Bình luận
0
Những công trình kiến trúc gỗ, gạch, ngói bề thế của Trường thi Ninh Bắc đã bị xóa sạch; còn chăng là những viên gạch vồ nằm ở sân một số nhà bên đường Lê Đại Hành, Thạch Hãn…
Những danh xưng nhà Thập đạo, viện Đề điệu, Thí viện…chỉ còn trong thư tịch hay trong ký ức chập chờn của những bô lão của làng Phú Xuân.
Tuy nhiên, có một ngôi miếu, gần góc ngã tư đường Nguyễn Trãi và đường Ngô Thế Lân (trong khuôn viên Trung tâm TDTT TP Huế), dân gian gọi là “miếu Cây Sanh”, ít nhiều có liên quan tới Trường thi Thừa Thiên một thuở.
Lúc đầu, những sĩ tử và người thân thấy có bệ thờ, cạnh gốc sanh già, dân sở tại thường thắp hương gần trường thi; hỏi mới biết đó là nơi từng có miếu thờ các chiến sĩ trận vong từ xưa thuộc làng Phú Xuân.
Các sĩ tử và thân nhân đến Trường thi Thừa Thiên thường sửa lễ khấn nguyện, cầu đỗ đạt.
Những bô lão sống gần miếu đều truyền ức về những sĩ tử không may, thi trượt, có người phẫn chí đã treo cổ, uống thuốc độc ở cây sanh.
Về sau, có người thành đạt, đóng góp tiền bạc, dựng miếu để thờ oan hồn uổng tử, chọn Quan Vân Trường làm vị thần phò hộ.
Tranh vẽ Quan Công đang cầm sách Xuân Thu, có Quan Bình, Châu Xương đứng hầu. Quan Thánh văn võ toàn tài, từng tử trận bởi binh tướng Tào Tháo.
Sau bình phong trước miếu lại có một bệ thờ, an vị rất nhiều bát hương, thờ vọng những sĩ tử từng quyên sinh ở đây.
Có một câu chuyện truyền khẩu rất đau lòng, một sĩ tử là nhà nho nghèo nhưng sĩ diện, sau khi ứng thí, hết tiền hết gạo, đến miếu tạm trú, nhịn đói ngồi chờ xướng danh đậu - hỏng.
Người ấy bị đói lả, trúng gió và qua đời trước một ngày xướng danh. Thật đáng tiếc, sĩ tử xấu số này là người đỗ đầu kỳ thi Hương năm ấy.
Thi cử thời phong kiến quá khó, thi nhiều lấy ít, nhưng sĩ tử ngán nhất trường qui có mục “phạm húy”. Nhiều thí sinh rất giỏi, quyển thi đáng loại ưu nhưng sơ ý lỗi “phạm húy” thì bị đánh hỏng, thậm chí bị phạt.
Áp lực của các ông tú tài khi lều chõng vào trường thi quá nặng. “Đi không há lẽ trở về không? Cái nợ cầm thi phải trả xong” (Nguyễn Công Trứ).
Cụ Tú Xương từng cho “Đệ nhất buồn là cái hỏng thi” và từng nửa đùa nửa thật, “Phen này tớ hỏng tớ đi ngay/giỗ tết từ nay nhớ lấy ngày”…
Một người tài như Cao Bá Quát, á nguyên kỳ thi Hương nhưng nhiều lần thi Hội cũng bị hỏng!
Cao Bá Quát được tiến cử làm chức quan nhỏ Hành tẩu Bộ Lễ, vì có văn tài nên được cử làm Sơ khảo kỳ thi Hội ở Trường thi Thừa Thiên khoa thi năm Tân Sửu (1841).
Khi chấm, gặp 5 quyển thi xuất sắc nhưng vài chữ bị “phạm húy”; nửa tiếc người tài, nửa lo sĩ tử phẫn chí có bề không hay nên họ Cao chữa quyển thi, suýt mất mạng, phải ở tù.
Đại Nam thực lục chính biên chép: “Năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), tháng 8... Cao Bá Quát và Phan Nhạ làm Sơ khảo Trường thi Thừa Thiên, chữa văn sĩ nhân (chữa 9 chữ trong một số quyển thi phạm húy).
Bộ Lễ và Viện Đô sát tra xét, nghị tội: Quát và Nhạ phải tội xử tử. Nguyễn Văn Siêu (làm Phân khảo) phải tội trượng, đồ.
Chủ khảo và Giám khảo bị cách chức, giáng chức. Vua xét lại, tha cho Quát, Nhạ tội xử tử và chuyển thành giảo giam hậu. Siêu chỉ bị cách chức, tha cho tội đồ; Chủ khảo Bùi Quỹ và Phó khảo Trương Sĩ Tiến bị cách lưu làm việc.
5 cử nhân có bài được sửa đều phải thi lại cả 3 kỳ và đều được lấy đỗ trở lại.”. Qua dữ kiện này đủ thấy 5 vị sĩ tử nếu không có Cao Bá Quát, Phan Nhạ, Bùi Quỹ, Trương Sĩ Tiến thì đã hỏng thi và hậu quả của 5 vị ấy khó lường.
Đến chiêm bái miếu Cây Sanh thấy xót xa trong lòng, thương tiếc người xưa tài hoa mệnh yểu! Ngày xưa chỉ cần đỗ cử nhân, tiến sĩ thì thường được bổ làm quan ngay.
Ngày nay việc thi cử đã khác xưa nhưng những vị đỗ cử nhân, cao học các ngành chưa chắc đã có việc làm vừa ý.
Bài toán đào tạo và bổ nhiệm, không để khi sinh viên ra trường phải chạy đôn chạy đáo tìm việc, làm đau đầu các nhà quản lý giáo dục nói riêng và nhà nước nói chung.
Hy vọng, bài toán này sớm có lời giải với những nhà quản lý có tâm và có tầm và khi ấy, sinh viên-học sinh nước nhà sẽ học tập rèn luyện tốt hơn.
Toàn bộ 55 hành khách và phi hành đoàn đã được sơ tán an toàn sau khi sự cố kỹ thuật buộc máy bay phải hủy chuyến bay.
Chia sẻ
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình cho biết, đồng chí Đoàn Duy Thành, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ra đi nhưng tấm gương, hình ảnh và những cống hiến của đồng chí cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc mãi in đậm trong lòng anh, em, bạn bè, mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Chia sẻ
Giữa không khí mờ sương của Đà Lạt (Lâm Đồng), cảm giác thưởng thức những món ăn nóng hổi, dân dã nhưng chứa đựng sự tỉ mỉ và khéo léo trong cách chế biến đã trở thành một trải nghiệm không thể bỏ qua.
Chia sẻ
Tại Tuyên Quang, một số trung tâm ngoại ngữ, trung tâm bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng sống hoạt động "biến tướng": Có đơn vị tổ chức dạy học khi chưa được cấp phép, hoặc được cấp phép một đằng, dạy một nẻo.
Chia sẻ
Tại Hội nghị hiệp thương lần 3, Quảng Ngãi đã thống nhất lập danh sách 109 người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu HĐND tỉnh Quảng Ngãi khóa XIV, nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Chia sẻ
Thành phố Huế bước vào những ngày giáp Tết với những vệt nước lũ còn in ngang vách nhà sau một mùa nước lớn. Màu bùn non chưa kịp phai trên tường vôi cũ, mùi đất ẩm vẫn còn lẩn khuất trong gió lạnh đầu xuân. Trong cái nền xám lạnh ấy, những gian bếp bắt đầu đỏ lửa. Nhang trầm được thắp sớm hơn mọi năm.
Chia sẻ
Đối với con giáp này, năm Bính Ngọ 2026 - năm “Song Hỏa” được xem là giai đoạn bứt phá mạnh mẽ về tài lộc khi tài tinh nhập mệnh.
Chia sẻ
"Xuân về vó ngựa tung bay/Bính Ngọ mở lối vận may ngập tràn"; "Cung chúc tân Xuân ngời khí thế/Mọi điều như ý, giấc mộng thành"... Đó là những vần thơ chúc Tết ý nghĩa của TTND.GS.TS Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương cùng đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước gửi về chương trình "Lời chúc Xuân Bính Ngọ 2026" của Báo Dân Việt, mang theo thông điệp cầu chúc một năm mới bình an, hạnh phúc đến mọi nhà.
Chia sẻ
Sáng 12/2, cầm tấm vé "Chuyến xe Công đoàn" trên tay, chị Đỗ Thị Mẫu Sáu (quê Quảng Ngãi) rưng rưng nước mắt. Đã 16 năm đằng đẵng mưu sinh nơi đất khách, đến tận Tết này, giấc mơ sum họp bên mâm cơm gia đình của chị mới thành hiện thực.
Chia sẻ
Ngay sau khi chính thức trở thành nhà đầu tư chiến lược của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC - HCMC), Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank - HOSE: NAB) đã triển khai ký kết hàng loạt thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm triển khai các giải pháp thiết thực, cụ thể hóa vai trò và cam kết của mình trong tiến trình xây dựng một trung tâm tài chính xanh, hiện đại và hội nhập.
Chia sẻ
Nhắc đến đồng chí Đoàn Duy Thành, nguyên Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ), nhiều thế hệ cán bộ, nhà quản lý và giới nghiên cứu vẫn nhớ về một trí thức quản trị am hiểu rộng, “cấp tiến” theo nghĩa đẹp nhất-luôn hướng tới tiến bộ và hiệu quả-có tư duy đổi mới, dám nói thẳng, nói thật và đặc biệt nói trúng vấn đề.
Chia sẻ
"Địa ngục độc thân mùa 5" vấp phải làn sóng tranh cãi dữ dội vì những bình luận gay gắt nhắm vào thí sinh. Ranh giới mong manh giữa nhận xét thẳng thắn với phán xét cá nhân đã bị phá vỡ hoàn toàn.
Chia sẻ
Lộ diện đội bóng đầu tiên xuống hạng tại V.League 2025/2026?; John Stones có thể tới Bayern Munich; Atletico Madrid theo đuổi Marc Cucurella; M.U nhiều cơ hội chiêu mộ Iliman Ndiaye; Lamine Yamal bị bịa đặt thông tin.
Chia sẻ
Nguyễn Văn Quang (57 tuổi, ngụ Tây Ninh) bị cháu ruột "nặng lời". Do thiếu kiềm chế, Quang đã cầm dao chém cháu và bị bắt vì phạm tội giết người.
Chia sẻ
Hội chữ Xuân Bính Ngọ 2026 vừa chính thức khai mạc vào chiều tối ngày 11/2 tại Không gian Hồ Văn, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Chia sẻ
Thanh niên hôn mê sâu, suy hô hấp, tổn thương phổi nặng. Người bệnh phải đặt nội khí quản và thở máy ngay khi nhập viện.
Chia sẻ
Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 8 TP.Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp tặng những phần quà ý nghĩa cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn xã Tây Phương.
Chia sẻ
Tỷ giá USD/VND hôm nay 12/2 tại thị trường chợ đen giao dịch ở mức 26.220 - 26.270 đồng/USD, chững lại sau nhịp giảm 200 đồng chiều mua và 270 đồng chiều bán.
Chia sẻ
Giá vàng hôm nay 12/2, vàng SJC và nhẫn bất động, duy trì trên mức 180 triệu đồng/lượng. Trong khi vàng thế giới vẫn giao dịch trên 5.000 USD/ounce.
Chia sẻ
Sức mua dịp Tết đang tăng mạnh tại nhiều hệ thống siêu thị ở TP.HCM. Để phục vụ nhu cầu mua sắm dịp cao điểm, các siêu thị đều mở cửa sớm, đóng cửa trễ, thậm chí có nơi mở bán 24/24 trong suốt những ngày trước Tết.
Chia sẻ
Quan Âm Bồ Tát là người nhiều lần giúp đỡ thầy trò Đường Tăng vượt qua kiếp nạn, nhưng lại khiến Tôn Ngộ Không vô cùng tức giận, thậm chí còn có ý định tìm đánh Bồ Tát.
Chia sẻ
Rạng sáng 12/2, một chiếc xe khách chở 34 hành khách lưu thông trên Quốc lộ 1 qua xã Hòa Xuân (Đắk Lắk) bất ngờ bốc cháy dữ dội từ đuôi xe.
Chia sẻ
Trên thị trường xuất khẩu, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam, theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, hiện gạo thơm 5% tấm giá dao động ở mức 415-430 USD/tấn; gạo 100% tấm dao động ở mức 315-319 USD/tấn; gạo Jasmine giá dao động 426-430 USD/tấn.
Chia sẻ
Sau chiến thắng 3-0 trước Fulham ở vòng 26 Premier League 2025/2026, HLV Pep Guardiola đã lên tiếng khen ngợi màn trình diễn của các cầu thủ Man City.
Chia sẻ
Năm 1831, vua Minh Mệnh nhà Nguyễn thực hiện một cuộc cải cách hành chính quy mô lớn, chia cả nước thành 30 tỉnh. Tỉnh Hà Tĩnh ra đời trên cơ sở tách hai phủ Hà Hoa và Đức Thọ của trấn Nghệ An thành lập một tỉnh riêng.
Chia sẻ
Sở Tài chính tỉnh Gia Lai thông tin, công tác thu ngân sách nhà nước thực hiện trên địa bàn tỉnh Gia Lai năm 2025 (gồm tỉnh Bình Định trước đây) đạt 28.465 tỷ đồng, vượt 37,8% dự toán trung ương giao, vượt 18,1% dự toán HĐND tỉnh Gia Lai giao, tăng 24,1% so với cùng kỳ.
Chia sẻ
Sở Xây dựng tỉnh Tây Ninh vừa công bố mở bán hai dự án nhà ở xã hội tại xã Mỹ Hạnh và Rạch Kiến, cung cấp gần 1.000 căn hộ và nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân, với mức giá từ khoảng 900 triệu đồng/căn.
Chia sẻ
Theo các báo cáo truyền thông, Hy Lạp và Malta đang phản đối đề xuất của EU về việc cấm các dịch vụ hàng hải đối với dầu thô của Nga, khiến hai cường quốc vận tải biển này trở thành trở ngại chính đối với gói trừng phạt thứ 20 của khối nhằm vào Moscow.
Chia sẻ
Ngồi xe tập đi bị ngã, trẻ đập đầu mạnh xuống nền đất cứng. Sau tai nạn, trẻ quấy khóc nhiều nhưng chưa có biểu hiện rõ ràng nên gia đình tiếp tục theo dõi.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Lam Điền
