Clip: Gốm Lái Thiêu xưa hồi sinh từ những cuộc săn tìm lặng lẽ

Hơn 3.000 hiện vật gốm Lái Thiêu và những cuộc săn tìm kéo dài nhiều năm

Gốm Lái Thiêu xưa từng là niềm tự hào của vùng đất Thuận An (tỉnh Bình Dương trước đây, nay là TPHCM), với những sản phẩm mộc mạc mà tinh tế, hiện diện trong từng nếp nhà Nam Bộ.

Khi nhiều lò gốm đã tắt lửa, một nhóm người yêu cổ vật vẫn lặng lẽ sưu tầm, gom nhặt từng món thất tán để đưa gốm Lái Thiêu xưa trở về đúng nơi nó được sinh ra, gìn giữ một phần ký ức văn hóa đang dần thưa vắng.

Ông Huỳnh Minh Thanh - Chủ nhiệm CLB gốm sứ – chậu xưa Lái Thiêu (thuộc Hội Sinh vật cảnh TPHCM) bén duyên với gốm Lái Thiêu xưa từ thời trai trẻ. Từ vài món sưu tầm ban đầu, đến nay không gian trưng bày của ông đã có hơn 3.000 hiện vật, trong đó nhiều món có tuổi đời trên 100 năm.

Tiền thân của CLB gốm sứ – chậu xưa Lái Thiêu là CLB Cổ vật TP.Thuận An ra đời năm 2013. Hiện nay CLB quy tụ 29 hội viên. Mỗi người một cách chơi, nhưng điểm chung là sự kiên trì theo đuổi gốm Lái Thiêu xưa suốt nhiều năm.

Theo ông Thanh, sưu tầm không đơn giản là có tiền là mua được. Có món phải dò hỏi cả năm mới lần ra manh mối. Có lần đi đám giỗ, ông nhìn thấy chiếc bình gốm đẹp, ngỏ ý mua nhiều lần mới được chủ nhà gật đầu.

“Đi mua trực tiếp từ nhà dân rất vất vả, phải hiểu người ta, hiểu món đồ. Không phải ai cũng theo nổi cách này”, ông Thanh nói.

Để có bộ sưu tập ấm tích phong phú với hàng trăm chiếc đủ kiểu dáng, ông Thanh cho biết phải mất hơn 10 năm.

Nhìn qua tưởng giống nhau, nhưng mỗi chiếc ấm lại khác ở độ dày, men, hoa văn, tay cầm hay vòi rót. Những chi tiết nhỏ đó tạo nên giá trị riêng cho từng hiện vật gốm Lái Thiêu xưa.

Trước đây, không gian trưng bày gốm của ông Thanh (ở phường Lái Thiêu, TPHCM) được tổ chức thành quán cà phê gốm để anh em giao lưu, trao đổi. Do nhu cầu ngày càng lớn, ông Thanh đang sắp xếp lại khu trưng bày rộng rãi hơn.

Giá trị văn hóa nghệ thuật làm nên sức hút bền bỉ gốm Lái Thiêu xưa

Theo ông Nguyễn Hữu Phúc, nguyên Chủ nhiệm CLB Cổ vật TP.Thuận An, gốm Lái Thiêu xưa phát triển theo từng giai đoạn.

Ban đầu chủ yếu sản xuất đồ gia dụng. Từ thập niên 60 của thế kỷ XX, làng nghề mở rộng sang gốm mỹ thuật, gốm trang trí và từng xuất khẩu ra nước ngoài.

“Mỗi sản phẩm gốm Lái Thiêu xưa là một tác phẩm riêng. Không có cái nào giống cái nào dù cùng một người làm”, ông Phúc nhận định.

Điểm đặc biệt của gốm Lái Thiêu xưa nằm ở chất đất bền, nước men đa dạng, hoa văn vẽ tay phóng khoáng nhưng có hồn.

Từ chén, đĩa, ấm trà, tượng kỳ lân, tượng Phật, tất cả đều mang phong cách chân phương, gần gũi đời sống dân gian.

Ông Thanh cho biết, giá trị kinh tế của gốm Lái Thiêu xưa cũng tăng dần theo độ hiếm và tình trạng bảo quản. Có món giá vài chục triệu đồng, vài trăm triệu đồng. Nhiều hội viên sở hữu bộ sưu tập quy đổi hàng trăm tỷ đồng.

Không chỉ dừng ở mua bán, các hội viên còn đưa nhiều hiện vật gốm Lái Thiêu xưa về phục vụ trưng bày, giới thiệu cho người trẻ.

Với những người yêu gốm nhưng chưa có điều kiện sưu tầm, không gian trưng bày tại Thuận An trở thành nơi để tìm hiểu, học hỏi và tiếp cận trực tiếp di sản.

×