Chuyện lạ tại TP.HCM: U70-80 đi học AI

Đây là những học viên đặc biệt của lớp học ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho người lớn tuổi tại TP.HCM. AI nghe có vẻ hơi quá sức với những người lớn tuổi U70 - U80. Nhưng không, họ là những chiến binh đặc biệt và đang truyền cảm hứng mạnh mẽ cho giới trẻ.

“Chạy ba quãng đồng đi học AI”

Hơn 7h sáng, bà Trần Thu Hà, 80 tuổi, ngụ tại phường Chánh Hưng, TP.HCM đã bắt đầu hành trình đi học AI. Từ nhà, bà bắt xe ôm công nghệ đến bến xe buýt Công viên 23/9, tiếp tục đi thêm hai chuyến xe buýt nữa mới đến được lớp học nằm trên đường Huỳnh Văn Bánh, phường Phú Nhuận. Gần 2 tiếng đồng hồ chen chân trên đường phố đông đúc, bà Hà đến lớp gần 9h để kịp vào học.

Lớp học đợt này có 12 người, đều là các cô chú lớn tuổi và bà Hà là học viên lớn nhất. Ấy vậy, bà luôn chăm chú lắng nghe giảng, thỉnh thoảng lại dùng tay kéo trễ cặp kính lão để ghi bí quyết thầy vừa chỉ vào quyển sổ cá nhân.

Vừa chép xong, cũng là lúc bà cầm chiếc điện thoại để thực hành. Chỉ ít phút bấm câu lệnh và chờ ứng dụng chạy, bà đã có một bản nhạc ưng ý do AI tạo giúp. U80 nhưng xem chừng, bà là người tò mò nhất lớp, luôn hỏi thầy các thao tác hoặc bổ sung câu lệnh thế nào cho chuẩn nhất.

“Đây là lớp kỹ năng ứng dụng AI thứ hai tôi đi học, có nhiều nội dung nâng cao bổ ích lắm. Thầy chỉ chúng tôi cách viết prompt cặn kẽ, câu lệnh chi tiết để ra kết quả tìm kiếm tốt hơn”, bà Hà nói với giọng đầy tự tin.

Tay có phần run run, chỉ vào màn hình chiếc điện thoại đang mở ứng dụng Facebook, bà cụ nói rằng nhờ đến học, bà biết rằng thông tin trên mạng hiện nay do AI tạo ra rất nhiều. Do đó, bà không thể ngây thơ tin hết 100%. Và có bí quyết cả để xác định đó có phải là hình ảnh, video do AI làm hay không.

“Nếu tin hết thì những người lớn tuổi như tôi rất dễ bị lừa, nguy hiểm hơn là còn dễ bị các đối tượng xấu lừa đảo”, bà Hà nói.

Ngồi ngay phía sau bà Hà, bà Nguyễn Thị Hồng Phượng, 63 tuổi, ngụ xã Bà Điểm cũng “chạy ba quãng đồng” để đi học. Bà nói nhà cách lớp khoảng 20 cây số, nên từ 7h là bắt đầu hành trình đi tìm… AI.

Qua ba buổi học, bà ứng dụng được AI để tìm kiếm thông tin chuyên sâu và yêu cầu AI thiết kế thực đơn dinh dưỡng, lành mạnh cho cả tuần, lên được kế hoạch và bài tập yoga phù hợp để ngủ ngon, tốt cho sức khỏe. AI cũng giúp bà và bạn bè trong lớp thư giãn, giải trí theo những cách rất riêng, thậm chí mang ý nghĩa đặc biệt.

“Tôi sử dụng được con AI Suno để làm nhạc. Tôi vừa tạo được một bản nhạc rất hay để chuẩn bị kỷ niệm 40 năm ngày cưới. Tôi hy vọng đây là món quà ý nghĩa cho ông xã cũng như các con”, bà Phượng xúc động.

Thấy tôi tò mò động lực nào để bà quyết tâm đi học dù khá xa xôi, người phụ nữ cười tươi rói: “Trước khi đi học, tôi có tự mày mò tìm hiểu nhưng mất rất nhiều thời gian, kết quả mang lại cũng không như mong muốn. Chưa kể, mọi giao dịch ngân hàng, thủ tục hành chính hiện nay, hay đi khám bệnh đều làm qua app (ứng dụng) nên rất cần đi học thêm. Tuổi tác không giới hạn việc học hỏi, chủ yếu là mong muốn của bản thân để giúp mình trong cuộc sống”.

Truyền cảm hứng đặc biệt cho giới trẻ

Mỗi buổi học ứng dụng AI dành cho người lớn tuổi diễn ra trong 2 tiếng đồng hồ. Những cụ ông, cụ bà đến lớp rất sớm, người khoác ba lô, người mang theo túi xách, tập vở và luôn trong trạng thái sẵn sàng.

Thầy giáo đứng lớp trạc tuổi con cháu các cụ nhưng không hề có khoảng cách thế hệ, lớp luôn rộn ràng tiếng cười nói và trao đổi rất cởi mở. Mục tiêu lớn nhất là giúp các cụ có thể ứng dụng được AI giải quyết công việc, thắc mắc hàng ngày cũng như giải trí, kết nối với bạn bè, con cháu trên không gian số.

Lớp học ứng dụng AI dành cho người lớn tuổi này nằm trong dự án xã hội “Công dân số Bạc” do chị Phan Bảo Thy khởi xướng từ tháng 4/2025, xuất phát từ mong muốn có thể hỗ trợ người lớn tuổi “bắt sóng” được không gian số. Đến nay, dự án đã tổ chức được khoảng 40 lớp tại nhiều khu vực khác nhau ở TP.HCM.

Đặc biệt, lớp cơ bản trong dự án hoàn toàn miễn phí. Người lớn tuổi được hướng dẫn cách gọi video, nhắn tin, chụp ảnh, bảo mật thông tin cá nhân, phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng. Lớp được tổ chức linh động tại nhiều địa điểm như thư viện số Nguyễn An Ninh tại Đường sách TP.HCM, nhà văn hóa, trung tâm cộng đồng, trụ sở của các đơn vị doanh nghiệp đồng hành…

Lớp học cũng như dự án này đã góp phần cụ thể hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tại TP.HCM, cũng như phong trào Bình dân học vụ số đang diễn ra sôi nổi tại thành phố. Đặc biệt, dự án còn góp phần đưa công nghệ đến người lớn tuổi, để “không ai bị bỏ lại phía sau” trong xu hướng số hóa hiện nay.

“Các cô chú biết đến lớp học hiện nay rất đông. Chúng tôi là tổ chức hoạt động xã hội, các thầy cô đứng lớp, tình nguyện viên đều tự nguyện và hết lòng vì người lớn tuổi. Trong bối cảnh nhiều ngày càng nhiều cô chú có nhu cầu học, chúng tôi muốn mở thêm các lớp và cũng rất mong có thêm sự đồng hành từ các bên để ngày càng có nhiều cô chú được hòa vào không gian số, để không ai bị bỏ lại phía sau”, chị Thy nói.

Cô gái trẻ bày tỏ niềm hạnh phúc khi lớp học đang được chính những học viên đặc biệt U70 - U80 lan tỏa. Họ rủ rê thêm bạn bè, những người cùng thế hệ đến với lớp, hoặc kết nối để đưa lớp học về với khu phố, chung cư của mình. Chính sự ham học này đã truyền cảm hứng ngược lại cho người trẻ, những người sáng lập và cả thầy cô đang đứng lớp.

Thầy Phí Văn Anh - giảng viên trường Cao đẳng FPT Polytechnic, đồng thời là giảng viên đứng lớp ứng dụng AI dành cho người lớn tuổi bày tỏ sự bất ngờ và thán phục trước tinh thần học tập của cô chú. Thầy nhận xét, dường như công nghệ không thể làm khó U70 - U80.

“Cô chú rất nhiệt tình và ham học, điều này tác động mạnh vào bản thân tôi. Mình còn trẻ và thấy rằng cô chú hừng hực khí thế ham học như vậy thì phải xem lại bản thân đã học hành nghiêm túc chưa. Không chỉ nhìn cho mình mà còn là động lực để truyền cho các bạn trẻ sinh viên ngày nay, rằng hãy học nhiều hơn và cố gắng hơn mỗi ngày”, thầy giáo trẻ bày tỏ.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM Lâm Đình Thắng nhấn mạnh Nghị quyết 57 không chỉ là định hướng chiến lược cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số, kỷ nguyên vươn mình, mà còn là lời hiệu triệu thúc đẩy toàn hệ thống chính trị và xã hội cùng hành động để bứt phá về tư duy, thể chế, hạ tầng, công nghệ và con người.

Sở đặt mục tiêu đến năm 2026, TP.HCM sẽ hình thành mạng lưới truyền thông về khoa học công nghệ, chuyển đổi số với sự tham gia của chuyên gia, cơ quan báo chí, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp. Đến năm 2030, phấn đấu 80% người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin định hướng về khoa học công nghệ và chuyển đổi số, ít nhất 70% cán bộ làm công tác truyền thông được bồi dưỡng chuyên sâu.

Cùng với sự tập trung và đi đầu trong việc phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, phong trào Bình dân học vụ số diễn ra sôi nổi tại TP.HCM với nhiều hình thức, đa dạng hoạt động với mục tiêu phổ cập kiến thức, kỹ năng số cơ bản cho người dân, bảo đảm tiếp cận “toàn dân, toàn diện, không ai bị bỏ lại phía sau”.

Với phong trào Bình dân học vụ số, TP.HCM tập trung hướng dẫn, phổ biến một số nền tảng, dịch vụ số thiết yếu, đồng thời hướng dẫn sử dụng ứng dụng Công dân số TP.HCM, cũng như các ứng dụng quan trọng khác như VneID, VSSID, ví điện tử…

Bà Trần Thị Diệu Thúy - Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, để phong trào Bình dân học vụ số đạt hiệu quả cao, các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị, xã hội phải nâng cao vai trò, trách nhiệm, nhất là người đứng đầu, trong việc lãnh đạo, chỉ đạo triển khai.

“Nội dung và hình thức phát động phải gần gũi, dễ hiểu, thiết thực, gắn liền với nhu cầu thực tiễn của người dân”, bà Thúy nhấn mạnh và kỳ vọng phong trào sẽ khơi dậy tinh thần chủ động học tập, rèn luyện và ứng dụng kỹ năng số trong toàn xã hội, góp phần thúc đẩy vai trò làm chủ của nhân dân trong tiến trình chuyển đổi số toàn diện của TP.HCM.

×