Chuyện lạ Quảng Ninh, giữ cánh đồng lúa còi cọc để nuôi con gì bên trong mà nông dân lại có của ăn của để?

Nuôi con rươi, dưỡng con cáy trong ruộng lúa "cho ăn kham khổ": nông dân khấm khá nhờ "lộc trời" ven sông Cầm

Nằm ven hạ lưu sông Cầm, khu Mỹ Cụ (phường Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh) được thiên nhiên ưu đãi với những bãi bồi màu mỡ. Nguồn nước chịu ảnh hưởng của thủy triều nên đã tạo điều kiện thuận lợi cho "lộc trời" - rươi và cáy sinh trưởng, phát triển.

Theo người dân địa phương, rươi Đông Triều nổi tiếng với thân mập, lớp thịt mềm, mọng, phần sữa đặc, béo ngậy.

Khi chế biến thành các món ăn, rươi có hương vị thơm ngon đặc trưng, được nhiều thực khách ưa chuộng. Còn cáy Đông Triều cũng là loại đặc sản trứ danh bởi vị ngon ngọt, béo ngậy, là nguyên liệu chính tạo nên mắm cáy nức tiếng.

Tận dụng lợi thế này, từ năm 1997, nhiều người dân đã kết hợp trồng lúa với khai thác rươi, cáy tại vùng bãi hoang, bãi bồi ven sông Cầm.

Trong nhiều năm qua, mô hình lúa - rươi - cáy đã trở thành một trong những sinh kế quan trọng của người dân nơi đây.

Với mô hình này, người dân gần như không tốn chi phí mua con giống hay thức ăn, quy trình khai thác lại đơn giản, nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Bà Nguyễn Thị Châu (khu Mỹ Cụ, phường Đông Triều) hiện đang duy trì diện tích khoảng 1ha trồng lúa, khai thác rươi, cáy.

Bà Châu cho biết, để “giữ chân” 2 loài đặc sản nhạy cảm với môi trường này, bí quyết của bà con là duy trì diện tích trồng lúa. Theo bà, lúa trồng ở vùng này thường còi cọc, hạt lép, năng suất thấp.

Tuy nhiên, bà con vẫn kiên trì gieo cấy hằng năm, bởi đất có thơm mùi rạ thì rươi, cáy mới kéo về. Việc cấy lúa tuy chỉ lấy công làm lãi nhưng lại tạo môi trường cho cáy trú ngụ và cung cấp thức ăn cho rươi.

Vụ cáy thường kéo dài từ tháng 3 đến tháng 8 âm lịch. Đặc biệt vào những ngày hè nắng như đổ lửa, cáy Đông Triều trở thành thực phẩm sạch được nhiều người tiêu dùng lựa chọn.

Bà Châu chia sẻ, hiện bà đang bán cáy với giá dao động từ 110.000 - 120.000 đồng/kg, mắm cáy với giá khoảng 120.000 đồng/lít. Sau mỗi vụ cáy, gia đình bà có thu nhập khoảng 30 - 40 triệu đồng mà không tốn nhiều tiền đầu tư.

Hết vụ cáy là vụ rươi, kéo từ tháng 9 đến tháng 11 âm lịch, đặc biệt rộ nhất khi con nước thủy triều cuối tháng 9, đầu tháng 10 âm lịch. Mỗi năm khi đến vụ, thương lái đến tận nơi thu mua rươi Đông Triều.

“Từ sau bão Yagi, nguồn nước bị ảnh hưởng nên sản lượng rươi bị giảm đáng kể. Dù sản lượng có giảm, nhưng bù lại giá rươi vẫn giữ ở mức cao. Như năm ngoái tôi bán rươi với giá 300.000 – 350.000 đồng/kg, có thời điểm giá bán còn lên cao hơn” – bà Châu cho biết.

Cũng là một trong những hộ dân có nhiều năm kinh nghiệm, hộ ông Lê Văn Huấn (khu Mỹ Cụ, phường Đông Triều) hiểu rõ đặc tính nhạy cảm với môi trường của rươi và cáy. Do đó, trên diện tích 1,5ha của gia đình, ông Huấn hoàn toàn không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hay phân bón hóa học.

Nhờ chất lượng vượt trội, rươi Đông Triều của gia đình ông luôn được thương lái săn đón với giá từ 350.000 - 400.000 đồng/kg, cao hơn giá rươi nhiều vùng khác. Bình quân mỗi vụ, gia đình ông Huấn bỏ túi nguồn thu nhập không nhỏ từ 500 - 600kg rươi, chưa kể nguồn thu từ cáy.

Hướng tới thương hiệu OCOP cho sản phẩm con rươi, con cáy Đông Triều

Được biết, phường Đông Triều hiện có trên 50ha diện tích nuôi rươi, cáy. 

Đây là vùng đất được phù sa bồi đắp, hệ thống thủy triều ổn định, nguồn nước sạch, tạo môi trường lý tưởng để rươi, cáy phát triển tự nhiên và bảo đảm chất lượng cao.

Nhằm liên kết hội viên nông dân cùng hỗ trợ nhau trong sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm, ứng dụng khoa học kỹ thuật và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, vừa qua, Hội Nông dân phường Đông Triều đã thành lập Tổ hội nghề nghiệp “Nuôi rươi cáy” có 67 thành viên.

Bà Phùng Thị Ngọc Hà - Chủ tịch Hội Nông dân phường Đông Triều cho biết: Mô hình lúa - rươi - cáy là một hướng phát triển nông nghiệp đặc trưng, khai thác hiệu quả lợi thế tự nhiên của địa phương theo hướng sinh thái, bền vững và thân thiện với môi trường.

Không chỉ tạo nguồn thu nhập ổn định cho người nông dân, mô hình còn góp phần bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp và xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của Đông Triều.

Thời gian tới, Hội Nông dân phường Đông Triều sẽ tiếp tục đồng hành cùng hội viên thông qua việc củng cố hoạt động của Tổ hội nghề nghiệp “Nuôi rươi cáy”, tăng cường tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật, kết nối tiêu thụ sản phẩm, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ và từng bước định hướng phát triển sản phẩm OCOP, gắn với du lịch trải nghiệm nông nghiệp.

Qua đó góp phần nâng cao thu nhập cho hội viên, phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững, đóng góp tích cực vào mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hiện đại của địa phương.

×