Chuyển trọng tâm từ tinh gọn bộ máy sang nâng hiệu quả chính quyền 3 cấp

Sáng 1/7, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp nhằm đánh giá kết quả đạt được, chỉ ra những tồn tại, hạn chế và đề ra giải pháp tiếp tục hoàn thiện mô hình.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì hội nghị. Đồng chủ trì có Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Hội trường Diên Hồng (Nhà Quốc hội), kết nối trực tuyến tới 3.651 điểm cầu trên cả nước với hơn 557.000 đại biểu tham dự.

Bộ máy hoạt động thông suốt sau một năm chuyển đổi

Để phục vụ công tác sơ kết, Ban Chỉ đạo Trung ương đã tổ chức khảo sát trực tuyến tại 13 tỉnh, thành phố và 8 xã, phường; thành lập 10 đoàn khảo sát trực tiếp tại 6 địa phương và 4 cơ quan Trung ương; đồng thời tổng hợp 82 báo cáo của các địa phương, bộ, ngành cùng 20 chuyên đề của các chuyên gia, nhà khoa học.

Báo cáo đánh giá, dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, toàn hệ thống đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn trong thời gian ngắn, bảo đảm bộ máy hoạt động liên tục, không để gián đoạn phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Sau 1 năm triển khai, việc sắp xếp tổ chức bộ máy đạt nhiều kết quả quan trọng.

Cả nước giảm từ 63 xuống còn 34 tỉnh, thành phố; chấm dứt hoạt động của 696 đơn vị hành chính cấp huyện; số đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 10.035 xuống còn 3.321.

Các địa phương cũng đang tiếp tục sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Kết luận 34 của Bộ Chính trị. Dự kiến số đơn vị sẽ giảm từ 89.580 xuống còn 48.678, tương đương giảm hơn 45%.

Đến ngày 31/3/2026, cả nước có 519.877 cán bộ, công chức, trong đó gần 347.200 người làm việc tại cấp xã.

Ban hành hàng trăm văn bản hoàn thiện thể chế

Trong 1 năm qua, Trung ương và các cơ quan đã ban hành khối lượng lớn văn bản để hoàn thiện khung pháp lý cho mô hình mới.

Ban Chấp hành Trung ương ban hành 4 văn kiện; Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành 61 kết luận.

Quốc hội sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013; thông qua 94 luật, 28 nghị quyết và 55 pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Chính phủ ban hành 467 văn bản quy phạm pháp luật cùng 65 văn bản chỉ đạo, điều hành.

Các tỉnh, thành phố cũng ban hành hơn 13.400 văn bản để triển khai việc sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình mới.

Báo cáo cho biết cải cách hành chính và chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực.

Khối Chính phủ và UBND các cấp đang công khai 5.136 thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Toàn quốc đã tiếp nhận hơn 42,5 triệu hồ sơ, trong đó tỷ lệ nộp trực tuyến đạt 91,74%; tỷ lệ giải quyết đúng hạn trên 95%. Hơn 16,5 triệu hồ sơ đã được số hóa, đạt gần 95%.

Cả nước cũng cắt giảm, đơn giản hóa 3.466 thủ tục hành chính và 1.754 điều kiện kinh doanh, giúp giảm khoảng 53% thời gian thực hiện và hơn 54% chi phí tuân thủ.

Luật Chuyển đổi số năm 2025 tạo hành lang pháp lý cho quá trình chuyển đổi số. Đến tháng 5/2026, mạng 5G đã phủ 91,9% dân số với hơn 23 triệu thuê bao.

Theo báo cáo, mức độ hài lòng của người dân đạt 83,08%; gần 89,1% ý kiến cho rằng không còn tình trạng công chức sách nhiễu, gây phiền hà.

Kinh tế - xã hội duy trì đà tăng trưởng

Ban Chỉ đạo đánh giá, việc xóa bỏ sự chia cắt theo địa giới hành chính nhỏ lẻ đã mở ra không gian phát triển quy mô lớn.

Năm 2025, cả nước hoàn thành vượt mức 15/15 chỉ tiêu và đạt hoặc vượt 22/26 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của giai đoạn 2021-2025.

Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống người dân từng bước được nâng cao.

Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo chỉ ra một số tồn tại.

Hệ thống pháp luật dù đã được ban hành với khối lượng lớn nhưng vẫn cần tiếp tục rà soát, sửa đổi để bảo đảm mô hình vận hành thông suốt.

Hiệu quả quản trị ở một số nơi chưa tương xứng với việc tinh gọn bộ máy, nhất là tại cấp cơ sở và khu vực miền núi. Một số đơn vị hành chính cấp xã vẫn chưa đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích và quy mô dân số.

Chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều giữa các địa phương.

Việc đồng bộ dữ liệu còn chậm khi vẫn còn 5 trong số 12 cơ sở dữ liệu trọng yếu và 44 trong số 104 cơ sở dữ liệu chưa kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia; 62 trong số 84 nền tảng số quốc gia và chuyên ngành chưa hoàn thành.

Công tác quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư công tại một số xã, phường chưa theo kịp yêu cầu; việc xử lý, khai thác trụ sở và tài sản công dôi dư còn chậm.

Chuyển trọng tâm từ "sắp xếp xong" sang "vận hành tốt"

Theo Ban Chỉ đạo, sau 1 năm triển khai, mô hình mới đang từng bước hình thành cơ chế vận hành thống nhất, trong đó thể chế là nền tảng; phân cấp, phân quyền là trụ cột; thủ tục, quy trình là công cụ thực thi; chuyển đổi số và dữ liệu là phương thức điều hành; kiểm tra, giám sát là cơ chế kiểm soát quyền lực.

Thời gian tới, trọng tâm sẽ chuyển từ "sắp xếp xong" sang "vận hành tốt", từ "ổn định bộ máy" sang "nâng tầm hiệu quả", từ "quản lý hành chính" sang "kiến tạo phát triển".

Theo đó, Trung ương tập trung kiến tạo thể chế, nền tảng số và giám sát; cấp tỉnh điều phối nguồn lực, liên kết vùng; cấp xã trực tiếp thực thi, quản trị dữ liệu và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Ban Chỉ đạo kỳ vọng mô hình tổ chức mới sẽ tạo động lực đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo tiền đề thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và 2045.

×