E-magazine

Thưa ông, trong bối cảnh phát triển kinh tế nông thôn Hà Tĩnh còn nhiều khó khăn, thời gian qua các cấp Hội đã triển khai nhiều giải pháp đồng hành cùng hội viên. Xin ông cho biết những kết quả nổi bật của phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh trong năm qua? Những mô hình nào đang cho thấy hiệu quả rõ nét và có khả năng nhân rộng?

- Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” tiếp tục là một trong những phong trào có sức lan tỏa sâu rộng trong hội viên, nông dân Hà Tĩnh. Năm 2025, toàn tỉnh có 78.157 hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp. Ngay từ đầu năm 2026 đã có 102.355 hộ đăng ký tham gia phong trào. Hiện các cấp Hội đang theo dõi, hỗ trợ 183 mô hình, hộ sản xuất, kinh doanh giỏi tiêu biểu có liên kết sản xuất, tiêu thụ, ứng dụng khoa học kỹ thuật, sản xuất theo hướng an toàn, xanh, tuần hoàn.

Nhưng điều chúng tôi quan tâm hơn cả những con số là chất lượng của phong trào đang từng bước thay đổi. Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi ngày nay không chỉ được nhìn nhận ở mức thu nhập cao, mà còn ở khả năng đổi mới cách làm, ứng dụng khoa học công nghệ, tổ chức sản xuất, tạo việc làm, liên kết thị trường và hỗ trợ những hộ khác cùng phát triển. Đây cũng là định hướng Hội tiếp tục tập trung trong giai đoạn mới.

Thực tế đã xuất hiện nhiều mô hình rất đáng ghi nhận. HTX Nông nghiệp và Dịch vụ tổng hợp Liên Nhật do anh Nguyễn Hữu Quyền làm Giám đốc là một ví dụ về tư duy kinh tế nông nghiệp đa giá trị. Từ khoảng 5 ha ban đầu, HTX đã phát triển lên hơn 25 ha, trong đó có 14 ha lúa chất lượng cao áp dụng công nghệ mạ khay - máy cấy, hơn 4 ha nuôi thủy sản và hơn 5 ha dành cho dịch vụ, trải nghiệm nông nghiệp; doanh thu khoảng 8 tỷ đồng/năm, tạo việc làm ổn định cho gần 30 lao động. Trên cùng một không gian sản xuất, người nông dân đã tạo ra giá trị từ nông sản, ẩm thực, dịch vụ và trải nghiệm thay vì chỉ dựa vào một nguồn thu.

Hay mô hình của bà Chu Thị Hồng Hà ở Sơn Giang cho thấy một hướng đi khác: từ chăn nuôi hươu phát triển sang chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, sản phẩm OCOP và tổ chức thu mua nguyên liệu cho người dân. Việc chế biến và mở rộng thị trường không chỉ nâng giá trị sản phẩm của cơ sở mà còn tạo đầu ra, góp phần nâng giá nhung hươu cho các hộ liên kết.

Một giá trị khác của phong trào là hình thành những người nông dân có khả năng dẫn dắt cộng đồng. Ông Nguyễn Văn Minh, Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2023, không chỉ phát triển cơ sở sản xuất đồ mộc tạo việc làm cho nhiều lao động mà trên cương vị Chi hội trưởng chi hội nghề nghiệp còn chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật, thông tin thị trường và hỗ trợ hội viên cùng nghề tìm đầu ra sản phẩm.

Từ những mô hình đó, theo tôi, cái cần nhân rộng chính tư duy làm kinh tế, tinh thần hợp tác, khả năng đổi mới và ý thức cùng nhau phát triển. Đó cũng chính là hướng để phong trào sản xuất, kinh doanh giỏi ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất hơn.

Từ thực tiễn sản xuất, đời sống của hội viên nông dân Hà Tĩnh còn đối mặt với nhiều thách thức như quy mô sản xuất nhỏ, đầu ra nông sản chưa ổn định và khả năng tiếp cận khoa học công nghệ còn hạn chế. Với vai trò của tổ chức Hội, Hội Nông dân tỉnh đã có những giải pháp cụ thể nào để hỗ trợ hội viên phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, thoát nghèo bền vững và xây dựng kinh tế gia đình ngày càng khấm khá?

- Thực tiễn cho thấy, khó khăn của nông dân hiện nay không nằm ở một khâu riêng lẻ. Có hộ thiếu vốn, có hộ cần kỹ thuật, có mô hình sản xuất tốt nhưng quy mô nhỏ, có sản phẩm tốt nhưng chưa có thị trường ổn định. Vì vậy, Hội xác định không thể chỉ hỗ trợ từng việc riêng lẻ mà phải từng bước hỗ trợ theo cả quá trình phát triển của mô hình, từ vốn, kiến thức, khoa học kỹ thuật, tổ chức sản xuất đến quảng bá và kết nối tiêu thụ.

Hiện, các cấp Hội đang hỗ trợ trực tiếp và phối hợp hỗ trợ 156 mô hình sản xuất, kinh doanh bằng nhiều hình thức như hỗ trợ tiếp cận vốn; tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật; tổ chức tham quan, học tập mô hình; hỗ trợ tham gia hội chợ, triển lãm, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ. Đây là cách chúng tôi hướng tới việc giúp nông dân vừa nâng năng lực sản xuất, vừa từng bước giải quyết bài toán thị trường.

Nguồn vốn là một công cụ quan trọng. Đến ngày 15/8/2026, tổng nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân đạt 60,066 tỷ đồng, dư nợ 58,413 tỷ đồng với 144 phương án và 926 hộ vay. Bên cạnh đó, dư nợ nhận ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội đạt 3.148,8 tỷ đồng với 31.416 hộ vay; dư nợ phối hợp với Agribank đạt 3.161 tỷ đồng với 15.340 hộ vay.

Điều quan trọng là vốn phải gắn với tổ chức sản xuất và tạo sinh kế. Dự án phát triển chăn nuôi hươu tại xã Sơn Giang có 10 hội viên tham gia, được Quỹ Hỗ trợ nông dân cho vay 1 tỷ đồng, với tổng đàn 210 con. Hiện đàn hươu phát triển tốt, tạo việc làm cho 20 lao động tại chỗ; từ dự án đã thành lập tổ hội nghề nghiệp chăn nuôi hươu và các thành viên còn hỗ trợ thêm hộ nghèo phát triển kinh tế.

Một giải pháp khác chúng tôi đặc biệt coi trọng là tổ chức nông dân lại theo ngành nghề và lợi ích chung. Hiện toàn tỉnh có 38 chi hội nông dân nghề nghiệp với 583 hội viên và 282 tổ hội nông dân nghề nghiệp với 3.121 hội viên. Năm 2026, các cấp Hội đã hỗ trợ thành lập, củng cố 48 tổ hợp tác và 5 hợp tác xã. Đây là nền tảng để khắc phục dần tình trạng sản xuất riêng lẻ, tiến tới cùng áp dụng quy trình, tạo sản lượng hàng hóa, liên kết với doanh nghiệp và thị trường.

Hội cũng đang dành nhiều sự quan tâm cho việc thay đổi phương thức sản xuất. Thông qua chương trình phối hợp với Tập đoàn Quế Lâm, các cấp Hội đang phối hợp triển khai 90 mô hình nuôi lợn hữu cơ và trồng lúa hữu cơ, gắn với chuyển giao kỹ thuật, tổ chức sản xuất và liên kết chuỗi giá trị. Đây là những cách làm cụ thể để đưa sản xuất an toàn, hữu cơ từ vận động, tuyên truyền đi vào thực tiễn.

Mục tiêu của chúng tôi là từng bước tạo được một hệ sinh thái hỗ trợ nông dân: có nguồn lực để đầu tư, có kiến thức để đổi mới, có tổ chức để liên kết và có thị trường để phát triển bền vững.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cấp Hội và tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của nông dân trong phát triển kinh tế nông thôn, những nhiệm vụ trọng tâm Hội Nông dân tỉnh Hà Tĩnh tập trung thực hiện trong 6 tháng cuối năm 2026 là gì? Trong đó, đâu là những nhiệm vụ được xác định là khâu đột phá để tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống hội viên?

- Sáu tháng cuối năm 2026 là giai đoạn rất quan trọng để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ của năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội Hội Nông dân tỉnh lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025–2030. Sáu tháng đầu năm đã có 9/19 chỉ tiêu chủ yếu đạt và vượt. Những tháng còn lại, chúng tôi vừa tập trung hoàn thành các chỉ tiêu của năm, vừa chú trọng tạo chuyển biến thực chất về chất lượng hoạt động Hội và hiệu quả hỗ trợ hội viên.

Hội sẽ tập trung thực hiện một số nhiệm vụ chính trị quan trọng như đánh giá kết quả 2 năm thực hiện Đề án Hội Nông dân Việt Nam tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp; sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết số 46-NQ/TW của Bộ Chính trị; tổ chức Hội nghị biểu dương Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp tỉnh giai đoạn 2022–2026, qua đó tiếp tục phát hiện, tôn vinh và lan tỏa những cách làm hay, mô hình hiệu quả.

Về nhiệm vụ tạo chuyển biến rõ nét, trước hết chúng tôi xác định phải tiếp tục nâng cao chất lượng Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”. Phong trào phải đi sâu hơn vào hiệu quả, tính bền vững và khả năng lan tỏa; phát huy vai trò của những nông dân giỏi, nông dân xuất sắc trong liên kết sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ hộ khó khăn, dẫn dắt phát triển kinh tế tập thể, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Trọng tâm thứ hai là tiếp tục triển khai sâu rộng phong trào “Nông dân sản xuất an toàn, hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng”. Chúng tôi muốn phong trào tạo ra sự thay đổi thực sự từ nhận thức đến cách làm: từ chú trọng sản lượng sang quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, hiệu quả và thị trường; từ sản xuất riêng lẻ sang liên kết; từ kinh nghiệm đơn thuần sang ứng dụng khoa học, công nghệ. Sản xuất an toàn phải dần trở thành ý thức, trách nhiệm của người nông dân đối với chính mình, người tiêu dùng và môi trường.

Để hai phong trào đi vào chiều sâu, Hội sẽ tập trung hơn các nguồn lực về vốn, khoa học kỹ thuật, tham quan học tập, đào tạo; gắn phát triển chi, tổ hội nông dân nghề nghiệp với tổ hợp tác, hợp tác xã; thúc đẩy liên kết doanh nghiệp trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Các mô hình hữu cơ, tuần hoàn, đa giá trị và chuỗi liên kết sẽ được quan tâm để từ mô hình cụ thể có thể đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng.

Một khâu nữa cần làm mạnh là thị trường. Cùng với hội chợ, triển lãm, xúc tiến thương mại, Hội sẽ tiếp tục phát huy Fanpage “Kết nối Nông sản Hà Tĩnh” và các nền tảng số để giới thiệu sản phẩm, kết nối người sản xuất với doanh nghiệp, đầu mối phân phối và người tiêu dùng.

Điều chúng tôi hướng tới không phải chỉ là có thêm bao nhiêu mô hình, mà là mỗi mô hình phải thực sự mang lại hiệu quả, sản phẩm có chất lượng, nông dân có thu nhập tốt hơn và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Xây dựng nông thôn mới Hà Tĩnh đang chuyển mạnh theo hướng nâng cao chất lượng, phát triển kinh tế và xây dựng những miền quê đáng sống. Trong thời gian tới, Hội Nông dân tỉnh sẽ đặt ra những mục tiêu, giải pháp gì để đẩy mạnh phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững, đồng thời thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản, chuyển đổi số và xây dựng nền nông nghiệp xanh, an toàn, bền vững?

- Theo tôi, một miền quê đáng sống trước hết phải là nơi người nông dân có sinh kế bền vững, thu nhập được nâng lên, môi trường sống tốt và thực sự làm chủ quá trình phát triển của mình. Vì vậy, trong thời gian tới, Hội tiếp tục xác định nhiệm vụ xuyên suốt là phát huy vai trò chủ thể, trung tâm của nông dân trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới.

Trước hết, chúng tôi tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”. Thước đo của phong trào không chỉ là số hộ đạt danh hiệu mà phải là số mô hình có hiệu quả bền vững, tạo được việc làm, có khả năng liên kết và quan trọng hơn là có thêm những nông dân giỏi trở thành hạt nhân hỗ trợ, dẫn dắt những người khác cùng phát triển.

Cùng với đó, phong trào “Nông dân sản xuất an toàn, hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng” sẽ tiếp tục là một trọng tâm. Chúng tôi muốn qua phong trào này từng bước hình thành một ý thức mới trong sản xuất: làm ra nông sản không chỉ để bán được, mà phải bảo đảm an toàn cho người sản xuất, người tiêu dùng, giữ gìn đất đai, nguồn nước và môi trường.

Một hướng rất quan trọng là tổ chức lại sản xuất. Hội sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng chi hội, tổ hội nông dân nghề nghiệp; gắn các mô hình này với hình thành tổ hợp tác, hợp tác xã, phát triển kinh tế tập thể và liên kết doanh nghiệp. Một hộ riêng lẻ rất khó tự mình giải quyết đồng thời bài toán giống, kỹ thuật, tiêu chuẩn, sản lượng và thị trường; nhưng khi nông dân được tổ chức lại thì khả năng tham gia chuỗi giá trị sẽ khác.

Các nguồn lực như Quỹ Hỗ trợ nông dân, tín dụng, khoa học công nghệ, đào tạo, tham quan học tập mô hình, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ sẽ tiếp tục được huy động theo hướng có trọng tâm hơn, ưu tiên những mô hình có khả năng tạo sản phẩm hàng hóa, hình thành liên kết và mang lại giá trị gia tăng.

Bên cạnh đó, xây dựng nông thôn mới không thể tách khỏi trách nhiệm của người nông dân đối với cộng đồng. Hội sẽ tiếp tục vận động hội viên tham gia bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan, giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng đời sống văn minh; đồng thời phát huy vai trò của nông dân trong giám sát, tham gia các công việc chung ở khu dân cư.

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một lớp nông dân mới có tri thức, có tư duy kinh tế, có khả năng hợp tác, làm chủ công nghệ và có trách nhiệm với cộng đồng. Khi người nông dân mạnh lên thì kinh tế nông thôn mới mạnh lên và những miền quê đáng sống mới có nền tảng bền vững.

Thưa ông, chuyển đổi số và liên kết tiêu thụ đang mở ra hướng đi mới cho nông sản Hà Tĩnh. Được biết Hội Nông dân tỉnh đang quan tâm đẩy mạnh các nền tảng số, kết nối nông sản và hỗ trợ hội viên quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Xin ông chia sẻ rõ hơn về những hoạt động mang tính đột phá mà Hội dự kiến triển khai trong năm 2027, đặc biệt là mục tiêu đưa nông dân tiếp cận thị trường rộng hơn, nâng giá trị nông sản và tạo sinh kế bền vững?

- Chúng tôi xác định chuyển đổi số trong nông nghiệp phải được nhìn từ hiệu quả thực tế đối với người nông dân. Nếu chỉ dừng ở việc lập tài khoản, đăng sản phẩm lên mạng hay tăng số lượt tương tác thì chưa đủ. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp nông dân tiếp cận kiến thức nhanh hơn, tổ chức sản xuất tốt hơn, giảm chi phí hoặc bán được sản phẩm thuận lợi hơn.

Năm 2026, Hội đã bắt đầu tạo những nền tảng cho hướng đi đó. Fanpage “Kết nối Nông sản Hà Tĩnh” được xây dựng với mục tiêu quảng bá, giới thiệu nông sản, sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của hội viên, tổ hợp tác, hợp tác xã và tạo thêm một kênh kết nối với người tiêu dùng, doanh nghiệp, hệ thống phân phối. Hội không trực tiếp bán hàng, thanh toán hay tổ chức giao nhận mà đóng vai trò kết nối, giới thiệu và mở rộng cơ hội thị trường cho người sản xuất.

Trên nền tảng đó, năm 2027 chúng tôi dự kiến tập trung vào ba hướng.

Thứ nhất là nâng cao năng lực số của cán bộ Hội và hội viên, nông dân. Việc cập nhật dữ liệu hội viên lên Nền tảng số Nông dân Việt Nam sẽ tiếp tục được thực hiện; đồng thời tăng hướng dẫn kỹ năng sử dụng nền tảng số, thương mại điện tử, mã QR, truy xuất nguồn gốc, hình ảnh, video và các công cụ truyền thông phù hợp.

Thứ hai là nâng chất lượng thông tin và khả năng tiếp cận thị trường của sản phẩm. Muốn bán hàng trên môi trường số, trước hết sản phẩm phải tốt, thông tin phải rõ, nguồn gốc phải minh bạch và khả năng cung ứng phải ổn định. Hội sẽ tiếp tục hỗ trợ hội viên về nhãn hiệu, bao bì, truy xuất nguồn gốc, xây dựng nội dung giới thiệu sản phẩm; đồng thời tăng kết nối với doanh nghiệp, nhà phân phối, hội chợ, triển lãm và các kênh tiêu thụ phù hợp.

Thứ ba, theo tôi là quan trọng nhất, chuyển đổi số phải gắn với tổ chức lại sản xuất. Một sản phẩm dù được quảng bá tốt nhưng sản xuất manh mún, chất lượng không đồng đều, không đáp ứng được sản lượng thì rất khó giữ thị trường. Vì vậy, các kênh số như “Kết nối Nông sản Hà Tĩnh” phải đi cùng với chi, tổ hội nông dân nghề nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, sản xuất an toàn, hữu cơ và liên kết doanh nghiệp.

Chúng tôi hướng tới việc đưa người sản xuất thật, sản phẩm thật và nhu cầu thị trường thật gặp nhau thuận lợi hơn trên môi trường số. Khi chuyển đổi số gắn được với sản xuất có tổ chức và thị trường thực chất, đó mới là công cụ giúp nâng giá trị nông sản và tạo sinh kế bền vững cho nông dân.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

×