối thời nhà Nguyên, có tài năng quân sự xuất chúng và là một nhân vật quan trọng của triều Nguyên những năm cuối.

Theo sử sách, Vương Bảo Bảo cũng có một người em gái, được ghi chép đơn giản là Vương thị.

Tuy không có câu chuyện truyền kỳ như Triệu Mẫn trong tiểu thuyết, nhưng qua một số ghi chép lịch sử có thể thấy Vương thị có nhiều nét tương đồng với nhân vật này. Bà thông minh, nhạy bén, suy nghĩ sâu sắc và là người có chính kiến rất mạnh.

Sau này, Vương thị trở thành Vương phi của Tần vương Chu Sảng, người con trai thứ tư của Chu Nguyên Chương.

Từ đó, cuộc đời bà gắn chặt với hoàng thất nhà Minh và những cuộc đấu tranh chính trị.

Chu Nguyên Chương từ lâu đã rất ngưỡng mộ tài năng của Vương Bảo Bảo.

Trong thời kỳ loạn lạc chuyển giao từ nhà Nguyên sang nhà Minh, Vương Bảo Bảo không chỉ có năng lực quân sự xuất sắc mà còn sở hữu sức hiệu triệu rất lớn. Chu Nguyên Chương hiểu rõ rằng nếu có thể chiêu hàng Vương Bảo Bảo thì sẽ giúp triều Minh vừa mới thành lập nhanh chóng ổn định.

Vì vậy, ông đã nhiều lần tìm cách thuyết phục Vương Bảo Bảo đầu hàng. Thế nhưng, trước lời mời của Chu Nguyên Chương, Vương Bảo Bảo vẫn kiên quyết không quy thuận.

Ông tiếp tục trung thành với nhà Nguyên và đối đầu với quân Minh.

Trong hoàn cảnh ấy, Chu Nguyên Chương chuyển hướng sang người em gái của Vương Bảo Bảo là Vương thị.

Ông hy vọng thông qua việc gả Vương thị cho con trai mình là Chu Sảng sẽ tác động đến lập trường của Vương Bảo Bảo, thậm chí khiến Nguyên Thuận Đế nghi ngờ lòng trung thành của vị tướng này.

Bởi trong thời đại ấy, hôn nhân chưa bao giờ chỉ là chuyện tình cảm cá nhân. Đặc biệt là hôn nhân trong hoàng tộc, vốn thường mang mục đích chính trị.

Thế nhưng khi Chu Nguyên Chương đề cập đến cuộc hôn nhân này, Vương thị đã thẳng thừng từ chối. Rõ ràng bà không muốn trở thành một quân cờ trong bàn cờ chính trị.

Biết được Vương thị cự tuyệt, Chu Nguyên Chương quyết định đích thân gặp bà.

Ông nhìn Vương thị rồi hỏi một câu tưởng như rất đơn giản nhưng lại hàm chứa dụng ý sâu xa: "Con có biết, trong thiên hạ ngày nay, thứ gì là lớn nhất không?"

Đối diện câu hỏi của hoàng đế, Vương thị hiểu rằng đây tuyệt đối không phải là một câu hỏi bình thường.

Bà buộc phải trả lời.

Sau một hồi suy nghĩ, bà đáp bằng bốn chữ: "Trung hiếu là lớn nhất." (忠孝最大)

Ngay khi bốn chữ ấy vừa thốt ra, Chu Nguyên Chương đã có ngay câu trả lời mà ông mong muốn.

Vương thị nói rằng "trung hiếu là lớn nhất", hơn nữa còn đặt chữ "trung" trước chữ "hiếu".

Theo cách nhìn của Chu Nguyên Chương, thiên hạ lúc bấy giờ đã thuộc về triều Minh, còn bản thân ông chính là chủ nhân của thiên hạ. Đối với thần dân, điều trước tiên phải làm là trung thành với quân vương, sau đó mới bàn đến đạo hiếu với cha mẹ.

Nếu đã coi "trung" đứng trước "hiếu", thì việc tận trung với quân vương đương nhiên phải được đặt cao hơn ý nguyện của cá nhân.

Vì thế, Chu Nguyên Chương thuận thế nói rằng: nếu đã lấy chữ "trung" làm đầu trong đạo trung hiếu, thì cuộc hôn nhân này Vương thị tất nhiên không thể từ chối.

Cứ như vậy, Vương thị cuối cùng buộc phải kết hôn với Chu Sảng, con trai của Chu Nguyên Chương.

Bà đã dùng trí tuệ để trả lời câu hỏi của hoàng đế, nhưng vẫn không thể thay đổi được số phận của chính mình.

Đó cũng là hình ảnh thu nhỏ cho bi kịch của rất nhiều người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

Trước quyền lực của hoàng đế và những toan tính chính trị, sự lựa chọn của cá nhân thường trở nên vô cùng nhỏ bé. Dù thông minh và bản lĩnh như Vương thị, bà cũng không thể thực sự làm chủ cuộc đời mình.

Bà từng là em gái của Vương Bảo Bảo, xuất thân từ một gia tộc trung thành với triều Nguyên. Sau đó, bà trở thành Tần vương phi của nhà Minh, nhưng từ đầu đến cuối vẫn không thể thoát khỏi thân phận của một quân cờ trong cuộc hôn nhân chính trị.

Điều khiến người đời càng thêm xót xa là sau khi Chu Sảng qua đời, Vương thị lại bị ban chiếu chỉ tuẫn táng, phải chết theo chồng.

Người phụ nữ từng trẻ trung, thông minh và đầy chủ kiến ấy đã kết thúc cuộc đời trong một bi kịch đau thương.

Nhìn lại cuộc đời của Vương thị, bốn chữ "Trung hiếu là lớn nhất" vừa thể hiện sự thông minh, vừa vô tình trở thành chiếc xiềng xích trói buộc chính số phận của bà.

Trong thời đại mà hoàng quyền đứng trên tất cả, ý chí của cá nhân thường phải nhường chỗ cho lợi ích của quốc gia, gia tộc và quyền lực.

Điều đánh bại Vương thị không phải là sự thiếu khôn ngoan, mà chính là những quy tắc của thời đại mà bà đang sống.

Câu chuyện ấy cũng giúp hậu thế hiểu rằng, phía sau những trang sử hào hùng về các triều đại và các bậc đế vương là biết bao số phận bình thường, đặc biệt là những người phụ nữ, với những niềm vui, nỗi buồn và bi kịch riêng.

Đôi khi, chỉ một câu nói tưởng như đơn giản hay một lựa chọn trong khoảnh khắc cũng đủ để quyết định cả cuộc đời của một con người.

×