Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi hiệu quả, tỉnh An Giang (gồm Kiên Giang cũ) dành 136.000ha đất vào việc này

“Vựa lúa” tối ưu hóa 4 vùng sinh thái sản xuất lúa đặc trưng

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở hợp nhất tỉnh An Giang và tỉnh Kiên Giang, tỉnh An Giang mới sở hữu tổng diện tích đất canh tác lúa khổng lồ, đạt khoảng 623.122,3ha.

Toàn bộ diện tích này được phân bổ rõ nét trên bốn vùng sinh thái sản xuất lúa đặc trưng bao gồm: Vùng Tứ giác Long Xuyên; vùng Tây sông Hậu; vùng giữa sông Tiền - sông Hậu và vùng U Minh Thượng.

Quy mô diện tích rộng lớn này chính là lợi thế cốt lõi để địa phương phát triển sản xuất lúa hàng hóa quy mô lớn. Đồng thời, đây cũng là điều kiện thuận lợi để ngành nông nghiệp tổ chức lại sản xuất.

Tuy nhiên, trước tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu như hạn hán, xâm nhập mặn, ngập úng cục bộ và dịch bệnh diễn biến bất thường, cây lúa thuần đang gặp những rào cản rất lớn.

Bên cạnh đó, áp lực từ thị trường và yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng đất đã khiến nhiều khu vực thuần lúa bộc lộ hạn chế về hiệu quả kinh tế và khả năng cạnh tranh.

Từ thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp bách, phải đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa nhằm khai thác hiệu quả lợi thế từng vùng sinh thái, sử dụng hợp lý tài nguyên đất và nước để nâng cao giá trị trên mỗi mét đất canh tác.

Hiệu quả thiết thực từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi

Theo ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi giúp nâng cao giá trị sản xuất trên cùng một diện tích, gia tăng hiệu quả vòng quay đất, tận dụng tối đa nguồn lực để tạo ra nhiều vụ mùa trong năm.

Nhờ đó, đất nông nghiệp được luân canh hợp lý với rau màu, cây ăn trái có giá trị kinh tế cao. Mỗi vòng quay đất trở thành một chu kỳ sinh lợi, giúp nông dân tăng thu nhập gấp nhiều lần, đưa tỉnh sở hữu đa dạng ngành hàng từ lúa gạo, rau màu cho đến thủy sản phục vụ xuất khẩu.

Giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã chuyển đổi được 41.647,31 ha (đạt 71,17% kế hoạch). Trong đó, chuyển đổi sang trồng cây hằng năm là 27.131,30ha, tập trung vào các loại rau màu, cây họ bầu bí, cây có củ, sen...

Các mô hình này mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn từ 2-3 lần so với sản xuất lúa thuần, thời gian sinh trưởng ngắn và cực kỳ linh hoạt theo nhu cầu thị trường.

Đối với chuyển đổi sang trồng cây lâu năm có diệ ntisch là 5.455,71ha, chủ yếu là sầu riêng, mít, xoài, nhãn, chuối...

Đáng chú ý, mô hình trồng sầu riêng đạt lợi nhuận "khủng" trên 1 tỷ đồng/ha/năm; mô hình mít Thái đạt khoảng 130-150 triệu đồng/ha/năm, giúp hình thành các vùng chuyên canh ăn trái tập trung.

Mô hình chuyển đổi lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản có diện tích là 9.060,30ha, với các mô hình lúa - tôm, lúa - cua, lúa - cá... mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn từ 1,5 đến 3 lần so với độc canh cây lúa.

Dù đạt kết quả lớn, công tác chuyển đổi của tỉnh vẫn vấp phải không ít khó khăn. Sản xuất tại nhiều nơi còn manh mún, nhỏ lẻ, người dân chuyển đổi tự phát dẫn đến khó hình thành vùng tập trung.

Hạ tầng thủy lợi chưa hoàn thiện, hệ thống kênh mương chưa đáp ứng được yêu cầu của đa dạng cây trồng.

Bên cạnh đó, việc kết nối với doanh nghiệp còn hạn chế, công nghệ sau thu hoạch và khâu chế biến còn yếu, cộng thêm rủi ro từ dịch bệnh và thiên tai khiến đầu ra sản phẩm chưa thực sự bền vững…

Chuyển đổi linh hoạt 136.000ha đất theo thị trường, tăng thu nhập cho người dân

Bước sang giai đoạn 2026-2030, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh An Giang xác định sẽ tập trung giải pháp thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi với phần diện tích còn lại khoảng 136.000ha.

Hướng đi chủ đạo là sản xuất linh hoạt theo tín hiệu thị trường nhằm phát huy tốt nhất dư địa kinh tế, tạo bước đột phá cho các ngành hàng trọng điểm.

Phát biểu tại hội nghị, ông Ngô Công Thức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho biết, tỉnh đã phê duyệt Đề án vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao giai đoạn 2025-2030 với diện tích 354.000ha cố định. Vì vậy, toàn bộ nguồn lực chuyển đổi linh hoạt sẽ được dồn vào phần diện tích 136.000ha còn lại, nhằm bứt phá thu nhập cho người dân.

Để đạt mục tiêu này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các Sở, ngành khẩn trương tập trung nghiên cứu lộ trình chuyển đổi hàng năm, tham mưu cơ chế hỗ trợ phát triển hợp tác xã (HTX).

Đồng thời, rà soát, tu bổ hệ thống thủy lợi, trạm bơm tại các vùng chuyển đổi, từng bước chuyển đổi từ trạm bơm dầu sang trạm bơm điện để tối ưu hóa chi phí sản xuất cho nhà nông.

Xây dựng gấp "Hợp đồng mẫu" mang tính pháp lý chặt chẽ giữa HTX và doanh nghiệp để hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro.

Tạo điều kiện cho các đơn vị tiếp cận gói tín dụng để xây dựng vùng nguyên liệu đủ lớn, đủ sức ký kết với các đối tác quốc tế.

Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, đẩy giá vật tư nông nghiệp; chủ động lên phương án tiêu thụ nông sản trước những biến động kinh tế thế giới.

"Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh, sạch đáp ứng nhu cầu thế giới đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp các ngành. Phải tạo sự thông suốt để kinh tế tập thể và nông nghiệp phát triển, quyết tâm chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang tư duy kinh tế nông nghiệp xanh, sạch", Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức nhấn mạnh.

×