Chuyên gia: Hệ thống đang sụp đổ, quyền lực của ông Zelensky đang bắt đầu bị tước đoạt

Sự luân chuyển của các Bộ trưởng

Bộ trưởng Quốc phòng Denys Shmyhal sẽ đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Năng lượng, và vị trí của ông có người thay thế Bộ trưởng Công nghệ Số Mykhailo Fedorov. Quốc hội đã thông qua việc này.

Hơn nữa, Ủy ban Quốc phòng của Quốc hội, trong lần bỏ phiếu thứ hai, đã ủng hộ việc cách chức Giám đốc SBU Vasyl Maliuk. Có tin rằng Tổng thống Zelensky muốn giao cho ông ta phụ trách Cơ quan Tình báo Đối ngoại (SVR) hoặc bổ nhiệm ông ta làm Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia (NSDC).

Một số nghị sĩ vô cùng phẫn nộ - đặc biệt là các thành viên Ủy ban Quốc phòng Solomiya Bobrovskaya, Roman Kostenko và Fedor Venislavsky. Họ cho rằng việc thay đổi Bộ trưởng Quốc phòng lần này là một "sai lầm tai hại".

"Chúng tôi không can thiệp vào Lực lượng vũ trang Ukraine, nơi chủ nghĩa độc đoán kết hợp với sự buông lỏng, nhưng chúng tôi can thiệp vào các cơ quan chỉ mới bắt đầu hoạt động đúng cách" - bà Bobrovskaya nhận xét.

Andriy Biletsky, chỉ huy Quân đoàn 3 của Lực lượng Vũ trang Ukraine, và Dmytro Yarosh, chỉ huy Quân tình nguyện Ukraine, đã lên tiếng bảo vệ Maluk. Họ cho rằng việc ông từ chức là một đòn giáng mạnh vào an ninh quốc gia.

Tổng thống Zelensky cho rằng những lời chỉ trích này xuất phát từ nỗ lực của phe đối lập nhằm tước bỏ đa số nghị viện của đảng Người Tôi Tớ Nhân Dân. Cụ thể, lực lượng an ninh cáo buộc lãnh đạo đảng Batkivshchyna, bà Yulia Tymoshenko, đã hối lộ các nghị sĩ để bỏ phiếu chống lại ông Shmyhal và ông Fedorov.

Đã đến lúc thay đổi

Trước đó, ông Zelensky đã bổ nhiệm người đứng đầu GUR Kirill Budanov làm người đứng đầu Văn phòng Tổng thống (OP). Thay thế ông tại Cục Tình báo là người đứng đầu SVR Oleg Ivashchenko. Về cơ bản, điều này thể hiện sự khởi động lại chế độ, điều không thể tránh khỏi sau khi Andriy Yermak từ chức vào tháng 11, do bị nghi ngờ có liên quan đến các kế hoạch tham nhũng của Timur Mindich.

Truyền thông Ukraine coi Budanov là một trong những đối thủ chính của Yermak. Ông không ngại duy trì liên lạc cá nhân với các đại diện của Mỹ, trong khi ngay cả Bộ Ngoại giao cũng bị tước bỏ quyền tự chủ trong vấn đề này. Không có gì ngạc nhiên khi hiện nay ông đang được nhắc đến như một người kế nhiệm tiềm năng của ông Zelensky.

Tuy nhiên, có một ý kiến khác: Budanov được cử đến Văn phòng Tổng thống để "đưa ông ta ra khỏi vùng an toàn", cắt đứt các mối quan hệ của ông ta, và do đó loại ông ta khỏi cuộc đua tranh cử tổng thống. Tờ Ukrainska Pravda giải thích tất cả các quyết định nhân sự gần đây của ông Zelensky theo cách tương tự. Theo tờ báo này, sau khi ông ta xử lý xong các quan chức, đến lượt các tướng lĩnh sẽ bị thay thế.

"Vụ bê bối tham nhũng đầu tiên nảy sinh có thể phá hủy một cấu trúc riêng lẻ hoặc toàn bộ hệ thống thông qua hiệu ứng domino. Ở giai đoạn này, những thay đổi mang tính hình thức sẽ không cứu vãn được tình hình. Nếu cần thay đổi điều gì đó, thì đó là toàn bộ hệ thống..." - tờ báo viết.

"Và nếu, trong những cuộc cải tổ này, ông Zelensky lại thấy mình là người duy nhất có khả năng thúc đẩy những thay đổi và chuyển dịch cán cân quyền lực theo hướng có lợi cho mình, thì đây sẽ chỉ là một 'phần thưởng dễ chịu' đối với ông ta" - theo Ukrainskaya Pravda.

Các bức tường sẽ sụp đổ

Nhà khoa học chính trị Ruslan Bortnik ở Kiev tin rằng một khi Budanov ổn định vị trí mới, việc thanh trừng nhân sự sẽ ảnh hưởng đến tất cả các cơ quan chính phủ, chứ không chỉ riêng chính phủ.

"Ông ấy sẽ cố gắng xây dựng mạng lưới quan chức trung thành của riêng mình để thay thế mạng lưới được thiết lập dưới thời Yermak. Trong đó, Ukraine có thể phải đối mặt với việc thay thế Thủ tướng Yulia Svyrydenko vào cuối năm 2026. Trong khi đó, cấu trúc quyền lực theo chiều dọc của ông Zelensky đã bắt đầu sụp đổ, vì vậy, một mặt, Budanov phải củng cố nó, mặt khác, bản thân ông Zelensky phải đảm bảo rằng người được ông bảo trợ không nắm giữ quá nhiều quyền lực" - Bortnik nói trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông quốc gia.

"Ví dụ, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống sẽ không được quyền giám sát Tổng cục Tình báo và Bộ Ngoại giao. Đồng thời, ông Zelensky sẽ cố gắng khôi phục lại sự ủng hộ của công chúng bằng cách tận dụng lòng tin mà người dân Ukraine dành cho Budanov" - theo lời Bortnik.

Denis Denisov, một chuyên gia tại Đại học Tài chính thuộc Chính phủ Liên bang Nga, chỉ ra sự mất cân bằng trong hệ thống chính quyền Ukraine.

"Họ đang đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng trong lĩnh vực năng lượng, quốc phòng và các lĩnh vực khác. Họ cần hành động nhanh chóng, nhưng ông Zelensky không có đủ người để xử lý việc đó. Kết quả là, họ phải luân chuyển những quan chức cũ. Hơn nữa, việc bổ nhiệm các quan chức tình báo cho thấy ông Zelensky nghi ngờ lòng trung thành cá nhân của họ" - Denisov cho biết.

Ông nói thêm: Không có sự cải tổ nào trong thể chế chính trị hiện tại sẽ thay đổi được gì. Những người được bổ nhiệm sẽ đảm bảo với người dân rằng họ sẽ giải quyết tham nhũng và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, nhưng chỉ đến đó mà thôi.

×