Chủ tịch HĐND TP Hà Nội: Hướng tới hệ sinh thái dân cử thông minh, công nghệ AI dự báo tác động kinh tế - xã hội

Ngày 28/5, tại Hội nghị toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ của HĐND nhiệm kỳ 2026-2031, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà trình bày tham luận về kinh nghiệm ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động của HĐND TP Hà Nội.

AI sẽ hỗ trợ đại biểu phản biện chính sách dựa trên dữ liệu

Theo bà Phùng Thị Hồng Hà, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu công nghệ mà đã trở thành động lực đổi mới phương thức hoạt động của hệ thống chính trị. Những kết quả Quốc hội đạt được thời gian qua như tổ chức kỳ họp trực tuyến kết hợp trực tiếp, biểu quyết điện tử, ứng dụng AI hỗ trợ tổng hợp thông tin, số hóa dữ liệu pháp luật… là nguồn cảm hứng và cũng là áp lực đổi mới đối với HĐND các cấp.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026-2031, Đoàn ĐBQH và HĐND TP Hà Nội đã triển khai Đề án chuyển đổi số toàn diện hoạt động của khối cơ quan dân cử thành phố giai đoạn 2026-2031, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời xây dựng Kho cơ sở dữ liệu dùng chung của Đoàn ĐBQH và HĐND các cấp.

“Chuyển đổi số không đơn thuần ứng dụng công nghệ, mà là đổi mới toàn diện tư duy quản trị phương thức điều hành và cách thức phục vụ Nhân dân, chuyển từ quản trị theo kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu, công khai, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm”, bà Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt.

Cũng theo Chủ tịch HĐND TP Hà Nội, từ thực tiễn triển khai, Hà Nội xác định lộ trình chuyển đổi từ số hóa công cụ sang quản trị thông minh với 3 nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ và xây dựng nền tảng điều hành tập trung. Thành phố không “số hóa cơ học” quy trình cũ mà thiết kế lại toàn diện hệ thống quản trị. Hiện Đoàn ĐBQH và HĐND TP Hà Nội đã vận hành nền tảng điều hành tập trung tích hợp 9 phân hệ phần mềm cốt lõi trên hệ thống xác thực tập trung (SSO), triển khai tới 126 HĐND xã, phường với hơn 3.200 tài khoản sử dụng.

Nền tảng này cho phép xử lý văn bản, lịch công tác, theo dõi nhiệm vụ, đánh giá tiến độ trên một giao diện thống nhất, góp phần chuẩn hóa hoạt động của cơ quan dân cử theo hướng hiện đại. Đối với Đoàn ĐBQH thành phố, hệ thống còn hỗ trợ số hóa quy trình lấy ý kiến xây dựng luật, giúp tổng hợp nhanh ý kiến cử tri, chuyên gia và cơ quan quản lý.

Hà Nội cũng phối hợp với các tập đoàn công nghệ như Viettel, VNPT, FPT, Bkav, Gtel xây dựng hệ sinh thái công nghệ đồng bộ, hướng tới mục tiêu 100% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường số.

Điểm đáng chú ý là nền tảng này kết nối trực tiếp với người dân thông qua ứng dụng công dân số iHanoi. Toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý kiến nghị cử tri được số hóa, cho phép người dân gửi phản ánh, theo dõi tiến độ và đánh giá mức độ hài lòng ngay trên điện thoại. Thành phố đồng thời triển khai trợ lý ảo AI hỗ trợ giải đáp chính sách và cung cấp thông tin về các nghị quyết đặc thù.

Theo Chủ tịch HĐND TP Hà Nội, đây là minh chứng cho mô hình quản trị hiện đại, lấy sự hài lòng của cử tri làm thước đo hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử.

Giải pháp thứ hai là xây dựng Kho dữ liệu dùng chung phục vụ giám sát và ra quyết sách. Kho dữ liệu này tích hợp dữ liệu điều hành, giám sát, tiếp xúc cử tri và dữ liệu chuyên ngành; kết nối với các sở, ngành theo thời gian thực nhằm giảm tối đa nhập liệu thủ công.

Thông qua các bảng điều khiển trực quan (Dashboard), Thường trực HĐND có thể theo dõi kịp thời các chỉ số về đầu tư công, ngân sách, y tế, giáo dục và nhiều lĩnh vực quan trọng khác để nâng cao chất lượng giám sát và hỗ trợ ban hành chính sách sát thực tiễn.

Giải pháp thứ ba là phát triển mô hình “Đại biểu số” ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Hà Nội đang xây dựng ứng dụng di động dành cho đại biểu dân cử, tích hợp AI hỗ trợ tra cứu văn bản pháp luật, tổng hợp dư luận xã hội, phân tích dữ liệu và phục vụ hoạt động chất vấn, giám sát.

Theo bà Phùng Thị Hồng Hà, việc ứng dụng dữ liệu lớn và AI sẽ giúp hoạt động nghị trường chuyển mạnh từ “nghe báo cáo” sang “phân tích dữ liệu và phản biện chính sách dựa trên dữ liệu gốc”.

Hà Nội hướng tới một hệ sinh thái dân cử thông minh

Bên cạnh kết quả bước đầu, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều khó khăn như chưa có khung kiến trúc tổng thể riêng cho hoạt động HĐND số; dữ liệu còn phân tán; việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chưa đồng bộ; công cụ AI hỗ trợ đại biểu vẫn đang hoàn thiện; hành lang pháp lý cho hoạt động dân cử trên môi trường số chưa đầy đủ.

Từ thực tiễn triển khai, HĐND TP Hà Nội rút ra bốn bài học kinh nghiệm, trong đó nhấn mạnh vai trò quyết định của người đứng đầu; yêu cầu xây dựng kiến trúc số phù hợp đặc thù cơ quan dân cử; tăng cường liên thông dữ liệu giữa khối hành chính và cơ quan dân cử; đồng thời lấy sự thuận tiện, hài lòng của người dân làm trung tâm.

Theo lộ trình, giai đoạn 2026-2030 Hà Nội tập trung chuẩn hóa nền tảng và hoàn thiện quản trị dựa trên dữ liệu. Giai đoạn 2031-2035 hướng tới mô hình “mặc định số”, trong đó dữ liệu trở thành nền tảng cho mọi hoạt động điều hành.

“Tầm nhìn đến năm 2045 hướng tới một Hệ sinh thái dân cử thông minh, nơi công nghệ AI sẽ mô phỏng, dự báo chính xác các tác động kinh tế - xã hội của chính sách trước khi đại biểu bấm nút thông qua tại nghị trường”, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội nhấn mạnh.

Thay mặt Đoàn ĐBQH và HĐND TP Hà Nội, bà Phùng Thị Hồng Hà Hà Nội đề xuất Quốc hội, Chính phủ sớm ban hành khung kiến trúc tổng thể cho hoạt động ĐBQH và HĐND số trên phạm vi toàn quốc; xây dựng kho tri thức lập pháp số, kho dữ liệu dùng chung của hệ thống cơ quan dân cử; triển khai đồng bộ các nền tảng số dùng chung từ Trung ương tới địa phương.

“Với tinh thần trách nhiệm và vai trò của Thủ đô, Hà Nội đang sẵn sàng và mong muốn được Quốc hội, Chính phủ tin tưởng giao nhiệm vụ làm địa phương thí điểm trong triển khai các mô hình HĐND số, nền tảng dữ liệu dùng chung và ứng dụng AI phục vụ hoạt động dân cử. Thành phố cũng sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, hỗ trợ đào tạo, chuyển giao giải pháp công nghệ và đồng hành cùng các địa phương trong quá trình triển khai chuyển đổi số để cùng nhau xây dựng hệ thống cơ quan dân cử hiện đại, đồng bộ và hiệu quả”, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội khẳng định.

×