Chủ vườn miền Tây 'thở nhẹ' neo trái chờ giá sầu riêng lên đỉnh, chủ vườn miền Đông ngậm ngùi rao bán 'sầu non'

Thị trường sầu riêng những ngày đầu tháng 4 năm 2026 đang chứng kiến những biến động đầy kịch tính và trái chiều giữa các vùng nguyên liệu trọng điểm.

Trong khi dòng tiền đổ về miền Tây theo những chuyến xe container, thì tại một số thủ phủ sầu riêng miền Đông, người nông dân lại đang đứng trước những lựa chọn nghiệt ngã do tác động của thời tiết và hạ tầng thủy lợi.

Cơn "sốt" giá sầu riêng tại miền Tây: Nhà vườn quyết tâm "thi gan" cùng thương lái

Theo ghi nhận, giá sầu riêng đang ở mức "bứt phá" chưa từng thấy. Cụ thể, bảng giá cập nhật ngày 2/4 cho thấy sầu riêng Thái loại A đang được thu mua với mức từ 110.000 - 115.000 đồng/kg, loại B dao động từ 90.000 - 95.000 đồng/kg. Thậm chí, những lô hàng lỗi (Thái lỗi) vẫn giữ giá cao ngất ngưỡng, loại A đạt 90.000 - 95.000 đồng/kg và loại B từ 70.000 - 75.000 đồng/kg.

Nguyên nhân của đợt tăng giá này, theo anh Hoàng Tiến một lái buôn sầu riêng dày dạn kinh nghiệm chủ yếu là do tình trạng khan hàng tại các kho. Nguồn cung không đủ đáp ứng công suất lắp container xuất khẩu đã đẩy các chủ kho vào cuộc đua nâng giá để thu hút hàng.

Trước diễn biến này, một làn sóng "găm hàng" đã xuất hiện lan rộng khắp các vườn cây tại miền Tây. Bà con nông dân, với kỳ vọng giá sẽ còn tiếp tục leo thang, đã chọn giải pháp "neo" trái trên cây thay vì thu hoạch rộ.

Theo anh Tiến, hiện sầu riêng còn nhiều tại xã Phong Điền (Cần Thơ) địa phương có diện tích sầu riêng lớn nhất thành phố với khoảng 4.460 ha đến 4.464 ha, không khí đang "nóng" lên từng ngày. Với sản lượng ước đạt khoảng 42.700 tấn/năm, Phong Điền hiện là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, khảo sát cho thấy, sầu riêng Thái tại đây đang dần "đứt cổ" (hết vụ), chỉ còn chủ yếu là giống Ri6 chuẩn bị bước vào đợt thu hoạch cao điểm. Việc thiếu hụt giống Thái loại trái vốn được thị trường Trung Quốc ưa chuộng càng khiến áp lực giá cả trở nên căng thẳng hơn.

Dù việc neo trái có thể mang lại lợi nhuận tức thời, các chuyên gia cảnh báo về những rủi ro sinh học dài hạn. Anh Tiến cho biết, thời gian neo trái tối đa cho sầu riêng Thái là khoảng 120 ngày và Ri6 là 105 ngày. Nếu cố tình kéo dài để chờ giá, cây sẽ rơi vào tình trạng suy kiệt, rụng lá và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng phục hồi cho vụ mùa năm sau.

Nghịch lý miền Đông: Quả từ "cây tỷ đô" phải bán non vì khát nước

Trái ngược hoàn toàn với bầu không khí hồ hởi chờ giá tại miền Tây, một số nhà vườn sầu riêng tại miền Đông đang trải qua những ngày tháng "ăn không ngon, ngủ không yên". Điển hình là câu chuyện đầy xót xa tại Hợp tác xã (HTX) sản xuất thương mại dịch vụ Nông Nghiệp CNC Tâm Sầu Riêng (Bình Phước) do ông Nguyễn Thanh Tâm làm giám đốc.

Dù khoảng chục ha sầu riêng đang trong thời kỳ đậu trái non (kích thước bằng cườm tay), nhưng HTX đang đứng trước nguy cơ mất trắng do thiếu nước tưới trầm trọng.

“Do dự án thi công suối Rạc chính quyền đang triển khai nên nguồn nước không được xả về cho bà con tưới sầu riêng. HTX phải xoay xở bằng cách dùng giếng khoan tưới cầm chừng, nhưng lượng nước ít ỏi không đủ để duy trì sức sống cho khoảng chục ha sầu riêng trong cái nắng rát của miền Đông. Vấn đề là dự án suối Rạc làm mấy năm mới xong”, ông Tâm chia sẻ,

Trong tình thế ngặt nghèo, ông Tâm đã phải tính đến phương án đau xót: rao bán diện tích sầu riêng non. Ông dự định "bán mướn bán mở", giao lại toàn bộ vườn cây cho người mua tự chăm sóc, thu hoạch hoặc xử lý tùy ý. Đây là một minh chứng rõ nét cho sự bấp bênh của nông sản khi hạ tầng thủy lợi và biến đổi khí hậu không được kiểm soát đồng bộ.

Trong khi đó, ở những vùng miền Đông có điều kiện tốt hơn, nguồn hàng sầu riêng chủ yếu hiện nay là "hàng lấp công" – loại hàng đã có mã số vùng trồng và được kiểm định khắt khe để phục vụ xuất khẩu chính ngạch.

Anh Tiến cho biết, dự báo thị trường sầu riêng giai đoạn 2025 - 2026 sẽ còn nhiều biến động khó lường.

Dù giá hiện tại đang ở mức cao, nhưng sự xuất hiện của sầu riêng chính vụ từ Thái Lan với sản lượng tăng 16% (ước đạt 1,78 triệu tấn) sẽ tạo ra áp lực cạnh tranh cực lớn. Khi sầu riêng miền Đông vào vụ rộ cùng lúc với hàng Thái Lan, giá có thể rơi về mức 40.000 - 60.000 đồng/kg như những năm trước.

×