Chuyên gia: Không cạnh tranh với Dubai, Trung tâm Tài chính Quốc tế giải quyết nhu cầu 1,5 nghìn tỷ USD

Khung pháp lý cho VIFC vừa được hoàn thiện đầu tháng 6 này càng củng cố kỳ vọng lớn, dù cần thêm khoảng một năm để chính thức vận hành.

Ông Kokalari cũng cho biết, kỳ vọng trong nước là rất lớn, nhưng việc chưa nhiều chuyên gia quốc tế hiểu rõ bản chất của dự án đã vô tình tạo ra tâm lý hoài nghi, khiến họ lầm tưởng Việt Nam đang nỗ lực cạnh tranh trực tiếp với Dubai hay các trung tâm tài chính lâu đời khác.

Trung tâm Tài chính Quốc tế ở Việt Nam không nhằm cạnh tranh với Dubai

Thực chất, mục tiêu cốt lõi của VIFC-HCMC là tạo điều kiện thuận lợi để nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận và rót vốn vào Việt Nam, ông Kokalari nhấn mạnh.

Động lực này hoàn toàn khác với mô hình tại Dubai, nơi chủ yếu đóng vai trò là “nơi trú ẩn” và quản lý gia sản cho giới siêu giàu để tận dụng hệ sinh thái dịch vụ hạng sang.

Chuyên gia người Mỹ này nhận định, mô hình Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tương đồng với New York thời kỳ công nghiệp hóa của Mỹ, tập trung khơi thông dòng vốn ngoại để tài trợ cho hạ tầng và các đại dự án trọng điểm.

Ông Kokalari giải thích: “VIFC-HCMC là kênh dẫn vốn chuyên biệt nhằm thu hút dòng vốn ngoại, hỗ trợ nhu cầu 1,5 nghìn tỷ USD cho công nghiệp hóa. Chúng ta hoàn toàn không định hướng cạnh tranh trực tiếp với Dubai. Xét về chức năng kinh tế, sứ mệnh của VIFC-HCMC mang dáng dấp của New York thời kỳ Mỹ công nghiệp hóa nhiều hơn, với mục tiêu cốt lõi là tài trợ cho các dự án công nghiệp và cơ sở hạ tầng”.

Tuy nhiên, về thể chế pháp lý, trung tâm tài chính tại Việt Nam mang dáng dấp khu quản lý riêng biệt như Dubai với quy mô 900 ha tại TP.HCM (và 300 ha cho Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng), áp dụng khung pháp lý đặc thù cùng nhiều ưu đãi vượt trội.

Trọng tâm giai đoạn đầu là thiết lập mạng lưới ngân hàng thương mại bên trong VIFC-HCMC để khơi thông dòng vốn luân chuyển, chuyên gia này nhấn mạnh.

Tiếp đó là thu hút các công ty quản lý tài sản nhằm giảm phụ thuộc vào các pháp nhân từ nước ngoài như Singapore, song song với phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu xanh. Giai đoạn sau, quy mô sẽ mở rộng sang các sàn giao dịch hàng hóa, quỹ tín thác bất động sản công nghiệp (REIT) và tài sản số.

Trung tâm Tài chính giúp mở rộng dải sản phẩm tài chính

Lợi ích vĩ mô lớn nhất mà Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam mang lại là khả năng kéo giảm chi phí vốn cho nền kinh tế thực.

Ở chiều ngược lại, nhà đầu tư nước ngoài sẽ có danh mục sản phẩm đa dạng hơn (như các sản phẩm REIT đúng nghĩa đang thiếu vắng) để đồng hành sâu rộng vào đà tăng trưởng của Việt Nam.

Cũng theo Giám đốc Phân tích Kinh tế Vĩ mô của Tập đoàn VinaCapital, mô hình GIFT-IFSC (trung tâm tài chính của Ấn Độ ra mắt năm 2015) là hình mẫu tương đồng nhất với VIFC-HCMC.

Đều là nền kinh tế mới nổi tăng trưởng nhanh, GIFT định hình là một trung tâm tài chính có cơ chế riêng biệt để hút dòng vốn quay về nước và dẫn vốn ngoại vào nội địa, chứ không làm nơi trú ẩn tài sản cá nhân như vùng Vịnh. Đi trước chúng ta một thập kỷ, cả thành công lẫn bài học của GIFT đều rất giá trị.

Cần kiên nhẫn cho Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam

Từ mô hình GIFT của Ấn Độ, Việt Nam rút ra hai bài học lớn, theo ông Kokalari.

Thứ nhất là xây dựng cơ quan quản lý duy nhất và thống nhất, thay vì phân tán giữa Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán và Bộ Tài chính như hiện tại. Thứ hai, sự phát triển cần đi theo từng nhóm sản phẩm và mất nhiều năm tích lũy, đòi hỏi lộ trình triển khai VIFC-HCMC phải có chủ đích.

Sau khi hoàn thiện khung pháp lý, ưu tiên trước mắt là cấp phép cho các ngân hàng thương mại, theo chuyên gia này. Khi nền móng ngân hàng, quản lý quỹ và trái phiếu vững chắc, thị trường sẽ chứng kiến sự bùng nổ của các sản phẩm mới: Tài chính hàng không/hàng hải, tài chính xanh, thị trường carbon, fintech và tài sản số.

Về lâu dài, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM sẽ đóng vai trò như một cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) cho các mô hình đổi mới như chứng khoán token hóa, công cụ giám sát tuân thủ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống thanh toán trên nền tảng blockchain. Chứng khoán token hóa là quá trình biến các tài sản tài chính truyền thống như cổ phiếu hoặc trái phiếu thành các mã số kỹ thuật số (token) trên nền tảng blockchain.

Cách tiếp cận này tương tự như việc Trung Quốc từng dùng Đặc khu Thâm Quyến làm bệ phóng thử nghiệm thực dụng trước khi nhân rộng cải cách ra toàn quốc. VIFC-HCMC chính là “bệ phóng” để lan tỏa cải cách cho toàn bộ hệ thống tài chính Việt Nam, theo ông Kokalari.

Chuyên gia tóm tắt lại lộ trình cần thiết: “Sự thành công của VIFC sẽ phụ thuộc vào một lộ trình triển khai bài bản và thận trọng. Bước đi đầu tiên là thu hút các ngân hàng và công ty quản lý tài sản có uy tín. Tiếp đó là từng bước hoàn thiện khung thể chế giám sát, xây dựng đội ngũ nhân sự chất lượng cao, hình thành danh mục các dự án có tính khả thi tài chính, và quan trọng không kém là tiếp tục thúc đẩy các nỗ lực cải cách vĩ mô".

×