Chủ tịch Hà Nội chia sẻ kế hoạch lớn năm Bính Ngọ: Metro, sông Hồng và những thay đổi sát sườn dân sinh

Trong không khí Xuân Bính Ngọ 2026, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã trả lời phỏng vấn về những định hướng lớn của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới. Từ mục tiêu tăng trưởng hai con số, mở rộng mạng lưới metro, kiến tạo trục cảnh quan sông Hồng đến xây dựng mô hình đô thị đa cực, các kế hoạch không chỉ mang tầm chiến lược dài hạn mà còn hướng trực tiếp tới những thay đổi sát sườn đời sống người dân: giao thông thuận tiện hơn, môi trường sống xanh hơn và cơ hội phát triển bền vững cho toàn Thành phố. Cuộc trao đổi đầu xuân cũng hé mở cách Hà Nội chuyển mình mạnh mẽ, đặt chất lượng sống của người dân vào trung tâm mọi quyết sách.

Đã nói là làm, hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng hai con số

Thưa ông, năm 2026 Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên, hướng tới tăng trưởng hai con số bền vững. Trong bối cảnh dư địa tăng trưởng truyền thống đang thu hẹp, đâu sẽ là những động lực mới mang tính quyết định và Thành phố sẽ làm gì để bảo đảm tăng trưởng nhanh, bền vững?

- Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVIII và Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, chúng tôi xác định đây không chỉ là năm tăng tốc mà còn là năm xác lập mô hình tăng trưởng mới cho Thủ đô. Đó là chuyển mạnh từ tăng trưởng chủ yếu dựa vào vốn, lao động và đất đai sang tăng trưởng dựa trên năng suất, sáng tạo và bền vững.

Thành phố đặt mục tiêu GRDP tăng từ 11% trở lên là yêu cầu chiến lược để Hà Nội thực sự bứt phá, góp phần vào “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” như tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm. Cùng với đó, Thành phố thống nhất thực hiện phương châm hành động “Kỷ cương, chuyên nghiệp - Đột phá, sáng tạo - Hiệu quả, bền vững”, kết hợp với tinh thần “Hà Nội đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”. Đây chính là kim chỉ nam cho mọi hành động của Thành phố.

Động lực mới mang tính quyết định được xây dựng trên 6 trụ cột chiến lược. Cụ thể, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm khâu đột phá then chốt, với TFP đóng góp 57-60% vào tăng trưởng và kinh tế số hướng tới khoảng 50% GRDP vào năm 2030. Văn hóa - di sản và kinh tế ven sông, phát triển công nghiệp văn hóa đạt 8% GRDP, xây dựng “Trục đại lộ cảnh quan Sông Hồng”. Đô thị đa cực theo mô hình TOD, giải quyết đồng bộ các điểm nghẽn phát triển như: ùn tắc, ngập úng, ô nhiễm môi trường.

Cùng với đó là cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, trong đó thành lập Khu Thương mại tự do, trung tâm tài chính với cơ chế ưu đãi vượt trội. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc làm trung tâm đào tạo AI, bán dẫn chuẩn quốc tế. Nâng cao quản trị và thực thi, với nguyên tắc rõ người - rõ việc - rõ trách nhiệm - rõ sản phẩm.

Để đảm bảo tăng trưởng nhanh nhưng vẫn giữ vững chất lượng, ổn định và các cân đối lớn, chúng tôi tập trung 3 nhóm giải pháp cốt lõi: Thứ nhất là đột phá thể chế và chính sách, khai thác tối đa các cơ chế đặc thù, phát hành trái phiếu Thủ đô, hình thành quỹ đầu tư hạ tầng.

Thứ hai là huy động nguồn lực xã hội mạnh mẽ, với tổng nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030 khoảng 248 tỷ USD, chủ yếu từ vốn xã hội và các dự án hạ tầng lớn tạo hệ số lan tỏa 1,7 lần, theo như các chuyên gia tính toán.

Thứ ba là tăng cường kỷ luật, kỷ cương thực thi. Chúng tôi đã xây dựng kịch bản tăng trưởng chi tiết theo quý, ngành, địa bàn; yêu cầu các đơn vị giải ngân hằng tháng và đánh giá kết quả bằng sản phẩm cụ thể, trách nhiệm cá nhân rõ ràng. Đồng thời kiểm soát chặt chẽ lạm phát, thu chi ngân sách, bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội.

Với quyết tâm chính trị cao nhất và tinh thần “Hà Nội đã nói là làm”, từ ngày đầu, tháng đầu năm 2026, toàn hệ thống chính trị Thành phố đã và đang vào cuộc đồng bộ, quyết liệt. Hà Nội cam kết sẽ biến khát vọng tăng trưởng hai con số thành hiện thực cụ thể, đưa Hà Nội ngày càng xanh hơn, thông minh hơn, văn minh hơn và xứng đáng là Thủ đô của cả nước trong kỷ nguyên mới.

Chuyển dịch từ tư duy “đô thị quay lưng vào sông" sang "đô thị hướng sông"

Quy hoạch Thủ đô dự kiến xác định tổ chức không gian đa cực, đa trung tâm với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực nhằm phân bổ lại không gian phát triển và giảm áp lực cho khu vực lõi đô thị. Vậy, Hà Nội sẽ triển khai mô hình này như thế nào để các cực tăng trưởng thực sự vận hành hiệu quả, thưa ông?

- Việc xác lập mô hình 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực là một chiến lược phân bổ lại động lực phát triển. Quy hoạch này hướng tới việc giải quyết triệt để những mâu thuẫn tồn tại bấy lâu nay giữa bảo tồn và phát triển, giữa mật độ dân cư quá tải tại lõi di sản và sự thiếu hụt hạ tầng kết nối tại vùng ngoại vi. Để mô hình này vận hành hiệu quả và tạo chuyển biến rõ nét, Thành phố sẽ tập trung vào 3 nhóm giải pháp chiến lược sau.

Thứ nhất, hạ tầng giao thông phải đi trước, đóng vai trò xương sống kết nối, trong đó, Hà Nội xác định hệ thống đường sắt đô thị là chủ đạo để kết nối các cực tăng trưởng. Theo quy hoạch, chúng ta sẽ đầu tư mạng lưới 15 tuyến Metro với tổng chiều dài khoảng 616,9km. Giai đoạn đến năm 2035, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 410,8km để kết nối lõi nội đô với các đô thị phía Bắc, phía Tây và khu vực phía Nam. Đi kèm với đó là mô hình TOD (phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng), cho phép hình thành các đô thị nén, hiện đại xung quanh các nhà ga, tối ưu hóa giá trị từ đất đai để tái đầu tư cho hạ tầng.

Thứ hai, đồng thời xây dựng, sửa đổi Luật Thủ đô nhằm tạo đòn bẩy về thể chế, trao cho Hà Nội những cơ chế đặc thù vượt trội trong các lĩnh vực quy hoạch, đầu tư, đất đai... giúp tháo gỡ nhanh các điểm nghẽn đầu tư, rút ngắn quy trình thủ tục. Đặc biệt là các cơ chế chính sách ưu đãi đặc thù để thu hút dòng vốn của các nhà đầu tư chiến lược vào các trung tâm lớn như Khu Công nghệ cao Hòa Lạc hay các khu đô thị thông minh, từ đó giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu hạ tầng khổng lồ và áp lực ngân sách nhà nước.

Thứ ba, quản trị thông minh và giảm áp lực cho lõi đô thị: Thành phố triển khai hệ thống Trung tâm Điều hành đô thị thông minh (IOC) làm "bộ não số" để giám sát và điều hành toàn bộ mạng lưới đa cực dựa trên dữ liệu thời gian thực. Song song với đó là lộ trình di dời các trụ sở bộ ngành, đại học, bệnh viện ra khỏi nội đô lịch sử trong phát triển quy hoạch Thủ đô. Quỹ đất sau di dời sẽ được dành cho không gian xanh và hạ tầng xã hội, biến trục Sông Hồng trở thành trục cảnh quan trung tâm - biểu tượng văn hóa sáng tạo mới của Thủ đô.

Thưa ông, quy hoạch trục sông Hồng được xác định là đột phá chiến lược của Thủ đô. Vậy tầm nhìn và cách triển khai quy hoạch này để vừa bảo đảm phòng chống lũ, gìn giữ giá trị văn hóa - lịch sử, vừa khai thác hiệu quả quỹ đất, mở rộng không gian phát triển và tạo động lực tăng trưởng mới cho Hà Nội?

- Quy hoạch trục cảnh quan sông Hồng được xác định là một trong những đột phá trong chiến lược phát triển Thủ đô Hà Nội, Thành phố không chỉ coi đây là một dự án hạ tầng mà là cuộc cách mạng không gian, chuyển dịch từ tư duy “đô thị quay lưng vào sông" sang "đô thị hướng sông", đưa sông Hồng trở thành trục cảnh quan trung tâm và là một trong các cực phát triển của Thủ đô. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Thành phố sẽ triển khai theo 5 nguyên tắc chính sau:

Bảo đảm an toàn thoát lũ: Đây là nguyên tắc cốt lõi để đảm bảo phát triển đô thị bền vững. Hà Nội triển khai quy hoạch dựa trên phương án không thu hẹp không gian thoát lũ và không xây dựng đê bối mới. Điểm đột phá là việc tổ chức không gian theo phân lớp cao độ nền trên 11,5m cho phép xây dựng thông thường; từ 9,5m - 11,5m bố trí các công trình thích ứng, chấp nhận ngập một số ngày mưa lũ; dưới 7,5m chỉ dành cho công viên ngập nước và đường dạo.

Trục di sản và bảo tồn giá trị văn hóa - lịch sử: Sông Hồng là mạch nguồn văn hóa Thăng Long. Thành phố sẽ rà soát, bảo tồn các làng cổ lâu đời như Bát Tràng, giữ lại các không gian cây xanh để duy trì các nghề trồng đào, trồng quất và hệ thống di tích, lễ hội ven sông. Trục cảnh quan sông Hồng sẽ trở thành "trục di sản" kết nối các không gian văn hóa sáng tạo, bảo tàng và công viên chuyên đề, tạo nên bản sắc riêng biệt của Hà Nội.

Khai thác hiệu quả quỹ đất và tái thiết đô thị nhân văn: Với quy mô nghiên cứu lên tới 11.000 ha, Thành phố sẽ thực hiện tái cấu trúc mạnh mẽ các khu dân cư hiện hữu, không phát triển nhà ở mật độ cao tại bãi sông mà ưu tiên dành quỹ đất cho công viên cây xanh, quảng trường và các tiện ích cộng đồng. Mô hình "đô thị tái định cư tiêu chuẩn" sẽ được triển khai ngay tại chỗ hoặc tại các quỹ đất đối ứng để đảm bảo người dân di dời có điều kiện sống tốt hơn, hiện đại và thông minh hơn.

Đột phá hạ tầng kết nối đa phương thức: Để xóa bỏ sự ngăn cách hai bên bờ sông, Hà Nội sẽ đầu tư xây dựng hệ thống 16 cầu qua sông Hồng. Đặc biệt, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng dài khoảng 80-92km sẽ là xương sống giao thông gắn với tuyến đường sắt đô thị dài 84km chạy dọc hai bờ. Các tuyến vận tải thủy và bến thuyền du lịch cũng sẽ được phát triển để tối đa hóa khả năng tiếp cận mặt nước cho người dân và du khách.

Tạo động lực tăng trưởng mới qua các siêu dự án: Thành phố đang khẩn trương triển khai Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, xác định các nhà đầu tư chiến lược phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng đô thị, các tổ hợp tài chính, dịch vụ, du lịch và các công trình kiến trúc biểu tượng như Bảo tàng Sông Hồng hay các tòa tháp cao tầng tại các vị trí chiến lược nhằm tạo động lực để phát triển và là dự án kiểu mẫu trong tái cấu trúc đô thị của Thành phố.

Thực hiện lộ trình giãn dân ra khỏi nội đô để giảm tải áp lực cho lõi di sản

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội được xây dựng với tầm nhìn 100 năm, hướng tới kiến tạo một “Thủ đô văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc”, ông có thể chia sẻ rõ hơn tư duy xuyên suốt, những đột phá cốt lõi của Quy hoạch tổng thể lần này?

- Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm là quy hoạch tích hợp giữa phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức không gian và kế hoạch thực hiện với mục tiêu phát triển bền vững với tầm nhìn dài hạn. Khát vọng của chúng ta là kiến tạo một Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".

Về tư duy và các đột phá cốt lõi, Hà Nội xác định lấy con người làm trung tâm, lấy chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc làm thước đo cao nhất cho mọi quyết sách quy hoạch. Trong đó, tư duy mới của Hà Nội là không "hút" nguồn lực của các địa phương khác mà đóng vai trò là "bộ não" dẫn dắt, lan tỏa và điều phối phát triển cho cả Vùng Thủ đô và Vùng Đồng bằng sông Hồng.

Hà Nội sẽ tập trung vào các chức năng cao cấp như quản trị, tài chính, nghiên cứu phát triển (R&D) và thiết kế công nghệ lõi, trong khi các tỉnh lân cận đóng vai trò là "công xưởng" sản xuất và hỗ trợ logistics. Hà Nội cũng quy hoạch các vùng đệm rộng lớn tiếp giáp các tỉnh để bảo tồn môi trường và dự trữ không gian cho thế hệ mai sau.

Như tôi đã trao đổi, Thành phố sẽ kiến tạo mô hình "đô thị đa cực - đa trung tâm" bao gồm 9 cực tăng trưởng động lực, 9 trung tâm lớn và 9 trục phát triển không gian. Cấu trúc này giúp phân bổ lại dân cư và tạo ra các cực kinh tế tự chủ, hiện đại tại khắp các cửa ngõ Thủ đô.

Cùng với đó, chúng tôi thực hiện phương châm "Hạ tầng đi trước dẫn dắt đô thị". Trọng tâm là mạng lưới 15 tuyến đường sắt đô thị, kèm với đó là mô hình TOD - phát triển đô thị nén xung quanh các nhà ga Metro. Đây là giải pháp giúp khai thác hiệu quả hơn giá trị đất đai, giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và tạo ra lối sống xanh, hiện đại cho người dân.

Để giải bài toán quỹ đất hạn hẹp, Hà Nội sẽ khai thác tối đa "tài nguyên không gian" theo chiều thẳng đứng. Thành phố sẽ tạo đột phá về tái cấu trúc đô thị. Đây là cuộc cách mạng về nhà ở và di sản. Hà Nội thực hiện lộ trình giãn dân ra khỏi nội đô để giảm tải áp lực cho lõi di sản.

Các trụ sở bộ ngành, đại học, bệnh viện cũng sẽ chuyển ra các đô thị vệ tinh để nhường quỹ đất trung tâm cho không gian công cộng và các trung tâm tài chính cao cấp. Tuy nhiên, việc di dời phải mang tính nhân văn, người dân sẽ được tái định cư tại các khu đô thị hiện đại với tiêu chuẩn sống, hạ tầng và sinh kế tốt hơn nơi ở cũ.

Để quy hoạch sớm chuyển hóa thành động lực thực chất, Hà Nội thực hiện lộ trình "Làm ngay - Làm nhanh - Làm hiệu quả". Trong đó, giai đoạn 2026-2030, Thành phố tập trung triển khai các dự án biểu tượng như Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, Thành phố thông minh phía Bắc và Khu đô thị Olympic phía Nam... từng bước triển khai tái cấu trúc đô thị khu vực nội đô với mục tiêu giải quyết toàn diện các điểm nghẽn của Thành phố.

Đồng thời, huy động nguồn lực đa phương thức, khuyến khích tư nhân đầu tư vào hạ tầng văn hóa, giáo dục và y tế. Chúng ta cũng áp dụng các cơ chế tài chính đột phá tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc để thu hút các tập đoàn toàn cầu, biến nơi đây thành "cực tăng trưởng trí tuệ" của cả nước.

Với tinh thần "đã nói là làm, đã làm là phải xong và hiệu quả", chúng tôi tin tưởng rằng các định hướng dài hạn của Quy hoạch sẽ sớm hiện hữu trên từng công trình, từng tuyến phố, mang lại sự chuyển biến rõ nét và cuộc sống hạnh phúc hơn cho mỗi người dân Thủ đô.

Bước vào năm mới Bính Ngọ 2026, ông muốn gửi thông điệp hành động gì đến các cán bộ, doanh nghiệp và người dân Thủ đô để đồng lòng hiện thực hóa khát vọng xây dựng Hà Nội văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc trong kỷ nguyên mới?

- Những kết quả của năm 2025 mới chỉ là bước khởi đầu cho chặng đường mới. Thay mặt UBND TP, tôi trân trọng cảm ơn sự tin tưởng, đồng hành của Nhân dân; cảm ơn đội ngũ cán bộ, công chức đã nỗ lực triển khai mô hình chính quyền hai cấp, gần dân, sát dân, phục vụ người dân tốt hơn.

Bước sang năm 2026 còn nhiều thách thức, chúng tôi mong toàn hệ thống chính trị tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm; Nhân dân và doanh nghiệp tiếp tục ủng hộ, đồng hành cùng Thành phố.

Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, tôi xin gửi tới toàn thể cán bộ, công chức, người dân và doanh nghiệp trên địa bàn TP Hà Nội những lời chúc mừng năm mới tốt đẹp nhất!

Xin trân trọng cảm ơn ông!

×