Chuyên gia người Pháp cùng nông dân miền Tây trồng cây trái kiểu gì mà chinh phục đầu bếp khách sạn 5 sao?

Từ các mô hình này, ở miền Tây đã xuất hiện nhiều “làng Le Fruit”, nơi nông dân tự hào khi sản phẩm trái cây của họ đã có mặt ở nhiều khách sạn 5 sao và xuất khẩu tới 16 quốc gia…

Từ cuộc “phiêu lưu” của chuyên gia người Pháp

Những năm 2000, khi nông dân vùng ĐBSCL đang trong cuộc đua năng suất với áp lực sử dụng nhiều phân bón, thuốc BVTV hóa học thì ông Jean-Luc Voisin – một chuyên gia nông nghiệp người Pháp từng làm việc tại Nestlé, FAO - đã chọn Cần Thơ làm điểm dừng chân, cùng nông dân ở đây trồng cây trái “thuận tự nhiên” để sản xuất nước ép, mứt cô đặc.

Với một người từng chu du khắp các châu lục và đến Việt Nam từ năm 1990, ông Jean-Luc Voisin đã nhìn thấy ở vùng hạ lưu sông Mê Kông cả một kho tàng khoáng chất đặc trưng của miền nhiệt đới, với những người nông dân đặc biệt: Cần cù, am hiểu từng con nước, yêu quý đất mẹ.

Lúc đó ông Jean-Luc Voisin chỉ có vốn liếng 350.000 USD để bắt đầu cuộc phiêu lưu với nông nghiệp tại ĐBSCL, song khó khăn lớn nhất bấy giờ không phải là tiền, mà là thay đổi tư duy canh tác của bà con theo hướng bền vững.

“Từ khi sáng lập Les Vergers Du Mékong năm 2000 với thương hiệu Le Fruit, chúng tôi đã quyết tâm theo đuổi con đường phát triển bền vững lâu dài bằng cách quảng bá canh tác nông nghiệp bền vững và nguồn nguyên liệu bản địa. Tôi mở các vườn mẫu, tổ chức tập huấn cho nông dân quay về sản xuất tự nhiên và muốn chứng minh rằng điều này có thể đạt được, cũng như đem lại lợi ích cho khách hàng không chỉ ở Việt Nam mà khắp châu Á”, ông Jean-Luc Voisin chia sẻ.

Trò chuyện với chúng tôi, ông Lê Văn Đồng, Tổng Giám đốc Le Fruit cho biết: Định hướng ngay từ đầu của Le Fruit là hướng tới xuất khẩu, do đó Jean-Luc Voisin đã chọn phát triển bền vững là trung tâm trong tầm nhìn của công ty, chú trọng việc tạo lập hệ sinh thái hữu cơ khép kín, không dư lượng hoá chất, không thuốc trừ sâu, đảm bảo truy xuất nguồn gốc.

Tuy nhiên những năm trước đây, nông dân chỉ quan tâm đến số ký, họ xài mọi thứ để gia tăng sản lượng trái cây nhằm bán được nhiều tiền. Làm thế nào để thay đổi được tư duy sản xuất đó?

Câu trả lời là Le Fruit không chọn những đại điền chủ mà tìm đến những hộ nông dân nhỏ nhất – những người yếu thế nhất trong cộng đồng rồi thuê đất của họ làm vườn thực nghiệm. Dần dần khi nhìn thấy thành quả thực tế từ khu vườn không hóa chất, nông dân tin tưởng Le Fruit và làm theo.

Năm 2004, nhà máy đầu tiên của Le Fruit chính thức hình thành tại KCN Trà Nóc 1 (Cần Thơ), đánh dấu sự hiện diện của một triết lý sản xuất khác biệt thời điểm đó: Thuận tự nhiên.

“Nhiều người thường nhầm lẫn giữa “hữu cơ” và “thuận tự nhiên”. Với Le Fruit, chúng tôi chọn con đường của tổ tiên, áp dụng những thứ ông bà ta đã làm từ thời xa xưa, như chỉ bón phân chuồng, phân ủ và bắt sâu bằng tay. Hữu cơ đôi khi vẫn là sự tác động, “ép” cây trồng theo định hướng con người và cho phép tồn dư thuốc bảo vệ thực vật ở mức nhất định, trong khi Le Fruit hướng tới việc bảo vệ hệ sinh thái xung quanh để cây tự điều phối gen, tạo ra những trái cây có hương vị tuyệt vời, cấu trúc màu sắc cứng cáp mà không máy móc nào thay thế được”, ông Đồng giải thích.

Sự kiên định này thể hiện rõ nhất trong việc bảo quản sản phẩm trái cây của Le Fruit. Thay vì dùng vitamin C tổng hợp từ phòng thí nghiệm, Le Fruit dùng nước cốt chanh hoặc chiết xuất từ quả sơ ri để chống oxy hóa. “Tất cả sản phẩm nước ép, mứt, nước quả cô đặc đều tự nhiên, không sử dụng bất kỳ chất tạo màu hay hương liệu nào từ phòng lab. Nhờ đó chúng tôi đã chinh phục được những vị khách hàng khó tính nhất”, ông Lê Văn Đồng tự hào nói.

Chinh phục những “vị giác khó tính” nhất

Những ngày đầu, sản phẩm của Le Fruit chỉ có nước dứa Victoria và nước cam sành. Nước dứa thì có màu đục sau khi thanh trùng, nước cam sành vẫn còn vị the đắng và mùi tinh dầu của vỏ cam, màu sắc cũng không rực rỡ như hàng công nghiệp.

“Với người tiêu dùng bình thường lúc bấy giờ, đó là những sản phẩm “lạ”. Le Fruit đã chọn một lối đi táo bạo: Thuyết phục các bếp trưởng khách sạn 5 sao nếm thử. Khách hàng đầu tiên của chúng tôi là Caravel và New World – những thương hiệu đình đám nhất thời điểm đó. Tại đây, các bếp trưởng người nước ngoài với vị giác cực kỳ nhạy bén đã nhận ra giá trị thực. Họ không cần nghe giải thích, chỉ cần nếm qua là biết nước trái cây đó tự nhiên hay dùng hoá chất.

Chính sự công nhận, đồng hành của những vị đầu bếp chuyên nghiệp này đã giúp Le Fruit có chỗ đứng khi thị trường còn chưa mặn mà với sản phẩm sạch”, Tổng Giám đốc Lê Văn Đồng kể.

Từ 2 loại nước quả ban đầu, đến nay Le Fruit đã phát triển đa dạng với khoảng 15 loại nước trái cây, 18 loại mứt thương hiệu Folliet, Le Fruit. Hầu hết sản phẩm của Vườn trái Cửu Long được tiêu thụ ở các khách sạn lớn như Sofitel, Novotel, Pullman, Hyatt, Intercontinental… và tại các hệ thống bán lẻ cao cấp như An Nam Gourmet, Starbuck, xuất khẩu đi 16 quốc gia…

Đáng chú ý, Vườn trái Cửu Long đã liên kết với gần 2.000 nông dân chăm sóc khoảng 400ha cây ăn quả, sản lượng trái cây thu mua hàng năm khoảng 50.000 tấn các loại, trong đó 40% sản lượng đã đạt tiêu chuẩn cực kỳ khắt khe: pesticide-free (không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật).

“Đây mới là giá trị mà các thị trường cao cấp trên thế giới thực sự tìm kiếm. Khi canh tác thuận tự nhiên, chất lượng trái cây như độ ngọt và mùi thơm sẽ tốt hơn hẳn so với sử dụng các chất hóa học”, ông Đồng khẳng định.

Để đảm bảo nông dân tuân thủ quy trình sản xuất tự nhiên cũng như giữ mối liên kết bền chặt với hàng nghìn hộ, ông Lê Văn Đồng cho biết, Le Fruit đã trải qua nhiều thử thách, ví dụ như thời đại dịch COVID-19, dù lỗ nặng song công ty vẫn duy trì thu mua trái cây cho nông dân như cam kết.

“Đó là lúc nông dân thấy được đâu mới là doanh nghiệp họ cần. Phần thưởng lớn nhất không phải là lợi nhuận, mà là khi thấy những người nông dân giờ đây “nổi da gà” khi nhắc đến thuốc bảo vệ thực vật. Họ thấy khỏe hơn, tóc không còn rụng, và mỗi sáng thức dậy được hít thở không khí trong lành trong chính khu vườn của mình”, ông Đồng chia sẻ.

Tháng 10/2019, Công ty CP Vườn trái Cửu Long là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận Certified B Corporation (CBC): Doanh nghiệp đảm bảo môi trường canh tác sạch và bền vững, đồng thời bảo vệ quyền lợi nhà nông và người tiêu dùng. Với chứng nhận B Corp, công ty của ông Voisin đã gia nhập cộng đồng hơn 2.800 doanh nghiệp ở 150 quốc gia trên thế giới.

×